- Tiran'da on binlerce öğrenci, eğitim maliyetleri, üniversitelerdeki yetersiz koşullar ve yolsuzluk iddialarına karşı sokağa çıktı.
- Protestocular, Başbakan Edi Rama'nın istifasını isterken Eğitim Bakanlığı binası ve iki bankada yangın çıktı; polis göstericilere göz yaşartıcı gaz ve tazyikli suyla müdahale etti.
- Yaz aylarında Jared Kushner'in desteklediği lüks tatil köyü projesine yönelik tepkilerle başlayan gösteriler, eğitim ve ekonomik sorunlara ilişkin taleplerle genişledi.
- Başbakan Yardımcısı Albana Koçiu şiddet olaylarını kınarken polis, kamu mallarına zarar veren ve güvenlik güçlerine saldıran kişilerin yasal sorumluluk taşıyacağını açıkladı.
Arnavutluk'un başkenti Tiran'da artan eğitim maliyetleri, üniversitelerdeki yetersiz koşullar ve hükümete yönelik yolsuzluk iddiaları nedeniyle düzenlenen öğrenci protestoları şiddetli çatışmalara dönüştü. On binlerce öğrencinin katıldığı gösterilerde protestocular ile polis karşı karşıya geldi.
Reuters'ın aktardığına göre, çarşamba günü düzenlenen gösteriler sırasında bazı protestocular polise taş attı. Eğitim Bakanlığı binası ve iki bankada yangın çıkarken, çöp konteynerleri devrildi ve bazı iş yerlerinin camları kırıldı. Polis, göstericilere göz yaşartıcı gaz ve tazyikli suyla müdahale etti. Eğitim Bakanlığı yakınlarındaki Raiffeisen Bank şubesinin de alev aldığı bildirildi.
Gösterilerde Başbakan Edi Rama'nın istifası talep edilirken, protestocular hükümete yönelik tepkilerini sloganlarla dile getirdi. Eylemler, Mayıs 2025'te yapılan seçimlerde dördüncü kez iktidara gelen Rama'ya karşı düzenlenen en şiddetli protestolar arasında yer aldı.
Öğrencilerden hükümete istifa çağrısı
Hükümetin üst düzey yetkililerine yönelik yolsuzluk iddialarının kamuoyunda yarattığı rahatsızlık, öğrencilerin eğitim ve ekonomik koşullara ilişkin talepleriyle birleşti. Göstericiler, hükümetin politikalarına tepki göstererek Rama'nın görevden ayrılmasını istedi.
Gösteriye katılan ve yalnızca adını paylaşan Lora isimli öğrenci, Reuters'a yaptığı açıklamada, "Bu bir devrim. Barışçıl protestolardan yorulduk. Rama istifa edene kadar durmayacağız" ifadelerini kullandı.
Protestocular, gösteriler boyunca "İstifa" ve "Suç polisi" sloganları attı. Bazı öğrenciler ise mevcut muhalefet partilerini de iktidara alternatif olarak görmediklerini dile getirdi.
Öğrenci temsilcileri, üniversitelerdeki yetersiz koşulların, yüksek öğrenim maliyetlerinin, mali destek eksikliğinin ve mezuniyet sonrası işsizlik sorununun gösterilerin temel nedenleri arasında bulunduğunu açıkladı. Arnavutluk basınında yer alan haberlere göre, Tiran'da başlayan protestolar Elbasan ve İşkodra kentlerindeki üniversitelere de yayıldı.
Trump'ın damadının projesi de tepki çekmişti
Arnavutluk'ta hükümet karşıtı gösteriler, yaz aylarında ülkenin güney kıyısında yapılması planlanan lüks tatil köyü projesine yönelik tepkilerle başlamıştı.
ABD Başkanı Donald Trump'ın damadı Jared Kushner'in desteklediği proje, hukuki anlaşmazlıklara konu olurken bölgede yapılaşmaya karşı çıkan yurttaşların protestolarına yol açmıştı. Yaz boyunca barışçıl şekilde devam eden gösteriler, eğitim maliyetlerindeki artış ve yolsuzluk iddialarına yönelik tepkilerin büyümesiyle daha geniş kapsamlı bir protesto hareketine dönüştü.
Arnavutluk'taki eylemler, Avrupa'nın farklı ülkelerinde eğitim ve yaşam koşullarının iyileştirilmesi talebiyle düzenlenen öğrenci protestolarının yaşandığı bir döneme denk geldi. Fransa'da da lise öğrencileri, öğretmen eksikliği, kalabalık sınıflar ve yetersiz okul binalarına karşı haftalardır eylemler düzenliyor.
Hükümetten açıklama: Şiddetin bahanesi olamaz
Arnavutluk hükümeti, gösteriler sırasında yaşanan şiddet olaylarını kınayarak protestoculara itidal çağrısında bulundu.
Başbakan Yardımcısı Albana Koçiu, sosyal medya hesabından yaptığı açıklamada protesto hakkının meşru olduğunu ancak şiddetin kabul edilemeyeceğini belirtti.
Koçiu, "Protesto etmek meşru bir haktır ancak bu hak şiddetin, kentin tahrip edilmesinin veya sokak ortasında yaşanan çirkin çatışmaların bahanesi olamaz" dedi.
Öğrencilere ve protesto hakkını savunan yurttaşlara seslenen Koçiu, göstericileri şiddet ve vandalizmden uzak durmaya çağırdı.
Arnavutluk polisi de yaptığı açıklamada, kamu mallarına zarar veren, yangın çıkaran veya güvenlik güçlerine saldıran kişilerin işledikleri suçlar kapsamında yasal sorumluluk taşıyacağını bildirdi.