- ABD’nin üst düzey komutanlarının, İran savaşının uzatılmasının ordunun genel kapasitesini zorladığını Hegseth’e ilettiği öne sürüldü.
- Bu komutanlıklar, gemi ve keşif uçaklarının Merkez Komutanlığı’na kaydırılmasının kendi bölgelerindeki görevleri yerine getirme kapasitesini düşürdüğünü bildirdi.
- Komutan Amiral Samuel Paparo’nun, İran operasyonlarına sürekli destek vermek üzere uçak gemisi ve destroyerler göndermesi yönündeki emirlerin düzeyi konusunda itiraz ettiği aktarıldı.
- İran savaşı nedeniyle özellikle Patriot PAC-3 önleyicileri, ATACMS füzeleri ve THAAD sistemlerindeki stokların azaldığı ve bunun Çin ile Rusya’ya karşı caydırıcılık konusunda endişe yarattığı bildirildi.
ABD’nin İran’a yönelik operasyonları uzarken, Pentagon içinde savaşın ne kadar daha sürdürülebileceğine ilişkin kaygıların arttığı öne sürüldü.
Washington Post’un haberine göre, ABD’nin üst düzey askeri yetkilileri tarafından Savunma Bakanı Pete Hegseth’e sunulan değerlendirmelerde, İran’a yönelik geniş çaplı askeri operasyonların mevcut haliyle sürdürülmesinin sürdürülemez olduğu ifade edildi.
Yetkililerin temel kaygısı yalnızca İran cephesindeki operasyonların maliyeti değil. ABD ordusunun İran’a yoğunlaşması nedeniyle Avrupa, Asya-Pasifik ve diğer bölgelerdeki Amerikan kuvvetlerinin kendi görevlerini yerine getirme kapasitesinin zayıfladığı belirtiliyor.
Avrupa ve Güney Komutanlıklarından kapasite uyarısı
ABD Avrupa Komutanlığı (EUCOM) ve Güney Komutanlığı'nın üst düzey yetkililerinin, İran operasyonlarına destek amacıyla kendi birliklerinden kaynak aktarılmasının sorun yarattığı konusunda Hegseth’i uyardığı aktarıldı.
Değerlendirmeye göre, Merkez Komutanlığına (CENTCOM) gönderilen gemiler ve keşif uçakları, bu birliklerin kendi sorumluluk alanlarındaki görevlerini yerine getirme kapasitesini azaltıyor.
Bu durum özellikle ABD'nin aynı anda birden fazla bölgede askeri caydırıcılık sağlamaya çalıştığı dönemde önem taşıyor.
Washington'ın Avrupa'da Rusya, Pasifik'te ise Çin kaynaklı tehditlere karşı askeri varlığını sürdürmesi gerekiyor. Ancak İran savaşının uzaması, Pentagon'un sınırlı sayıdaki bazı stratejik varlıklarını Ortadoğu'ya yoğunlaştırmasına neden oluyor.
Pasifik Komutanlığı da itiraz etti
Washington Post'un kaynaklarına göre, ABD Hint-Pasifik Komutanlığı (INDOPACOM) Başkanı Amiral Samuel Paparo da İran operasyonlarına verilen desteğin düzeyi konusunda rahatsızlığını dile getirdi.
Paparo'nun, bir uçak gemisi saldırı grubu ve destroyerlerin sürekli olarak İran operasyonlarına destek vermesi yönündeki emirlerin boyutuna itiraz ettiği belirtildi.
Bu gelişme, İran savaşının yalnızca Ortadoğu'daki Amerikan askeri kapasitesini değil, Washington'ın Çin'e karşı Pasifik'teki askeri planlamasını da etkileyebileceği endişesini ortaya koyuyor.
ABD’nin mühimmat stokları eriyor
Savaşın bir diğer önemli sonucu ise ABD'nin mühimmat stokları üzerindeki baskı.
Wall Street Journal'ın aktardığı değerlendirmelere göre, İran'a karşı yoğun şekilde kullanılan mühimmat nedeniyle özellikle Patriot PAC-3 hava savunma önleyicileri, ATACMS füzeleri ve THAAD füze savunma sistemlerinin stoklarında önemli azalmalar yaşanıyor.
Pentagon'un bazı silah ve hava savunma sistemlerini Avrupa ve Asya'dan Ortadoğu'ya kaydırması, bu bölgelerdeki Amerikan askeri kapasitesini de aşağı çekiyor.
Bu durumun en önemli sonuçlarından biri, ABD'nin aynı anda hem İran'la savaş yürütüp hem de Çin veya Rusya kaynaklı olası krizlere karşı yeterli mühimmat ve askeri kapasiteyi hazır tutup tutamayacağı sorusu.
Çin ve Rusya endişesi
Pentagon açısından temel stratejik sorun, İran savaşının başka rakiplere karşı caydırıcılığı zayıflatma ihtimali.
