- Trump, Netanyahu’nun yeniden seçilmesi için açık destek açıklarken Vance, İsrail seçimlerinde herhangi bir adayı desteklemeyeceğini bildirdi.
- ABD Başkanı, Netanyahu’yu “büyük bir savaşçı” ve İran’a karşı mücadelede önemli bir ortak olarak nitelendirdi.
- Başkan Yardımcısı, odağının ABD’deki 3 Kasım ara seçimleri olduğunu belirterek “İsrail siyasetinde taraf olmuyorum” mesajı verdi.
- İsrail’de 27 Ekim’de yapılacak seçimler, Netanyahu’nun 7 Ekim 2023 saldırısına verdiği yanıtın ve sonraki savaşların siyasi sonuçlarının tartışıldığı bir dönemde gerçekleşiyor.
ABD Başkanı Donald Trump, İsrail’de 27 Ekim’de yapılacak genel seçimler öncesinde Başbakan Binyamin Netanyahu’nun yeniden seçilmesine açık destek verdi. Trump, sosyal medya platformu Truth Social üzerinden yayımladığı mesajda Netanyahu’yu “büyük bir savaşçı başbakan” olarak nitelendirdi ve İran’a karşı mücadelede Washington’ın önemli bir ortağı olduğunu savundu.
Trump, Netanyahu’nun güçlü muhalefete rağmen görevini sürdürdüğünü belirterek İsrail halkına seslendi. ABD Başkanı, İsrail’in farklı bir lider seçmesi durumunda İran’a karşı mücadelede daha fazla sorumluluk almak zorunda kalabileceklerini öne sürdü.
Trump’ın açıklaması, İsrail seçimlerine günler kala geldi. Netanyahu, 7 Ekim 2023’te Hamas’ın İsrail’e yönelik saldırısının ardından yaşanan güvenlik başarısızlıkları ve sonraki savaşların yönetimi nedeniyle ülkesinde eleştirilerle karşı karşıya. Destekçileri ise Netanyahu’nun İsrail’in güvenliğini sağlamak için gerekli lider olduğunu savunuyor.
Vance: İsrail seçimlerine müdahil olmayacağım
Başkan Yardımcısı JD Vance ise Trump’ın açıklamasının ardından Netanyahu’nun yeniden seçilmesine destek verip vermediği sorusuna temkinli yanıt verdi. Vance, gazeteci Mark Halperin’e verdiği röportajda ABD’deki ara seçimlere odaklandığını belirterek İsrail seçimlerinde taraf olmayacağını söyledi.
Vance, konuyla ilgili şu ifadeleri kullandı:
“Amerikalı adayları destekliyorum ve odağım ara seçimler. Bu nedenle İsrail seçimlerine müdahil olmayacağım”
Başkan Yardımcısı, tutumunun Netanyahu’ya karşı çıkmak anlamına da gelmediğini vurgulayarak, “Onu desteklemiyorum demiyorum, destekliyorum da demiyorum. İsrail siyasetinde taraf olmuyorum” dedi.
Vance’in açıklaması, Trump’ın Netanyahu’ya yönelik güçlü desteğinden ayrışsa da ABD yönetiminin İsrail hükümetine verdiği desteğin sona erdiği anlamına gelmiyor. Vance, Washington’ın İsrail ile ilişkilerinin geleceğine ilişkin yeni bir politika açıklamadı.
İran savaşı ve seçimler arasındaki bağlantı
Trump ile Netanyahu arasındaki ilişki, İran’la yaşanan savaş ve Gazze’deki gelişmeler nedeniyle son aylarda tartışma konusu oldu. İki lider arasındaki görüş ayrılıklarına ilişkin değerlendirmeler, ABD ve İsrail’de yaklaşan seçimlerin de etkisiyle yeniden gündeme geldi.
Vance daha önce İran konusunda İsrail hükümetinin bazı tutumlarını eleştirmiş ve İsrailli yetkililerin Amerikan kamuoyunu etkilemeye çalıştığı yönündeki değerlendirmeleriyle dikkat çekmişti. Buna karşın Trump, Netanyahu’yla ortaklığını sürdürerek İran’a karşı işbirliğini ön plana çıkardı.
ABD’deki ara seçimler de Washington’ın gündeminde
ABD’de 3 Kasım’da yapılacak ara seçimler, Trump yönetimi açısından önemli bir siyasi sınav niteliği taşıyor. Vance, Netanyahu hakkındaki soruya yanıt verirken önceliğinin Cumhuriyetçi adaylara destek vermek olduğunu vurguladı.
Vance’in yabancı ülkelerdeki seçimlere ilişkin tutumu ise tamamen yeni değil. Başkan Yardımcısı, daha önce Macaristan’da Viktor Orbán’a destek vermişti. Bu nedenle Netanyahu konusunda tarafsız kalacağını açıklaması, uluslararası seçimlere yönelik yaklaşımında farklı örnekler bulunduğunu da ortaya koydu.
İsrail seçimlerine bir hafta kala Trump’ın Netanyahu’ya açık desteği ve Vance’in mesafeli tutumu, iki ülkenin yakın ilişkilerine rağmen Washington yönetimi içindeki farklı siyasi yaklaşımları gözler önüne serdi. Ancak iki ismin açıklamaları, ABD’nin İsrail politikasında resmî bir değişiklik yapıldığına ilişkin bir duyuru içermiyor.