Türkçemiz, mecazlar, deyimler ve yan anlamlar açısından oldukça bereketli ve keşfedilmeye açık bir dildir. Gündelik yaşantımızda karşılaştığımız bu ifadelerin asıl manasını öğrenmek bir ihtiyaç haline geliyor. TDK'nın güncel yazım kılavuzunda sıkça aranan bu kelimelerden biri de ayı olarak öne çıkıyor.
Ayı kelimesinin anlamı nedir? TDK'ya göre tanımı nasıldır?
Kelimenin semantik yapısı incelendiğinde, birden çok durumu ifade ettiği görülmektedir. İşte önem sırasına göre kelimenin anlam çeşitliliği.
- isim, hayvan bilimi Memelilerin etobur takımından, beş parmaklı, tabanlarına basarak yürüyen, yurdumuzda boz türü bulunan, iri gövdeli hayvan; kocaoğlan (Ursus arctos)
- ünlem Kaba saba olan insanlar için kullanılan bir seslenme sözü
Ayı ile kurulan cümleler
Anlamı pekiştirmek adına verilen ve resmi kaynaklarda yer alan örnek cümle şudur.
- Ulan ayı!.. Ulan rezil!.. Ya ben senin kemiklerini kırmaz mıyım?
Ayı ile kullanılan deyimler ve atasözleri
Resmi kayıtlarda bu kelimeyle bağlantılı, kullanımı yaygın olan birden çok ifade mevcuttur.
- Ayı gibi
- Ayının kırk türküsü var, kırkı da ahlat üstüne
- Ayı sevdiği yavrusunu hırpalar
- Ayıya kaval çalmak
- Ayı yavrusu ile oynuyor
- Ayıyı fırına atmışlar, yavrusunu ayağının altına almış
- Ayıyı vurmadan postunu satmak
TDK kayıtlarında ayı ile başlayan veya biten birleşik kelimeler
Sözlükte temel anlamının yanı sıra, ayı ile oluşturulmuş çeşitli birleşik kelimeler ve tamlamalar da mevcuttur.
- Ayıbacağı
- Ayı balığı
- Ayıboğan
- Ayı gülü
- Ayıkulağı
- Ayı üzümü
- Ayı yürüyüşü
- Bozayı
- Cicimayı
- Büyükayı
- Küçükayı
- Ocakayı
- Dağ ayısı
- Denizayısı
- Marsıvan ayısı
