Bosna Hersek’te düzenlenen genel seçimlerde oy sayım işlemi devam ederken seçim yasası değiştirildi. Uluslararası toplumun Bosna Hersek’te Dayton Barış Anlaşması’nın uygulanmasını gözetmekle görevlendirdiği Bosna Hersek Yüksek Temsilcisi Christian Schmidt, Bonn yetkilerine dayanarak Bosnalı siyasetçilerin üzerinde uzlaşamadıkları seçim yasası değişikliklerini yasalaştırdı. Bosna Hersek vatandaşlarına yönelik bir mektup yayınlayarak bugün gerçekleştirilen seçimler nedeniyle seçmenleri tebrik eden Schmidt, seçmenlerin iradesinin yönetime yansıtılabilmesi ve ülkenin abluka politikalarıyla felç edilmemesini sağlamak amacıyla seçim yasasında değişiklik yaptığını açıkladı.
Schmidt, Bosna Hersek dahilindeki 2 entiten biri olan Bosna Hersek Federasyonu’nda (FBiH) uygulanacak değişiklikler sayesinde entite yönetiminin fonksiyonelliğinde ilerleme sağlanacağını ifade etti. Değişikliklerin bugünkü seçimleri etkilemeyeceğini söyleyen Schmidt, bu değişikliğin uluslararası ve yerel mahkemelerin seçim sistemine ilişkin kararlarının uygulanması olmadığını ve Dayton Anlaşması’na ilişkin hükümleri değiştirme yetkisinin ancak Bosna Hersek Parlamentosunda olduğunu kaydetti. Entite Anayasası’nın değişiklikler, Bosna Hersek Federasyonu Anayasa Mahkemesi hakimlerinin atanması, entiteyi oluşturan kantonların entite parlamentosundaki temsil oranlarının düzenlenmesi ve entite başkan ve başkan yardımcısının seçilmesi sürecine ilişkin düzenlemeler içeriyor.
ABD Büyükelçiliğinden açıklama
ABD’nin Saraybosna Büyükelçiliği, Yüksek Temsilci Schmidt’in dayatma yoluna gittiği yasal değişikliklerin ülkenin istikrarını ve işlevselliğini güçlendireceği yorumunda bulundu. Schmidt’in adımının aciliyet gerektiren ve mecburi bir adım olduğu vurgulanan açıklamada, Bosna Hersek Federasyonu entitesinde 2018 yılında yapılan seçimlerden sonra hükümetin kurulamadığına ve entite yönetiminin felç olduğuna dikkat çekildi.
SDA’dan ilk açıklama
Değişiklere siyasi partilerden ilk tepki, Demokratik Eylem Partisi’nden (SDA) geldi. SDA Başkanlık Konseyi Üyesi Halid Genjac, Schmidt’in öngördüğü çözümün etnik ayrımcılığa neden olmayacağı ve düzenlemelerin vatandaşların ve Bosna Hersek’teki tüm halkların menfaatine olduğuna inanmak istediklerini söyledi.
Bonn yetkileri neler?
Bosna-Hersek’te Barış İçin Genel Çerçeve Anlaşması (BGÇA) çerçevesinde Barışı Uygulama Konseyi’nin (BUK) kurulması kararlaştırılmıştı. Yönlendirme Kurulu’nun üyeleri Kanada, Fransa, Almanya, İtalya, Japonya, Rusya, Birleşik Krallık, Amerika Birleşik Devletleri, Avrupa Birliği Başkanlığı, Avrupa Komisyonu ve Türkiye’den oluşmaktadır (İslam Konferansı Teşkilatı'nı temsilen).
BUK, 1997 yılında Bonn’da düzenlenen toplantısında, Yüksek Temsilci’nin, gerekli gördüğünde bağlayıcı kararlar alarak zorlukların çözümünü kolaylaştırmak için BGÇA’nın Sivil Uygulama İlişkin Anlaşması’nın yorumlanmasında nihai yetkisini kullanma niyetini memnuniyetle karşılamıştır. 9-10 Aralık 1997 tarihinde Bonn’da düzenlenen Barışı Uygulama Konferansı sonuçlarında, Yüksek Temsilci’nin aşağıdaki bağlayıcı kararları alabileceği belirtilmiştir:
Tarafların anlaşmaya varamadıkları durumlarda uygulanacak geçici tedbirler. Bu tedbirler, Cumhurbaşkanlığı veya Bakanlar Kurulu tarafından ilgili konuda BGÇA’na uygun karar alınana kadar yürürlükte kalacaktır.
BGÇA’nin, Bosna-Hersek ve Oluşumlarında uygulanmasını ve ortak kuruluşların düzenli şekilde faaliyette bulunmasını sağlayacak diğer tedbirler. Bu tedbirler geçerli sebep olmaksızın görüşmelere katılmayan ya da Yüksek Temsilci tarafından BGÇA yasal taahhütlerini veya uygulama koşullarını ihlal etmiş olduğu belirtilen devlet memurları veya yetkililerine karşı eylemleri de kapsayabilir.