- Cezanın ana nedenleri, eski mavi tik sisteminin artık bot veya sahte hesaplar için aylık ücret karşılığında satılmasıyla kullanıcıları kimlik doğruluğu konusunda yanıltma riski yaratması ve platformun reklam şeffaflığı yükümlülüklerini yerine getirmemesi.
- Mavi tik ihlali için 45 milyon euro, araştırmacılara veri erişimi sağlanmaması için 40 milyon euro ve reklam kayıtlarına erişim eksikliği için 35 milyon euro ceza verildi.
- Ceza henüz açıklanmadan önce ABD Başkan Yardımcısı JD Vance, AB'yi "sansüre katılmadığı için Amerikan şirketlerine saldırmakla" eleştirdi.
Avrupa Komisyonu, teknoloji milyarderi Elon Musk'a ait sosyal medya platformu X'e, Dijital Hizmetler Yasası (DSA)'nın ihlali gerekçesiyle 120 milyon euro (yaklaşık 5,95 milyar TL) tutarında mali yaptırım uyguladı. Bu, DSA kapsamında verilen ilk ceza olma özelliğini taşıyor.
Cezanın ana nedenleri̇
İki yıl süren soruşturmanın ardından Komisyon, ceza kararına yol açan iki temel ihlali tespit etti.
mavi̇ tik ihlali (45 milyon €): Komisyon, eskiden resmi hesapları doğrulamak için kullanılan, ancak şimdi aylık ücretle satılan mavi tikin, kullanıcıları kimlik doğruluğu konusunda yanıltma riski taşıdığını belirtti. Yeni sistemde mavi tike sahip bir hesabın gerçek kullanıcıyı temsil etme zorunluluğu olmaması, hatta bir bot olabilmesi, DSA kurallarının ihlali olarak görüldü.
Reklam Şeffaflığı (35 milyon €): X’in reklam ile içerik arasındaki ayrımı netleştiremediği ve kullanıcılar ile yetkililerin güncel reklam verenler kaydına erişemediği tespit edildi. Bu durumun özellikle seçim dönemlerinde içeriklerin kaynağını belirsizleştirerek sorun yaratabileceği belirtildi.
Araştırmacı Erişimi (40 milyon €): X, DSA kapsamında zorunlu bir yükümlülük olmasına rağmen araştırmacılara görüntülenme ve beğeni verilerini sağlamadığı için de cezalandırıldı.
| İhlal Konusu | Ceza Miktarı (Euro) | Yaklaşık TL Karşılığı (1 € = 49.58 TL)* | DSA Kural İhlali |
| Mavi Tik Yanıltması | 45 Milyon € | 2,23 Milyar TL | Kullanıcıları kimlik doğruluğu konusunda yanıltma riski. |
| Araştırmacılara Veri Erişimi Eksikliği | 40 Milyon € | 1,98 Milyar TL | DSA kapsamında zorunlu olan görüntülenme/beğeni verilerini sağlamama. |
| Reklam Kayıtlarına Erişim Eksikliği | 35 Milyon € | 1,73 Milyar TL | Reklam şeffaflığı yükümlülüklerine uymama; reklam/içerik ayrımını bulanıklaştırma. |
| TOPLAM CEZA | 120 Milyon € | 5,95 Milyar TL | Dijital Hizmetler Yasası (DSA) İhlalleri |
ABD ile ipler gerildi
Komisyon, ceza miktarının "orantılılık" ilkesine dayandığını belirtse de, bu miktar DSA’nın X’in küresel cirosu üzerinden uygulayabileceği %6’lık maksimum cezanın oldukça altında kaldı.
Yaptırım, daha önce Apple’a (500 milyon €) ve Meta’ya (200 milyon €) kesilen cezalara kıyasla nispeten küçük.
ABD Başkan Yardımcısı JD Vance ise karar henüz açıklanmadan X üzerinden Komisyon'u sert bir dille eleştirdi ve şu cümleleri kurdu:
"AB, sansüre katılmadığı için X’e yüz milyonlarca dolarlık ceza keseceğine dair söylentiler dolaşıyor. AB, çöp nedenlerle Amerikalı şirketlere saldırmak yerine ifade özgürlüğünü desteklemeli"
X hakkında, yasa dışı içerikle mücadele ve algoritmik tavsiye sistemi olmak üzere devam eden iki başka soruşturma daha bulunuyor.
Aynı gün Komisyon, benzer bir soruşturma altında olan TikTok'un reklam kayıtları konusunda yaptığı taahhütleri memnuniyetle karşıladığını da açıkladı.