7 Kasım'da kameralar, Mısır'daki COP27 iklim zirvesinin oturum aralarında kısa ama samimi bir sohbet için bir araya gelen Fransız mevkidaşı Emmanuel Macron ile Venezuela Devlet Başkanı Nicolas Maduro'nun el sıkıştığını yakaladı.
İnsanlar bunun büyüyen bir enerji krizinden rahatsız olan Avrupalı liderlerin sonunda Maduro hükümetini kabul ettiklerinin bir işareti olup olmadığını merak ederken, karşılaşma sosyal medyada geniş çapta paylaşıldı ve yorumlandı.
Macron, 300 milyar varilden fazla petrol rezerviyle dünyanın kanıtlanmış en büyük petrol rezervine sahip Venezuela'nın meşru lideri olarak sol eğilimli Maduro'yu yıllardır kabul etmeyen dünya liderlerinden biriydi .
Norveç'teki Agder Üniversitesi'nde sosyoloji profesörü olan Ronald Mayora Synnes, “Avrupa'nın, özellikle Fransa'nın petrole ve Maduro'nun paraya ihtiyacı var” diyor.
TRT World'e “Ukrayna'daki savaşın ekonomik zorluğu Venezuela için beklenmedik ve dolaylı olarak olumlu sonuçları oldu” dedi .
Rus askerlerinin Şubat ayında Ukrayna'ya geçmesinden bu yana dünyanın dört bir yanındaki tüketiciler için enerji faturaları istikrarlı bir şekilde arttı.
Savaştan önce doğal gazının çoğunu Rusya'dan ithal eden Avrupa, gaz arzının kesilmesinin ardından ciddi bir enerji sıkıntısı ile karşı karşıya kaldı. Önümüzdeki haftalarda havaların soğumasıyla durumun daha da kötüye gideceğine dair endişeler var.
Rusya ikinci büyük ham petrol ihracatçısıdır. ABD, Birleşik Krallık ve Avrupa Birliği de dahil olmak üzere müttefiklerinin Rusya'ya enerji ihracatı da dahil olmak üzere geniş kapsamlı ekonomik yaptırımlar uygulamasına öncülük etti.
Synnes, Washington'un Rusya'dan petrol alımını yasaklamasından yalnızca bir hafta sonra Amerikalı diplomatlardan oluşan bir heyetin Maduro hükümetiyle görüşmek üzere Venezuela'da olduğunu söyledi.
Synnes, ABD'nin Venezüella muhalefet adayı Juan Guaido'yu Güney Amerika ülkesinin Başkanı olarak tanımaya karar verdiği 2018'den bu yana iki tarafın diplomatik bağlantısı olmadığı için böyle bir toplantının geçen yılın sonlarına kadar hayal bile edilemediğini söyledi.
Bu yıl İtalya, ABD'nin onayladığı borç karşılığı petrol anlaşması kapsamında Venezüella'dan 3 milyon varilden fazla petrol satın aldı.
Venezuela'nın petrol üretimi, ülke petrol altyapısına yatırım yapamadığı için 1990'larda günde 3 milyon varil (bpd) ile zirveden şu anda günde yarım milyon varil'e düştü. Venezuela şu anda günde 450.000 varil ihraç ediyor ve ham petrolün büyük bir kısmı Çin'e gidiyor.
Zamanında uzlaşma
Hem Maduro hükümeti hem de muhalefet, 2024'te yapılacak cumhurbaşkanlığı seçimleri öncesinde Venezuela'ya yönelik ekonomik yaptırımları hafifletmeye çalışıyor.
Özellikle muhalefet, yıllardır Washington'u Maduro'yu dış ekonomik kısıtlamalarla cezalandırmaya teşvik ettiğinden beri geçmiş performansını temizlemek istiyorsa kat etmesi gereken çok yol var.
Güney Amerika ülkesine seyahat eden ve araştırmasının bir parçası olarak yerel halkla kapsamlı röportajlar yapan Synnes, birçok Venezuelalının karşılaştıkları ekonomik sıkıntılardan muhalefeti sorumlu tuttuğunu söylüyor.
“Halk ekonomik sorunlarına çözüm istiyor. Ama yerel bir çözüm istiyorlar. Yabancı müdahalenin veya başka bir ülkenin petrol şirketlerini devralmasını istemiyorlar.”
2018 başkanlık seçimlerinden bu yana batılı başkentler tarafından desteklenen otuz yedi yaşındaki Guaido, ABD tarafından Venezüella'nın değerli bir şirketi olan Citgo'nun başına getirildi.
Venezuela'nın devlet tarafından yönetilen petrol devi PDVSA'nın bir yan kuruluşu olan Citgo, ABD'de petrol boru hatları, akaryakıt istasyonları ve rafinerilerden oluşan bir ağa sahip.
Washington, operasyonlarına el konulmasını emredip onu Venezüella muhalefetinden oluşan bir gözetim kuruluna teslim etmeden önce Caracas için önemli bir gelir kaynağıydı.
Synnes, yaptırımların hafifletilmesinin, Maduro hükümeti ile muhalefet arasındaki Norveç destekli müzakere sürecinin de gündeminin başında yer aldığını söylüyor.
Gizli bir el
Venezuela'nın petrole bağımlı ekonomisi, enerji fiyatlarının 2014'ün ortalarında düşmesi ve sonraki 48 ayda yüzde 70 düşmesinin ardından serbest düşüşe geçti.
Hükümet sosyal yardım projelerini geri almak zorunda kalınca, halkın öfkesi arttı ve çeşitli şehirlerde protestolar patlak verdi.
Maduro'nun 2018 başkanlık seçimlerini kazanmasının ardından Washington tarafından uygulanan mali yaptırımlar, Venezuela'nın ekonomik sıkıntılarını artırdı.
Batı basınında Venezüellalıların tuvalet kağıdının nasıl bittiğine ve insanların çocuklarına ilaç bulmak için çabaladıklarına dair haberler çıkmadan gün geçmiyordu.
Medyada yer aldığından emin olan muhalefet lideri Guaido, Maduro'ya karşı bir askeri darbeye başkanlık ettiğini iddia ederek Karakas'taki bir askeri üssü bile ziyaret etti. Darbe girişimi sefil bir şekilde başarısız oldu.
Venezuela ordusu, petrol şirketi PDVSA da dahil olmak üzere ülke meselelerinde önemli bir rol oynuyor.
Maduro, kısmen en uzun süre görev yapan kabine üyesi Savunma Bakanı Vladimir Padrino Lopez sayesinde orduyu kendi tarafında tutmayı başardı.
Synnes “Padrino çok önemli bir kişi ve ordudaki birçok grubun desteğini alıyor. Guaido bile Padrino'nun kendisini destekleyeceğini düşünerek darbe girişiminde bulundu. Bu olmadı,” diyor.