- İngiltere Başbakanı Andy Burnham, Rusya’nın 2016 Brexit referandumuna müdahale ettiğini öne sürdü.
- Burnham, Almanya ve Fransa’da da Rusya kaynaklı dezenformasyon faaliyetleri yürütüldüğü uyarısında bulundu.
- İngiltere Parlamentosunun 2020 tarihli raporu, Rusya’nın Brexit referandumunun sonucunu etkilemeye çalışıp çalışmadığı konusunda kesin bir sonuca ulaşmadı.
- İngiltere hükümeti, yabancı müdahalelerle mücadele kapsamında güvenlik kurumlarının ve kritik altyapının güçlendirildiğini açıkladı.
İngiltere Başbakanı Andy Burnham, Rusya’nın 2016’da düzenlenen Brexit referandumuna müdahale ettiğini belirterek Avrupa ülkelerindeki seçim süreçlerinin de benzer faaliyetlerin hedefi olduğunu savundu.
The Rest is Politics programına verdiği röportajda konuşan Burnham, İngiltere Başbakanlık Ofisi 10 Numara’ya geldiğinde 2016 referandumuna olası Rus müdahalesini sorduğunu ve kendisine “Evet, vardı” yanıtının verildiğini söyledi.
Burnham, yabancı aktörlerin siyasi süreçleri bozma girişimlerinin boyutu konusunda kamuoyunun yeterince bilgilendirilmediğini ifade ederek, İngiltere’nin bu konuda uzun süre savunmada kaldığını belirtti.
Rusya’nın referandum sürecindeki faaliyetlerinin türü ve boyutuna ilişkin ayrıntı vermeyen Burnham’ın açıklamaları, Brexit yanlısı kampanya grubu Britain Unbound tarafından eleştirildi. Grup, açıklamaların İngiliz halkının 2016’da aldığı kararın meşruiyetini zedelemeye yönelik olduğunu savundu.
Grup, yabancı müdahalelerin kabul edilemez olduğunu belirtirken Rusya’nın referandum sonucunu etkilediğine inanmak için geçerli bir neden bulunmadığını ileri sürdü. Açıklamada, seçmenlerin kolayca kandırıldığını ima etmenin de hakaret olduğu ifade edildi.
Almanya ve Fransa için dezenformasyon uyarısı
Burnham, Almanya’ya gerçekleştirdiği ziyaret sırasında Şansölye Friedrich Merz ile Rusya’nın siyasi süreçlere müdahalesi konusunu görüştüğünü belirtti.
Rusya kaynaklı dezenformasyonun Alman siyasetine yayıldığını savunan Burnham, bu faaliyetlerin açık biçimde kayda geçirilmesinin önemine dikkati çekti.
Burnham, Almanya ve Fransa’daki seçmenlerin bazı siyasi tartışmaların yabancı aktörler tarafından yönlendirilebileceğinin farkına varması gerektiğini söyledi. Rusya’nın söz konusu ülkelerdeki faaliyetlerine ilişkin ise ayrıntılı kanıt sunmadı.
İngiltere’nin Rus müdahalesine ilişkin raporu
Rusya’nın İngiltere’deki siyasi süreçlere müdahale etmeye çalıştığı yönündeki iddialar daha önce de ülke gündemine gelmişti.
İngiltere Parlamentosu İstihbarat ve Güvenlik Komitesi, 2020 yılında Rusya’nın İngiltere seçimlerine ve referandumlarına müdahalesine ilişkin bir rapor yayımladı. Raporda, Rusya’nın Brexit referandumunun sonucunu etkilemeye çalışıp çalışmadığı konusunda kesin bir sonuca ulaşılamadı.
Komite, buna rağmen art arda görev yapan hükümetleri Rusya kaynaklı tehditleri yeterince değerlendirmemek ve bu tehditlere karşı gerekli önlemleri almamakla eleştirdi.
Rusya Dışişleri Bakanlığı raporu reddederek Rusya karşıtlığı olarak nitelendirirken Kremlin Sözcüsü de Moskova’nın başka ülkelerin seçimlerine müdahale etmediğini savundu.
Dönemin İngiliz hükümeti ise aynı yıl, Rus aktörlerin 2019 genel seçimlerine müdahale etmeye çalışmış olmasının neredeyse kesin olduğunu açıklamıştı.
Yapay zeka destekli sahte videolar gündemde
BBC Verify, Ukrayna hakkında haber yapan gazetecileri ve medya kuruluşlarını taklit eden sahte videoların hazırlanması da dahil olmak üzere Rusya bağlantılı dezenformasyon faaliyetlerini takip etti.
Bu kampanyalarda yapay zekanın kullanıldığı belirtilirken, sahte bir haber sitesinde Ukrayna Devlet Başkanı Volodimir Zelenskiy’nin Kral Charles’a ait bir malikaneyi indirimli fiyata satın aldığı yönünde asılsız bir iddia yayımlandı.
İngiltere Seçim Komisyonu Başkanı Vijay Rangarajan da bu yılın başlarında milletvekillerine yaptığı açıklamada, Rusya bağlantılı deepfake videolarının dünya genelindeki seçimlerde yaygın biçimde kullanıldığını söyledi. Rangarajan, İngiltere’nin bu tür faaliyetlerden muaf tutulabileceğini varsaymak için bir neden bulunmadığını ifade etti.
Burnham, geçen ay Birleşmiş Milletler’de yaptığı konuşmada Rus ajanlarını yalan ve dezenformasyon yaymak, insanların korkularını istismar etmekle suçladı. İngiltere’nin dezenformasyon faaliyetleriyle mücadele etmek amacıyla yeni bir merkez kuracağını da duyurdu.
Başbakanlık Ofisi 10 Numara’dan yapılan açıklamada ise vatandaşların ve kurumların, yaşamları tehdit etmeye ve demokratik değerleri zayıflatmaya çalışan yabancı güçlere ve onların vekillerine karşı korunmasının hedeflendiği belirtildi.
Sözcü, bu kapsamda Ulusal Güvenlik Yasası aracılığıyla yetkilerin güçlendirildiğini, kurumların ve kritik ulusal altyapının dayanıklılığının artırıldığını, sınır güvenliği önlemlerinin geliştirildiğini ve polis ile istihbarat teşkilatlarının güçlendirildiğini kaydetti.