- Hürmüz Boğazı’nın kapanması enerji akışını kesti.
- Asya ülkelerinde yakıt karnesi ve tasarruf önlemleri devreye alındı.
- Ulaşım, sanayi ve tarım sektörleri ağır darbe aldı.
- Birçok ülkede uzaktan çalışma ve kısıtlamalar başladı.
Küresel petrol ve gaz sevkiyatının önemli bir kısmının geçtiği Hürmüz Boğazı’nın kapanması, özellikle enerjiye bağımlı Asya ülkelerinde zincirleme etkilere yol açtı.
Krizin ardından birçok ülkede hükümetler mesai saatlerini kısaltırken, uzaktan çalışma uygulamalarını yaygınlaştırdı ve eğitim kurumlarını erken tatile soktu.
Çin’de fiyat baskısı
Çin, üç aylık ithalatına denk gelen rezervlere sahip olmasına rağmen akaryakıt fiyatlarında yüzde 20’lik artışla karşı karşıya kaldı.
Bu durum, ülkede enerji kullanımına yönelik yeni düzenlemeleri beraberinde getirdi.
Filipinler’de acil durum
Filipinler, krizden en ağır etkilenen ülkelerden biri oldu.
Ülkede “Ulusal Acil Durum” ilan edilirken, özellikle ulaşım sektörü büyük darbe aldı. Başkentteki “jeepney” sürücülerinin gelirleri ciddi şekilde düşerken birçok sürücü faaliyetlerini durdurdu.
Artan maliyetler nedeniyle balıkçılık ve tarım üretimi de aksadı.
Tayland’da tasarruf önlemleri
Tayland hükümeti enerji tasarrufu için kapsamlı tedbirler aldı.
Kamu kurumlarında uzaktan çalışma sistemine geçilirken, klima kullanımına sınırlama getirildi. Yetkililer, krizin uzaması halinde daha sert önlemlerin gündeme gelebileceğini açıkladı.
Sri Lanka ve Myanmar’da karne dönemi
Sri Lanka, yakıt arzındaki sıkıntı nedeniyle yeniden kota (karne) sistemine geçti.
Hükümet haftanın bir gününü resmi tatil ilan ederken, akaryakıt istasyonlarında uzun kuyruklar oluştu.
Myanmar’da ise özel araçlar için gün aşırı yakıt alım sistemi uygulanmaya başlandı. Bu durum sosyal ve ekonomik hayatı ciddi şekilde etkilerken karaborsa riskini de artırdı.
Hindistan’da üretim durdu
Hindistan, enerji krizinden en sert etkilenen ülkeler arasında yer aldı.
Gujarat eyaletinde gaz arzındaki kesinti nedeniyle seramik sanayisi faaliyetlerini durdurdu. Bu durum yüz binlerce çalışanı doğrudan etkiledi.
Mumbai gibi büyük şehirlerde gaz sıkıntısı nedeniyle restoranların önemli bir bölümü kapandı, kalan işletmeler ise menülerini daraltmak zorunda kaldı.
Küresel etkiler büyüyor
Uzmanlara göre Hürmüz Boğazı’ndaki krizin uzaması halinde enerji fiyatlarındaki artışın küresel enflasyonu tetiklemesi ve tedarik zincirlerinde daha büyük kırılmalara yol açması bekleniyor.
Asya’da başlayan bu enerji krizi, dünya ekonomisinin geneline yayılabilecek daha büyük bir dalganın habercisi olarak değerlendiriliyor.