Bilim insanları tanıdık bir sima ile karşılaşıldığında isim, yer ve anıların beynin ayrı loblarında işlenmesine karşın nasıl kesintisiz tek bir hatıraya dönüştüğünü araştırdı. California Üniversitesi San Diego araştırmacıları, dirençli epilepsi tedavisi gören 35 hastanın beynine yerleştirilen elektrotlar aracılığıyla 1373 nöronun elektriksel aktivitesini kaydetti.
Hafıza testleri sırasında 'dalgalanma' adı verilen, saniyede 90 titreşime ulaşan ve saniyenin sadece onda biri kadar süren yüksek frekanslı ritmik elektriksel patlamalar takip edildi.
‘22 cm uzaklıktaki hücrelerin aynı zamanda ateşleniyor’
Araştırmada, söz konusu dalgalanmaların beynin birbirine en uzak noktalarında ve her iki yarım kürede eş zamanlı tetiklendiği tespit edildi. Ortak ritmin yakalanmasıyla aralarında 22 santimetreye kadar mesafe bulunan nöronların eş zamanlı sinyal iletme olasılığının yüzde 30 ila 49 arttığı belirlendi.
‘Nöronların eş zamanlı çalışması bilgi akışını sağlıyor’
Farklı bölgelerdeki hücrelerin senkronize çalışmasını değerlendiren araştırmanın başyazarı Dr. Ilya Verzhbinsky sürece ilişkin, “Eş zamanlı ateşlenen nöronlar, beynin veriyi birleştirme gücünü temsil eder. Bir bölgede görsel kimlik çözümlenirken diğer bölgede isme dair kayıtlar tutulur. Oluşan ritmik uyum, en uzak noktalar arasında anlık bir hat açarak hücrelerin ortak bir ekip gibi hareket etmesine olanak tanıyor” ifadelerini kullandı.
‘Hafız güçlendikçe ritim hızlanıyor’
Araştırmacılar, beynin farklı noktaları arasındaki ritmik bağın tek bir komuta merkezine bağlı olmadığını belirtti. Uzmanlara göre bu durum, bir salondaki insanların hiçbir işaret almadan aynı anda ve aynı ritimde alkış tutmaya başlamasına benziyor.
Hafıza yükü arttıkça eş zamanlı sinyallerin sıklığının da yükseldiğini aktaran bilim insanları, bu mekanizmanın sağlıklı beyinlerdeki işleyişini incelemeyi ve hafıza bozukluklarının tedavisinde yeni bir hedef olup olamayacağını araştırmayı sürdüreceklerini bildirdi.