- Earendel, ilk kez 2022’de Hubble teleskobu tarafından keşfedilmişti.
- 12,9 milyar ışık yılı uzaklıkta olduğu tespit edilmiş ve evrenin ilk dönemlerine işaret ettiği düşünülmüştü.
- Yeni gözlemler, Earendel’in bir yıldız kümesi ihtimalini gündeme taşıdı.
- Bilim insanları kesin sonuç için daha detaylı analizlere ihtiyaç olduğunu söylüyor.
Evrenin en uzak yıldızı olarak kayıtlara geçmişti
Hubble teleskobunun 2022’deki gözlemlerinde keşfedilen Earendel, eski İngilizcede “sabah yıldızı” anlamına gelen ismiyle duyurulmuştu. Evren henüz 1 milyar yaşına gelmeden oluştuğu düşünülen bu yıldız, bugüne kadar gözlemlenen en uzak yıldız olarak tarihe geçmişti.
Ancak keşfin ardından bazı bilim insanları Earendel’in tek bir yıldız yerine ikili yıldız sistemi olabileceğini gündeme getirmişti.
James Webb teleskobu yeni ipuçları sundu
NASA’nın James Webb Uzay Teleskobu’ndan (JWST) gelen veriler, Earendel’in aslında bir yıldız kümesi olabileceğini ortaya koydu. Bilim insanları, bu cismi kütleçekimsel merceklenme sayesinde görebiliyor.
Einstein’in genel görelilik teorisine dayanan bu olgu, büyük kütleli gökadaların ışığı büyütüp bükmesiyle uzak gök cisimlerinin görünür hale gelmesini sağlıyor. Bu etki, Earendel’in 12,9 milyar ışık yılı uzaklıkta olmasına rağmen gözlemlenebilmesine imkân tanıyor.
Bilim insanları farklı ihtimalleri değerlendiriyor
Berkeley Üniversitesi’nden doktora öğrencisi Massimo Pascale, “Son çalışmalar Earendel’in önceden düşünülenden çok daha büyük olabileceğini gösterdi. Bu nedenle yıldız kümesi senaryosunun araştırmaya değeceğine ikna oldum” dedi.
JWST ile yapılan incelemelerde Earendel’in yaşı ve metalleri ölçüldü. Bulgular, evrenin ilk dönemlerindeki yıldız kümeleriyle büyük ölçüde örtüşüyor. Pascale, “Eğer Earendel bir yıldız kümesiyse, bu aslında şaşırtıcı değil” ifadelerini kullandı.
Kesin sonuca varmak için daha fazla araştırma gerekiyor
Earendel’i keşfeden ekipte yer alan gökbilimci Brian Welch ise temkinli. Yeni çalışmanın yalnızca yıldız kümesi ihtimalini değerlendirdiğini belirterek, “Ölçümler sağlam olsa da farklı senaryolar göz ardı edilmiş” dedi.
Bilim insanları, gelecekte yapılacak daha detaylı gözlemlerle Earendel’in gerçekten tek bir yıldız mı yoksa bir yıldız kümesi mi olduğunu netleştirmeyi planlıyor.