ABD ordusu aynı anda üç farklı stratejik bölgede kaynak bulundurmak zorunda:
Ortadoğu: İran ve bölgedeki müttefikleriyle devam eden çatışma.
Avrupa: Rusya'nın NATO ülkelerine yönelik olası tehditleri.
Asya-Pasifik: Çin'in Tayvan ve bölgedeki diğer ihtilaflarda oluşturduğu askeri baskı.
İran savaşının uzaması halinde Washington'ın bu üç bölgedeki askeri kaynakları aynı anda yeterli seviyede tutmasının zorlaşabileceği belirtiliyor.
İran savaşı ABD üslerini de zorluyor
İran'ın ABD'nin bölgedeki askeri tesislerine yönelik saldırıları da Pentagon'un hesaplarını karmaşıklaştırıyor.
ABD'nin Körfez'deki bazı üsleri İran saldırıları nedeniyle ciddi hasar gördü. Daha önceki uydu görüntülerine dayalı değerlendirmelerde, İran'ın saldırılarının ABD'nin bölgedeki askeri altyapısında önemli hasara yol açtığı bildirilmişti.
Bu nedenle ABD ordusu bir yandan İran'a yönelik operasyonlarını sürdürürken diğer yandan kendi üslerini ve personelini korumak için ilave kaynak ayırmak zorunda kalıyor.
Kara birliklerinin bölgedeki varlığı uzayabilir
İran savaşının uzaması, ABD'nin kara kuvvetlerinin Ortadoğu'daki konuşlanmasını da etkiliyor.
ABD'nin 82. Hava İndirme Tümeni'nin yaklaşık 2 bin askeriyle İran savaşı nedeniyle bölgeye gönderildiği ve mevcut konuşlanmasının en az eylül ayına kadar sürmesinin beklendiği bildirildi.
Bazı askeri yetkililerin konuşlanmanın eylül sonrasında da uzatılabileceğini düşündüğü aktarılıyor. Söz konusu birlik, İran'a yönelik olası bir kara operasyonunda önemli rol oynayabilecek birliklerden biri olarak değerlendiriliyor.
Bu durum, savaşın kısa sürede sona ermemesi halinde ABD'nin bölgedeki asker sayısını daha uzun süre yüksek seviyede tutmak zorunda kalabileceği anlamına geliyor.
Hegseth savaşın devamından yana
Savunma Bakanı Pete Hegseth ise İran operasyonlarını güçlü şekilde savunan isimlerden biri.
Hegseth, savaşın ABD açısından stratejik kazanımlar sağladığını savunurken, askeri operasyonların İran'ın füze ve askeri kapasitesini ciddi biçimde zayıflattığını ileri sürüyor.
Ancak Pentagon içerisindeki son değerlendirmeler, askeri kapasitenin sınırsız olmadığı konusunda Hegseth yönetimine önemli bir uyarı niteliği taşıyor.
Komutanların kaygısı, İran'a karşı operasyonların başarısından ziyade, bu operasyonların uzun vadede ABD'nin başka bölgelerdeki askeri hazırlık seviyesini ne kadar aşağı çekebileceği üzerinde yoğunlaşıyor.
Washington’ın “iki cephe” sorunu
İran savaşı uzadıkça ABD'nin karşı karşıya kaldığı temel stratejik problem daha görünür hale geliyor.
Washington hem Ortadoğu'daki savaşı sürdürmek hem de Rusya ve Çin'e karşı küresel askeri caydırıcılığını korumak zorunda.
Ancak uçak gemileri, savaş gemileri, keşif uçakları, hava savunma sistemleri ve hassas güdümlü mühimmat gibi kritik kaynakların Ortadoğu'ya aktarılması, ABD'nin diğer bölgelerdeki askeri planlarını doğrudan etkiliyor.
Bu nedenle Pentagon içerisindeki tartışmanın merkezinde artık yalnızca “İran'a karşı savaş kazanılabilir mi?” sorusu değil, “Bu savaş ne kadar süre sürdürülebilir?” sorusu bulunuyor.
Pentagon için kritik dönemeç
Üst düzey askeri yetkililerin Hegseth'e yaptığı uyarılar, Trump yönetiminin İran politikasında önemli bir askeri baskının ortaya çıktığını gösteriyor.
ABD yönetimi İran'a karşı operasyonların askeri hedeflerine ulaştığını savunsa da, Pentagon içindeki bazı komutanlar savaşın uzamasının ABD'nin küresel askeri kapasitesi üzerinde giderek daha ağır bir yük oluşturduğunu değerlendiriyor.
Özellikle Avrupa ve Pasifik'teki Amerikan kuvvetlerinin ihtiyaç duyduğu gemi, uçak, hava savunma sistemi ve mühimmatın Ortadoğu'ya aktarılması, Washington'ın Rusya ve Çin'e karşı caydırıcılık politikasını zorlayabilir.