- Yıllar önce Burdur'dan kaçırılan Marcus Aurelius heykeli, uzun diplomatik çabalar sonucu ABD'den Türkiye'ye iade edildi.
- Cleveland Müzesi, heykelin iadesi için üç ay ek süre istedi ve Türkiye bu talebi, merhum arkeolog Jale İnan'ın müzede anılması şartıyla kabul etti.
- Heykelin başının olmaması, "kültür varlığı vandalizminin sonuçlarını gösteren" bir sembol olarak görülüyor.
- Eser, 65 yıl sonra döndüğü anavatanında ilk kez Cumhurbaşkanlığı Millet Kütüphanesi'ndeki "Arkeolojinin Altın Çağı Sergisi"nde ziyaretçilerle buluştu.
Prof. Dr. Jale İnan heykeli 1973'te tespit etti
Roma İmparatoru Marcus Aurelius'a ait bronz heykel, 1960'lı yıllarda Burdur'daki Boubon Antik Kenti'nden yasa dışı yollarla çıkarılarak uluslararası pazara sürüldü. Türk arkeolojisinin öncü ismi merhum Prof. Dr. Jale İnan, 1973 yılında Boston'da katıldığı bir etkinlikte bu heykeli ve aynı kökene sahip diğer eserleri tespit etti.
Kaçakçılıkla Mücadele Daire Başkanı Zeynep Boz, bronz heykellerin para için eritilmesi veya başka amaçlarla kullanılması nedeniyle günümüze ulaşmasının çok zor olduğunu belirtti. Boz, İnan'ın araştırmaları sonucunda hem Burdur'da kurtarma kazılarının hem de eserlerin iadesi için hukuki sürecin başladığını ifade etti.
Bakanlık iade için Jale İnan şartını koştu
Yıllar süren zorlu bir sürecin ardından heykelin iadesi konusunda anlaşma sağlandı. Cleveland Müzesi yetkilileri, eseri iade etmeden önce Amerikalıların vedalaşması için üç ay ek süre talep etti.
Kültür ve Turizm Bakanlığı, bu talebi anlamlı bir şartla kabul etti. Zeynep Boz, bu durumu, "Bu talebi, eserin bugün getirilişinde ve Türkiye Cumhuriyeti Devletinin kültür varlıklarının korunmasına adanmış bir hayat olan Jale İnan'ın müzede anılması ve onun resimleriyle donatılması şartıyla kabul ettik. Müze bunu kabul etti," sözleriyle açıkladı. Bu sayede Marcus Aurelius heykeli, ABD'den ayrılmadan önce üç ay boyunca Jale İnan'ın resimleri ve hayatından kesitlerle birlikte sergilendi.
Heykel şimdi Millet Kütüphanesi'nde sergileniyor
Anavatanına dönen heykel, Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan'ın katılımıyla açılan "Arkeolojinin Altın Çağı Sergisi" kapsamında ilk kez sergilenmeye başlandı. Zeynep Boz, heykelin başının olmadığını ve bunun "kültür varlığı vandalizminin sonuçlarını gösterdiğini" ifade etti.
Kültür Varlıkları ve Müzeler Genel Müdür Yardımcısı Bülent Gönültaş ise serginin, Türk arkeolojisinin geldiği noktayı gösterdiğini belirtti. Gönültaş, "Bu sergi, Türkiye'de arkeolojik çalışmaların güzel bir yansımasıdır. Bakanlığımızın çalışmalarıyla elde ettiğimiz veriler, Türk arkeolojisinin yıllarca dünyada adından çokça söz ettireceğinin göstergesidir," dedi.