Bakanlık tarafından hazırlanan iç değerlendirmede, üç ülkenin ortaklığının Almanya açısından daha avantajlı olacağı belirtildi.
Almanya, Fransa ile yürüttüğü Geleceğin Muharip Hava Sistemi (FCAS) projesinde yaşanan anlaşmazlıkların ardından yeni nesil savaş uçağı geliştirmek için alternatif ortaklıkları değerlendiriyor.
POLITICO'nun ulaştığı Almanya Savunma Bakanlığı belgelerine göre savunma yetkilileri, mevcut GCAP programına katılmak yerine İsveç ve İspanya ile yeni bir ortaklık kurulmasını tavsiye etti.
Ancak söz konusu değerlendirme, Alman hükümetinin nihai kararını yansıtmıyor. Almanya Savunma Bakanı Boris Pistorius'un öneriyi desteklediğine ilişkin de resmi bir açıklama bulunmuyor.
Almanya, GCAP programına katılma konusunda çekinceli
Birleşik Krallık, İtalya ve Japonya tarafından yürütülen GCAP, yeni nesil savaş uçağı geliştirilmesini amaçlıyor.
Almanya Savunma Bakanlığının iç değerlendirmesinde, GCAP kapsamında geliştirilecek uçağın operasyonel gereksinimlerinin Alman Hava Kuvvetlerinin ihtiyaçlarıyla tam olarak örtüşmediği belirtildi.
Belgelerde, Almanya'nın öncelikle Avrupa kıtasındaki harekât ihtiyaçlarına uygun bir savaş uçağına gereksinim duyduğu ifade edildi.
Ayrıca GCAP'ın mevcut ortaklık yapısı nedeniyle Alman savunma şirketlerinin geliştirme ve üretim faaliyetlerinde yeterli pay elde etmesinin zor olabileceği değerlendirildi.
Bakanlık yetkilileri, Eurofighter programında BAE Systems ile yaşanan geçmiş anlaşmazlıklara da dikkat çekti. Değerlendirmede, Birleşik Krallık merkezli şirketin ihracat önceliklerinin Alman ve İtalyan ortakların geliştirme hedefleriyle zaman zaman çatıştığı öne sürüldü.
Airbus ve Saab arasında yeni ortaklık önerildi
Alman savunma yetkilileri, İsveç ve İspanya ile kurulabilecek ortaklığın askeri ihtiyaçlar ve sanayi katılımı açısından daha uygun olduğunu değerlendiriyor.
Bakanlık belgelerinde, üç ülkenin benzer operasyonel gereksinimlere ve yeni bir savaş uçağı geliştirmek için karşılaştırılabilir başlangıç koşullarına sahip olduğu belirtildi.
Bu kapsamda Airbus ile İsveçli Saab arasında ortak bir sanayi girişimi kurulması önerildi.
Ayrıca Saab tarafından geliştirilen Gripen E savaş uçağının, yeni nesil platformun geliştirilmesi sürecinde teknolojik bir başlangıç noktası olarak kullanılabileceği ifade edildi.
Airbus, olası bir iş birliğine açık olduğunu ancak Alman ve İspanyol savunma sanayii şirketlerinin geliştirme, üretim ve işletme süreçlerinde önemli ve eşit bir rol üstlenmesi gerektiğini açıkladı.
Saab ise savaş uçağı geliştirme dahil farklı savunma projelerinde uluslararası ortaklıklara açık olduğunu, ancak bu ölçekteki programlara katılım kararlarının hükümetler tarafından verilmesi gerektiğini belirtti.
Birleşik Krallık, Almanya'yı GCAP'a dahil etmek istiyor
Birleşik Krallık Başbakanı Andy Burnham, 8 Ekim'de Berlin'de Almanya Başbakanı Friedrich Merz ile gerçekleştirdiği görüşmede Almanya'nın GCAP'a olası katılımını gündeme getirdi.
Görüşmenin ardından iki ülkenin ilgili yetkililerinin konu üzerinde temaslarını sürdürmesi kararlaştırıldı.
Almanya Savunma Bakanlığının ayrı bir değerlendirme notunda da Birleşik Krallık'ın Berlin'i GCAP'a gözlemci veya tam katılımcı olarak dahil etme girişimlerine yer verildi.
Alman yetkililerden, olası katılımın askeri gereksinimler ve savunma sanayii açısından sağlayacağı fırsatları incelemeleri istendi.
FCAS projesindeki anlaşmazlıklar yeni arayışı hızlandırdı
Almanya ve Fransa tarafından 2017 yılında başlatılan, daha sonra İspanya'nın da katıldığı FCAS programı, Eurofighter ve Rafale savaş uçaklarının yerini alabilecek yeni nesil bir hava muharebe sistemi geliştirilmesini hedefliyordu.
Ancak Fransız Dassault Aviation ile Airbus Defence and Space arasında geliştirme sorumlulukları, teknoloji kontrolü ve iş paylaşımı konusunda yaşanan anlaşmazlıklar programı çıkmaza sürükledi.
Haziran 2026'da Almanya ile Fransa arasındaki ortak savaş uçağı geliştirme girişiminin sona ermesinin ardından Berlin, alternatif seçenekleri değerlendirmeye başladı.
Almanya'nın önünde GCAP'a katılmak veya İsveç ve İspanya ile yeni bir savaş uçağı programı başlatmak gibi seçenekler bulunuyor.
Alman hükümeti henüz hangi modeli tercih edeceğine ilişkin nihai kararını açıklamadı.