Bosna Hersek'te seçmenler, savaşın ardından siyasi yapıyı şekillendiren Dayton Barış Antlaşması'ndan bu yana 10'uncu kez genel seçimler için sandık başına gidecek. Bosna Hersek Merkez Seçim Komisyonunun (CIK) verilerine göre 3 milyon 414 bin 364 seçmenin oy kullanabileceği seçimlerde, yurt dışında yaşayan ve posta yoluyla oy vermek için kayıt yaptıran 48 bin 78 seçmenin oy pusulaları da adreslerine gönderildi.
Devlet Başkanlığı Konseyi üyeleri belirlenecek
Seçimde Boşnak, Sırp ve Hırvat üyelerden oluşan Bosna Hersek Devlet Başkanlığı Konseyi'nin yeni üyeleri seçilecek. Bunun yanı sıra Bosna Hersek Parlamenter Meclisi, Bosna Hersek Federasyonu (FBiH) Temsilciler Meclisi ve Sırp Cumhuriyeti (RS) Ulusal Meclisi üyeleri belirlenecek.
Seçmenler ayrıca RS Başkanı ve başkan yardımcıları ile FBiH'deki 10 kanton meclisinin üyeleri için de oy kullanacak. Seçim sonucunda farklı düzeylerde görev yapacak toplam 518 kişi doğrudan halkın oylarıyla belirlenecek.
Özel statüye sahip Brcko'da da hükümette görev alacak isimlerin belirlenmesi için seçim yapılacak.
CIK, seçime katılmak isteyen 75 siyasi parti ile 4 bağımsız adayın başvurularını tamamen veya kısmen onaylarken 29 koalisyonun da seçimlere katılmasına izin verdi. Bosna Hersek Resmi Gazetesi'nde yayımlanan listelere göre tüm seçim düzeylerinde toplam 7 bin 28 adaylık bulunuyor.
Başkanlık Konseyi için 10 aday yarışıyor
Devlet Başkanlığı Konseyinin Boşnak üyeliği için 4, Hırvat üyeliği için 3, Sırp üyeliği için ise 3 aday yarışacak.
Boşnak üyeliği için Denis Becirovic, Bakir İzetbegoviç, Semir Efendic ve Fahrudin Radoncic aday oldu. Sırp üyeliğinde Zeljka Cvijanovic, Marinko Bozovic ve Nebojsa Vukanovic yarışırken Hırvat üyeliği için Darijana Filipovic, Zdenko Lucic ve Slaven Kovacevic adaylığını koydu.
FBiH sınırları içerisindeki seçmenler Boşnak veya Hırvat üye için, RS'deki seçmenler ise Sırp üye için oy kullanacak.
RS Başkanlığı için ise 12 aday yarışacak. Seçmenler bu pusulada yalnızca bir adayı işaretleyecek ve en fazla oyu alan aday başkan olacak. Seçim yarışının Savo Minic ile Branko Blanusa arasında geçmesi bekleniyor.
Seçimlerde biyometrik doğrulama dönemi
Bu seçimlerin en önemli yeniliklerinden biri, yaklaşık 4 bin 500 sandık noktasının tamamında biyometrik seçmen doğrulama, oy pusulası tarama ve video gözetim sistemlerinin kullanılacak olması.
Söz konusu sistemlerin kullanımı, siyasi partilerin yıllarca uzlaşamaması üzerine görevinden ayrılan Bosna Hersek Yüksek Temsilcisi Christian Schmidt'in 2024'te Seçim Kanunu'nda yaptığı değişikliklerle zorunlu hale getirildi.
Yeni sistem kapsamında seçmenler kimlik kontrolünün ardından parmak izi okutacak. Oy verme işlemi kağıt pusulalarla gerçekleştirilecek ve seçmenler pusulalarını sandığa atmadan önce tarayıcıdan geçirecek. Aday isimleri ise pusulanın üzerinde değil, ayrı bir ekte yer alacak.
Taranan pusulalardan elde edilen verilerin doğrudan CIK'e iletilmesi sayesinde ilk sonuçların saat 20.00'de açıklanması planlanıyor. Önceki seçimlerde ilk sonuçlar genellikle 23.00 civarında duyuruluyordu.
Taranan pusulalar ayrıca elle sayılacak. CIK, elektronik tarama ile manuel sayım arasında büyük fark olması halinde ek kontrol yapılacağını, farkın devam etmesi durumunda ise elle yapılan sayımın resmi sonuç olarak kabul edileceğini açıkladı.
2022 seçimlerinde üçlü yapı korunmuştu
Bosna Hersek'te genel seçimler dört yılda bir düzenleniyor. 2 Ekim 2022'de gerçekleştirilen son genel seçimde Devlet Başkanlığı Konseyinin Boşnak üyeliğine Denis Becirovic, Hırvat üyeliğine Zeljko Komsic, Sırp üyeliğine ise Zeljka Cvijanovic seçilmişti.