- BMGK, yeni BM Genel Sekreteri için ilk gizli ön oylamayı yaptı.
- Sonuçlar kamuoyuyla paylaşılmadı, yalnızca ilgili taraflara bildirilecek.
- ABD, reform odaklı ve daha etkin bir BM yönetimi çağrısı yaptı.
- Yarışta şu ana kadar 7 aday bulunuyor, yeni genel sekreterin yıl sonuna kadar belirlenmesi bekleniyor.
Birleşmiş Milletler Güvenlik Konseyi (BMGK), yıl sonunda görev süresi dolacak BM Genel Sekreteri Antonio Guterres'in yerine önerilecek adayı belirleme sürecinin ilk ön oylamasını gerçekleştirdi.
BMGK Dönem Başkanı olan Kongo Demokratik Cumhuriyeti'nin BM Daimi Temsilcisi Zenon Mukongo Ngay, oylama sonuçlarının yalnızca aday gösteren ülkelerin daimi temsilcileri ile BM Genel Kurulu Başkanlığına iletileceğini, kamuoyuna açıklanmayacağını söyledi.
Ngay, sonuçların gizli tutulmasının Konsey'in benimsediği usul olduğunu belirterek, sürecin spekülasyonlardan uzak yürütülmesini amaçladıklarını ifade etti. Bir sonraki ön oylamanın ise ağustos ayında BMGK dönem başkanlığını devralacak Danimarka'nın yönetiminde yapılacağını açıkladı.
ABD'den reform mesajı
ABD'nin BM Daimi Temsilcisi Mike Waltz, yeni genel sekreterin BM'yi daha etkin, daha yalın ve reform odaklı bir yapıya kavuşturması gerektiğini söyledi.
Waltz, BM80 Girişimi'nin olumlu bir başlangıç olduğunu ancak kurumun daha fazla yeniden yapılandırılması gerektiğini savunarak, kaynakların merkez yerine sahada kullanılmasının ve üye ülkelerin katkılarının doğrudan ihtiyaç sahiplerine ulaşmasının önemine vurgu yaptı.
Aday üzerinde uzlaşı sağlanıp sağlanmadığı sorusuna ise görüşmelerin gizliliğine bağlı kalacaklarını belirterek sürecin doğal akışında ilerlemesini istediklerini söyledi.
Yedi isim yarışıyor
Antonio Guterres'in yerine geçmek için şu ana kadar yarışta yedi aday bulunuyor. Adaylar şunlar:
- Rafael Grossi
- Michelle Bachelet
- Macky Sall
- Rebeca Grynspan
- Maria Fernanda Espinosa
- Carolyn Rodrigues Birkett
- Olara Otunnu
15 üyeli Güvenlik Konseyinde bir adayın Genel Kurula önerilebilmesi için en az dokuz "evet" oyu alması ve daimi üyeler ABD, Rusya, Çin, İngiltere ile Fransa'nın vetosuna takılmaması gerekiyor.
Sürecin yıl sonuna kadar tamamlanması bekleniyor
BM uygulamalarına göre Güvenlik Konseyi'nin tek aday üzerinde uzlaşarak ismi Genel Kurula sunması bekleniyor. Diplomatik kaynaklar, uzlaşı sürecinin birkaç ön oylama daha gerektirebileceğini değerlendiriyor.
193 üyeli BM Genel Kurulunun onayını alan aday, 1 Ocak 2027'de beş yıllık görev süresiyle BM Genel Sekreteri olarak göreve başlayacak. Portekizli Antonio Guterres ise iki dönemlik görevini 31 Aralık 2026'da tamamlayacak.