- BM, 2023’ten bu yana Batı Şeria’daki 130 Filistin yerleşiminde 6 bin 400’den fazla kişinin yerleşimci şiddeti nedeniyle yerinden edildiğini bildirdi.
- Aynı dönemde 48 Filistin yerleşiminin tamamen boşaldığı, bunlardan 12’sinin yalnızca 2026’da gerçekleştiği belirtildi.
- Bu yıl evlerini terk etmek zorunda kalan 2 bin 500’den fazla kişinin yarısından fazlasının çocuk olduğu açıklandı.
- BM, tekrarlanan saldırılar ve bölgedeki kısıtlamaların Filistinlilerin insani ihtiyaçlarını daha da ağırlaştırdığı uyarısında bulundu.
Birleşmiş Milletler, İsrail işgali altındaki Batı Şeria’da yerleşimci şiddetinin Filistinli topluluklar üzerindeki etkisinin arttığını açıkladı.
BM Genel Sekreter Sözcüsü Stephane Dujarric, günlük basın toplantısında yaptığı açıklamada, BM insani yardım ekiplerinin verilerine göre 2023’ten bu yana 130 yerleşim yerinde 6 bin 400’den fazla Filistinlinin yerleşimci şiddeti nedeniyle yerinden edildiğini söyledi.
Dujarric, söz konusu kişilerin yaşadıkları bölgeleri terk etmek zorunda kalmasının temel nedenleri arasında yerleşimcilerin saldırılarını gösterdi.
48 Filistin yerleşimi tamamen boşaldı
BM Sözcüsü, yerinden edilmelerin bazı Filistin yerleşimlerinin tamamen boşalmasına yol açtığını belirtti.
Dujarric, 2023’ten bu yana 48 Filistin yerleşiminin tamamen boşaldığını, bunlardan 12’sinin yalnızca 2026 yılında gerçekleştiğini açıkladı.
BM verilerine göre, bu yıl içinde 2 bin 500’den fazla Filistinli evlerini terk etmek zorunda kaldı. Dujarric, bu kişilerin yarısından fazlasının çocuk olduğunu vurguladı.
BM: İnsani ihtiyaçlar daha da derinleşiyor
Dujarric, BM ile birlikte çalışan insani yardım kuruluşlarının raporlarına da değindi.
Buna göre, Batı Şeria’da Filistinlilerin durumunun tekrarlanan saldırılar ve uygulanan kısıtlamalar nedeniyle giderek zorlaştığı, bunun sonucunda insani yardım ihtiyacının da arttığı ifade edildi.
BM'nin daha önceki değerlendirmelerinde de yerleşimci saldırıları ve hareket kısıtlamalarının Filistinli toplulukların yerlerinden edilmesinde önemli bir faktör olduğu belirtilmişti. BM İnsani İşler Koordinasyon Ofisi (OCHA), 2026 yılında yerleşimci saldırılarıyla bağlantılı Filistinli ölümlerinin 2025 yılının tamamındaki sayıyı aştığını bildirmişti.
Batı Şeria’da şiddet tırmanıyor
Batı Şeria’da yerleşimci şiddeti, İsrail'in Gazze Şeridi'ne yönelik operasyonlarının başladığı Ekim 2023'ten bu yana uluslararası kuruluşların gündemindeki başlıklardan biri.
BM verilerine göre, 2026'da şimdiye kadar İsrail güçleri veya yerleşimciler tarafından Batı Şeria’da 76 Filistinli öldürüldü. BM Güvenlik Konseyi'ne yapılan bilgilendirmede bu kişilerin 18'inin çocuk olduğu belirtildi.
İnsan Hakları İzleme Örgütü de Ağustos 2026'da yayımladığı değerlendirmede, yerleşimci saldırılarının Batı Şeria'daki Filistinli toplulukların zorla yerinden edilmesinde giderek daha önemli bir rol oynadığını savundu. Örgüt, İsrailli yetkililerin şiddet uygulayan yerleşimcilere karşı yeterli önlem almadığını ve bazı durumlarda yerleşimcilerin desteklendiğini iddia etti.
İsrail’den farklı açıklamalar geliyor
İsrail hükümeti ise yerleşimci şiddetinin tamamının devlet politikası olduğu yönündeki değerlendirmeleri kabul etmiyor.
Başbakan Binyamin Netanyahu, son dönemde Batı Şeria'da yaşanan bazı saldırıların ardından şiddete karışan yerleşimcileri “bir avuç isyancı” olarak nitelendirmiş ve bu kişilerin İsrail'in kanunlara uyan yerleşimcilerini temsil etmediğini söylemişti.
Öte yandan İsrail yönetimi, Batı Şeria’daki bazı yıkım ve tahliye uygulamalarını güvenlik gerekçeleri ve ruhsatsız yapıların kaldırılmasıyla gerekçelendiriyor. Filistinliler ve insan hakları kuruluşları ise bu uygulamaların yerleşimlerin genişletilmesi ve Filistinlilerin topraklarından çıkarılmasıyla bağlantılı olduğunu savunuyor.
Yerleşimci saldırıları uluslararası tartışmanın merkezinde
Batı Şeria'daki İsrail yerleşimleri ve yerleşimci şiddeti uluslararası toplum tarafından uzun süredir tartışılıyor.
BM ve birçok ülke, Batı Şeria'daki İsrail yerleşimlerini uluslararası hukuk açısından yasa dışı kabul ediyor. İsrail ise bu hukuki değerlendirmeyi reddediyor.
BM'nin son açıklaması, özellikle küçük ve kırsal Filistin topluluklarının yerleşimci saldırıları, erişim kısıtlamaları ve güvenlik baskısı nedeniyle giderek daha fazla yerinden edilme riskiyle karşı karşıya olduğuna ilişkin uyarıları yeniden gündeme taşıdı.