- Trump, Umman'ın Hürmüz Boğazı'ndaki ABD faaliyetlerinin önüne çıkması halinde “fena halde bombalanacağını” söyledi.
- ABD Başkanı, İran'a yönelik deniz ablukasının devam ettiğini ve Tahran'ın teslim olması gerektiğini savundu.
- İran ile Umman, boğazdan gemilerin geçişine ilişkin bir güzergâh konusunda mutabakata vardıklarını açıkladı.
- Trump, İran'ın nükleer silaha sahip olmasını engellemenin ABD'nin değişmeyen bir numaralı hedefi olduğunu söyledi.
ABD Başkanı Donald Trump, İran ile ABD arasındaki savaş ve Hürmüz Boğazı'ndaki gerilim sürerken Umman'a yönelik sert bir tehditte bulundu.
Trump, Fox News muhabiri Trey Yingst'e verdiği röportajda, Umman'ın Hürmüz Boğazı'ndaki ABD faaliyetlerine müdahale etmesi durumunda Washington'ın askeri güç kullanacağını söyledi.
Trump'ın ifadesiyle, “Umman önümüze çıkarsa, onları fena halde bombalarız.”
Gerilimin merkezinde Hürmüz Boğazı var
Trump'ın açıklamaları, dünyanın en önemli enerji ve ticaret güzergâhlarından biri olan Hürmüz Boğazı'ndaki gerilimin giderek tırmandığı bir dönemde geldi.
ABD, İran'a yönelik deniz ablukasını sürdürürken Tahran yönetimi de boğazdaki gemi trafiği üzerinde kontrolünü artırmaya çalışıyor.
İran ile Umman ise Hürmüz Boğazı'ndan ticari gemilerin geçişine ilişkin paralel görüşmeler yürütüyor. İran Dışişleri Bakanlığı Sözcüsü İsmail Bekayi, tarafların gemilerin geçiş güzergâhının haritası konusunda mutabakata vardığını açıkladı.
İran ve Umman arasında güzergâh mutabakatı
Tahran yönetimine göre İran ve Umman, Hürmüz Boğazı'ndaki gemi geçişlerinin düzenlenmesine ilişkin bir plan üzerinde anlaşmaya vardı.
Bekayi, tarafların ortak açıklamanın ayrıntılarını tamamlamak üzere çalıştığını belirtirken, anlaşmanın diğer unsurlarına ilişkin ayrıntı vermedi.
Trump'ın Umman'a yönelik tehdidinin, bu görüşmelerin ABD'nin İran'a yönelik politikasını etkileyebileceği endişesiyle bağlantılı olduğu değerlendiriliyor.
“İran teslim olmalı”
ABD Başkanı, röportajında İran'a yönelik baskının devam edeceğini de belirtti.
Trump, “Acele etmiyorum, İran teslim olmalı” mesajını verirken, Washington'ın Tahran üzerindeki ekonomik ve askeri baskıyı sürdürdüğünü ifade etti.
Trump ayrıca İran ile yürütülen müzakerelerde daha önce gündeme gelen geçici anlaşmanın artık ABD tarafından takip edilmediğini söyledi. Reuters'a göre söz konusu plan, acil ve kalıcı ateşkes ile daha kapsamlı bir anlaşmaya yönelik 60 günlük müzakere sürecini öngörüyordu ancak süreç sonuçsuz kaldı.
“Bir numaralı hedef İran'ın nükleer silah edinmemesi”
Trump, Truth Social hesabından yaptığı açıklamada da İran'ın nükleer programına ilişkin tutumunun değişmediğini belirtti.
ABD Başkanı, İran'ın hiçbir şekilde nükleer silaha sahip olmasını engellemenin yönetiminin bir numaralı hedefi olduğunu ifade etti.
Washington yönetimi, İran'ın nükleer kapasitesinin askeri amaçlarla kullanılabileceğini savunurken Tahran, nükleer programının barışçıl amaçlar taşıdığını belirtiyor.
Trump: Devrim Muhafızları ile gizli iletişim kanalları var
Trump röportajında İran Devrim Muhafızları Ordusu yetkilileriyle gizli iletişim kanallarının bulunduğunu da söyledi.
ABD Başkanı ayrıca İran'ın elindeki mühimmatın yalnızca bir bölümünü kullandığını ve Tahran'ın hâlâ önemli miktarda orta menzilli silaha sahip olduğunu ileri sürdü. Trump, eski Başkan Joe Biden döneminde gelişmiş ABD silah sistemlerinin Ukrayna'ya gönderildiğini de savundu.
Umman savaşın tarafı değil
Trump'ın açıklaması, Umman'ın İran ile ABD arasında uzun süredir diplomatik arabuluculuk yapan ülkelerden biri olması nedeniyle ayrıca önem taşıyor.
Reuters, Umman'ın İran ile ABD arasında diplomatik temaslarda önemli bir aracı olduğunu ve iki ülke arasında Hürmüz Boğazı'ndaki gemi trafiğinin yeniden düzenlenmesine yönelik görüşmelerin sürdüğünü bildiriyor.
Bu nedenle Trump'ın açıklaması, doğrudan savaşın tarafı olmayan ve diplomatik kanalları açık tutmaya çalışan Umman'a yönelik önemli bir tırmanış olarak değerlendiriliyor.
Hürmüz'deki kriz küresel enerji piyasalarını etkiliyor
Hürmüz Boğazı'ndaki gerilim yalnızca bölge ülkelerini değil, küresel enerji piyasalarını da etkiliyor.
Boğazdaki deniz trafiğinin aksaması petrol ve doğal gaz arzı açısından ciddi risk oluştururken, savaşın uzaması enerji fiyatları ve küresel ticaret üzerindeki baskıyı artırıyor. Reuters'a göre Hürmüz'deki anlaşmazlık küresel akaryakıt fiyatlarını yükseltirken ABD içinde de ekonomik baskıyı artırmış durumda.
Diplomasi ile askeri tehdit aynı anda ilerliyor
Trump'ın Umman'a yönelik açıklaması, Hürmüz Boğazı krizinde diplomatik girişimler ile askeri tehditlerin aynı anda ilerlediğini ortaya koyuyor.
İran ve Umman gemi geçişlerini düzenlemek için görüşmeler yürütürken, Trump Washington'ın çıkarlarının önüne geçilmesi halinde Umman'a karşı doğrudan askeri güç kullanılabileceğini söylüyor.
Bu tablo, Hürmüz Boğazı'nın yalnızca İran-ABD geriliminin değil, bölgesel diplomasi ve küresel enerji güvenliğinin de merkezindeki kritik başlıklardan biri olmaya devam ettiğini gösteriyor.