Ancak özellikle Yunanistan’ın itirazları nedeniyle süreç henüz netlik kazanmış değil.
Stratejik ortaklık girişimi
AB’nin yeni savunma fonu SAFE, üye ülkeler arasında savunma yatırımlarını hızlandırmayı ve ortak projelere mali destek sağlamayı amaçlıyor. Program kapsamında, savunma sanayi projeleri için kredi ve yatırım mekanizmaları oluşturulacak.
Avrupalı diplomatlara göre, Türkiye’nin programa dahil edilmesi, hem NATO içindeki savunma iş birliğini güçlendirebilir hem de Avrupa güvenliğine katkı sağlayabilir.
“Türkiye’nin dışarıda bırakılması, Avrupa’nın stratejik özerklik hedefiyle çelişir,” ifadesini kullanan AB kaynakları, konunun önümüzdeki haftalarda yeniden gündeme alınacağını belirtiyor.
Yunanistan’dan sert itiraz
Yunanistan, Türkiye’nin SAFE programına katılımına şiddetle karşı çıkıyor. Atina yönetimi, Ankara’nın Ege’deki egemenlik iddiaları ve casus belli (savaş nedeni) kararını sürdürdüğü sürece böyle bir katılımın “siyasi olarak kabul edilemez” olduğunu savunuyor.
Başbakan Kiryakos Miçotakis, konuya ilişkin açıklamasında şu ifadeleri kullandı:
Bir ülke, komşusuna karşı savaş tehdidini sürdürürken aynı zamanda Avrupa savunma projelerinde yer alamaz.
Yunanistan’ın yanı sıra Fransa ve Güney Kıbrıs Rum Yönetimi de Türkiye’nin katılımına mesafeli yaklaşıyor.
Almanya ve diğer ülkelerden destek
Buna karşın Almanya, İtalya ve birçok Kuzey Avrupa ülkesi Türkiye’nin SAFE içinde yer almasının Avrupa güvenliği açısından faydalı olacağı görüşünde.
Almanya Dışişleri Bakanı Johann Wadephul, önümüzdeki günlerde Atina’ya yapacağı ziyarette bu konuyu yeniden gündeme getirecek. Berlin yönetimi, Türkiye’nin dahil edilmesinin, AB-NATO koordinasyonunu güçlendireceğini savunuyor.
Doğu Avrupa ülkeleri de, Türkiye’nin savunma sanayii kapasitesi ve bölgesel caydırıcılığı nedeniyle projede yer almasının “mantıklı ve stratejik” olduğunu düşünüyor.
SAFE başvuru süresi yaklaşıyor
SAFE programı için son başvuru tarihi 30 Kasım olarak belirlendi. Bu tarih yaklaşırken, Türkiye’nin dahil edilip edilmeyeceğine dair kararın kısa sürede netleşmesi bekleniyor.
Ancak AB içinde kararların oybirliğiyle alınması gerektiğinden, Yunanistan’ın olası vetosu süreci sekteye uğratabilir. Diplomatik kaynaklar, önümüzdeki haftalarda Berlin–Atina–Brüksel hattında yoğun görüşmelerin yapılacağını belirtiyor.