- AB, Grönland’a dijital bağlantı, temiz enerji ve kritik ham maddeler için 200 milyon avroluk yatırım yapacak.
- Uydu ve internet altyapısı geliştirilecek, hidroelektrik santralleri ve temiz enerji projeleri desteklenecek.
- Malmbjerg molibden ve Amitsoq grafit projelerine destek sağlanırken, AB finansmanının 2034’e kadar 530 milyon avroya çıkarılması teklif edilecek.
- Yatırım kararı, Trump’ın Grönland’a yönelik kontrol açıklamalarının ardından AB’nin Arktik bölgesindeki ekonomik ve stratejik angajmanını artırdığı bir dönemde geldi.
AB Komisyonu Başkanı Ursula von der Leyen, Grönland’ın başkenti Nuuk’ta Grönland Başbakanı Jens-Frederik Nielsen ve Danimarka Başbakanı Mette Frederiksen ile ortak basın toplantısı düzenledi.
Toplantıda AB, Grönland ve Danimarka arasındaki işbirliğini güçlendirmeyi amaçlayan ortak bildiri imzalandı. Von der Leyen, AB’nin bu yıl ve gelecek yıl Grönland’a toplam 200 milyon avroluk yeni yatırım yapacağını açıkladı.
Yatırım paketi üç stratejik alana odaklanacak: dijital bağlantı, temiz enerji ve kritik ham maddeler.
Uzak yerleşimlere daha hızlı internet
Pakette Grönland’ın dijital altyapısının geliştirilmesi de yer alıyor. Adanın uydu kapasitesinin artırılması planlanırken, kuzeydeki yerleşimlerin daha hızlı internet erişimine kavuşacağı belirtildi.
Von der Leyen, doğudaki uzak yerleşimlerde ise ekim ayından itibaren internet erişiminin hızlandırılacağını söyledi.
AB'nin yatırımlarıyla Grönland’ın dijital bağlantısının güçlendirilmesi ve özellikle ulaşılması zor bölgelerde yaşayan nüfusun daha iyi iletişim imkanlarına erişmesi hedefleniyor.
Hidroelektrik yatırımları artırılacak
Yatırım paketinin ikinci ayağını temiz enerji oluşturuyor.
Von der Leyen, Grönland’ın önemli bir hidroelektrik potansiyeline sahip olduğunu belirterek yeni hidroelektrik santrallerinin destekleneceğini açıkladı.
Bu yatırımlarla Grönland’ın yerli enerji üretiminin artırılması, enerji güvenliğinin güçlendirilmesi ve dışa bağımlılığın azaltılması hedefleniyor.
AB ayrıca yenilenebilir hidrojen gibi temiz sanayi alanlarının geliştirilmesine de destek verecek.
Kritik ham maddeler için yeni projeler
AB'nin yatırım planındaki üçüncü başlık ise kritik ham maddeler.
Von der Leyen, Grönland’daki doğal kaynakların yalnızca çıkarılmasının değil, ülkeye katma değer, istihdam ve ekonomik büyüme sağlamasının önemli olduğunu vurguladı.
Bu kapsamda Malmbjerg molibden madeni projesi öne çıkıyor. Von der Leyen, projenin Grönland’ın en büyük yatırımlarından biri haline gelebileceğini ve ülkeye yılda 90 milyon avroya kadar katma değer sağlayabileceğini söyledi.
AB ayrıca Amitsoq grafit projesinin hazırlık çalışmalarına finansman sağlayacak.
AB finansmanı 530 milyon avroya çıkabilir
Von der Leyen, AB’nin Grönland’a yönelik uzun vadeli finansmanını da artırmayı planladığını açıkladı.
Buna göre AB, bir sonraki uzun vadeli bütçesinde Grönland’a sağlanan finansmanın 2034’e kadar iki katından fazla artırılarak 530 milyon avroya çıkarılmasını teklif ediyor.
Yatırım planlarının yalnızca stratejik sektörlerle sınırlı kalmayacağı da belirtildi. Konut, yerel işletmeler, sürdürülebilir turizm ve gençlere yönelik eğitim programlarının da desteklenmesi planlanıyor.
Grönlandlı gençlerin Erasmus programına katılımının artırılması da hedefler arasında bulunuyor.
Von der Leyen’den egemenlik mesajı
Von der Leyen, Grönland’ın geleceğine ilişkin tartışmalara da değindi.
AB'nin Danimarka Krallığı ve Grönland halkıyla dayanışma içinde olduğunu belirten von der Leyen, Grönland’ın geleceğine karar verecek olanların Grönland ve Danimarka halkları olduğunu söyledi.
Toprak bütünlüğü, egemenlik ve sınırların dokunulmazlığının uluslararası hukukun temel ilkeleri olduğunu vurgulayan von der Leyen, Arktik bölgesinin giderek küresel jeopolitik rekabetin önemli merkezlerinden biri haline geldiğini ifade etti.
Von der Leyen ayrıca Arktik'teki gelişmelerin Avrupa'yı doğrudan ilgilendirdiğini belirterek, AB'nin bölgeyle daha güçlü bir ortaklık kurmasını öngören yeni Arktik stratejisinin sonbaharda açıklanacağını duyurdu.
"Grönland'ın AB'ye, AB'nin de Grönland'a ihtiyacı var"
Grönland Başbakanı Jens-Frederik Nielsen de AB ile ilişkilerin yeni bir döneme girdiğini söyledi.
2015'te AB ile ilişkilerin genel çerçevesini belirleyen bir bildiri imzalandığını hatırlatan Nielsen, geçen 10 yılda dünyanın önemli ölçüde değiştiğini ve tek başına üstesinden gelinemeyecek yeni sınamalarla karşı karşıya olduklarını belirtti.
Nielsen, "Grönland'ın AB'ye, AB'nin de Grönland'a ihtiyacı var." diyerek yeni bildirinin tarafların ortak çıkarlarına hizmet edeceğini ifade etti.
Danimarka Başbakanı Mette Frederiksen ise Grönland-AB ortaklığının yeni bir seviyeye taşındığını söyledi.
Arktik'te güvenlik işbirliği güçleniyor
Frederiksen, Arktik bölgesine yönelik uluslararası ilginin giderek arttığına dikkat çekti.
Avrupa'nın bölgedeki gelişmelere seyirci kalmayacağını belirten Frederiksen, ortak güvenliğin güçlendirilmesi gerektiğini söyledi.
Frederiksen ayrıca 10 müttefikin kara, deniz ve hava unsurlarıyla katılacağı "Arktik Kalkanı" tatbikatına işaret ederek, Grönland çevresindeki güvenlik işbirliğinin güçlendirileceğini belirtti.
Grönland konusunda ABD ile gerilim
Grönland, son dönemde ABD Başkanı Donald Trump'ın adanın kontrolünü ABD'ye geçirme yönündeki açıklamaları nedeniyle Washington ile Danimarka ve AB arasında önemli bir gündem maddesi haline geldi.
Trump, Grönland'ın ABD'nin güvenliği açısından stratejik öneme sahip olduğunu savunuyor. Danimarka ve Grönland yönetimleri ise adanın "satılık" olmadığını ve geleceğine ilişkin kararın kendi halkları tarafından verilmesi gerektiğini vurguluyor.
AB ise bir yandan Grönland'ın egemenliği konusunda Danimarka ve Grönland halklarını desteklerken, diğer yandan Arktik bölgesindeki ekonomik, enerji ve güvenlik işbirliğini artırıyor.
200 milyon avroluk yeni yatırım paketi de bu yaklaşımın ekonomik ayağını oluşturuyor.