- 12. Yargı Paketi, TBMM Genel Kurulu'nda görüşülerek yasalaşma sürecine girmeye hazırlanıyor.
- Teklifte infaz düzenlemesi, etkin pişmanlık ve IBAN dolandırıcılığına ilişkin önemli değişiklikler yer alıyor.
- Genel af bulunmazken, gözler Meclis'teki görüşmelerden çıkacak kararlara çevrildi.
12. Yargı Paketi'nde sona yaklaşılırken gözler Türkiye Büyük Millet Meclisi'ne çevrildi. Adalet Bakanlığı'nın çalışmalarını sürdürdüğü düzenlemenin kısa süre içinde Genel Kurul gündemine gelmesi beklenirken, özellikle infaz düzenlemesi, etkin pişmanlık hükümleri ve dolandırıcılık suçlarına ilişkin yeni maddeler kamuoyunun gündemindeki yerini koruyor.
12. Yargı Paketi ne zaman çıkacak?
Adalet Komisyonu'nda görüşmeleri tamamlanan 30 maddelik kanun teklifinin kısa süre içinde TBMM Genel Kurulu'nda ele alınması bekleniyor.
Kamuoyunda 12. Yargı Paketi olarak bilinen düzenlemenin Meclis çalışmalarının tamamlanmasının ardından yasalaşması hedefleniyor. Teklifte hem yargı süreçlerini hızlandıracak hem de bazı ceza hükümlerini yeniden düzenleyecek önemli değişiklikler bulunuyor.
İnfaz düzenlemesinde hangi değişiklikler yer alıyor?
Yeni düzenlemenin en dikkat çeken başlıklarından biri dolandırıcılık suçlarında uygulanacak infaz hükümleri oldu.
Teklife eklenen maddeyle, yalnızca banka hesabı, IBAN, banka kartı veya ödeme sistemi bilgilerini maddi menfaat karşılığında kullandıran kişilerin, suçun asli faili yerine yardım eden olarak değerlendirilmesine imkan tanınması öngörülüyor. Bu durumda verilecek cezanın yarı oranında indirilebilmesinin önü açılıyor.
Gerçek mağdura zararını ödeyen için yeni hak
Teklifte yer alan geçici maddeye göre düzenlemenin yürürlüğe girmesinden önce dolandırıcılık veya nitelikli dolandırıcılık suçundan hüküm giyen ve dosyası infaz aşamasında bulunan kişiler için de yeni bir imkan getiriliyor.
Buna göre hükümlülerin mağdurun zararını tamamen karşılaması halinde Türk Ceza Kanunu'ndaki etkin pişmanlık hükümlerinden yararlanabilmesi amaçlanıyor. Mahkemenin yapacağı ihtarın ardından zararların en geç altı ay içinde tamamen giderilmesi halinde cezada indirim uygulanabilecek.
Temyiz aşamasındaki dosyalar yeniden görülebilecek
12. Yargı Paketi kapsamında yalnızca infaz hükümleri değil, devam eden davaları ilgilendiren önemli bir düzenleme de yer alıyor. Teklif yasalaşırsa düzenlemenin yürürlüğe girmesinden önce dolandırıcılık veya nitelikli dolandırıcılık suçundan hüküm verilmiş ancak temyiz süreci tamamlanmamış dosyalar hakkında bozma kararı verilecek.
Dosyalar yeniden değerlendirilmek üzere ilk derece mahkemelerine gönderilecek. Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığı'nda bulunan dosyalar da aynı kapsamda ilgili mahkemelere iletilecek.
IBAN kullandıranlarla ilgili yeni dönem
Son dönemde özellikle banka hesaplarının üçüncü kişilere kullandırılması nedeniyle açılan davalar kamuoyunda geniş yankı uyandırmıştı. 12. Yargı Paketi ile birlikte, yalnızca hesap veya IBAN bilgisini kullandıran kişilerin hukuki durumunun yeniden değerlendirilmesi hedefleniyor.
Yapılacak değişiklikle suç ve cezada ölçülülük ilkesinin esas alınması ve yardım eden konumundaki kişilerin asli fail gibi cezalandırılmasının önüne geçilmesi amaçlanıyor.
12. Yargı Paketi'nde genel af var mı?
12. Yargı Paketi'yle ilgili kamuoyunda en çok merak edilen konuların başında genel af ve infaz düzenlemesi geliyor. Ancak mevcut kanun teklifinde genel af niteliğinde bir düzenleme yer almıyor.
Teklifte ağırlıklı olarak dolandırıcılık suçları, etkin pişmanlık hükümleri, bazı ceza yargılamalarındaki usul değişiklikleri ve yargı süreçlerinin hızlandırılmasına yönelik maddeler bulunuyor. Bu nedenle sosyal medyada gündeme gelen "genel af çıkacak" yönündeki iddialar mevcut teklif kapsamında doğrulanmış değil.
HAGB ve erteleme uygulamasında yeni dönem
Teklife eklenen düzenlemeyle, yalnızca banka hesabı veya ödeme aracı bilgilerini kullandırdığı tespit edilen ve mağdurun zararını tamamen karşılayan kişiler için cezada indirim uygulanmasının önü açılıyor.
Bu kapsamda gerekli şartların oluşması halinde cezanın iki yıl veya altına düşebilmesi, hükmün açıklanmasının geri bırakılması (HAGB) ya da cezanın ertelenmesi gibi mevcut yasal imkanlardan yararlanılabilmesi de mümkün olabilecek.
Adalet Bakanlığı Mevzuat Genel Müdürü Mehmet Ökmen, düzenlemenin temel amacının gerçek mağdurların zararının giderilmesi olduğunu belirterek, "Asıl hedef burada gerçek mağdurların zararının giderilmesidir, düzenlemenin asıl amacı budur." ifadelerini kullandı.
Bakan Gürlek'ten 12. Yargı Paketi açıklaması
Adalet Bakanı Akın Gürlek de 12. Yargı Paketi çalışmalarının sürdüğünü belirterek düzenlemenin yargı süreçlerini hızlandırmayı hedeflediğini söyledi.
Gürlek, "12. Yargı Paketi'nde dediğim gibi şu an en ince ayrıntısına kadar çalışıyoruz. Teklifleri değerlendiriyoruz. Özellikle yargı süreçlerinin hızlandırılması için atılması gereken adımlar olduğunu fark ettik. Bunlarla ilgili çalışmalarımız var." dedi.
Bakan Gürlek ayrıca, ticari davalar başta olmak üzere yargılamaların daha kısa sürede sonuçlanmasına yönelik yapısal adımların da paket kapsamında değerlendirildiğini ifade etti.
TBMM'de görüşmeler başlayacak
12. Yargı Paketi kapsamında hazırlanan kanun teklifinin, TBMM Genel Kurulu'nda görüşülmesi bekleniyor. Teklifin kabul edilmesi halinde infaz hükümleri, dolandırıcılık suçlarına ilişkin yeni düzenlemeler ve yargı süreçlerini hızlandırmaya yönelik maddeler yürürlüğe girecek.
Gözler şimdi Meclis'te başlayacak görüşmelere çevrilirken, teklifin Genel Kurul sürecinin ardından yasalaşması bekleniyor.