- Darphane harici yetkisiz atölyelerde basılan taklit altınların piyasada arttığını belirten sektör temsilcileri, bu ürünlerde ayar ve gramaj düşüklüğü riski bulunduğu konusunda uyardı.
- Çıplak gözle ayırt edilmesi zor olan sahte baskıların bozdurma sırasında değer kaybına yol açarak tüketiciyi doğrudan zarara uğrattığı kaydedildi.
- Piyasa değerinin altında satılan ürünlere karşı dikkatli olunması çağrısı yapılırken, alışverişlerde kurumsal kuyumcuların ve faturalı alımın tercih edilmesi gerektiği vurgulandı.
Altın fiyatlarındaki hareketlilik sürerken kuyumculuk sektöründen tüketicileri yakından ilgilendiren bir uyarı geldi. Ankara Kuyumcular ve Saatçiler Odası Başkanı Timuçin Sönmez, Darphane dışında yetkisiz atölyelerde üretilen ve piyasada daha düşük fiyatlarla satışa sunulabilen ikinci baskı altınların son dönemde yaygınlaşmaya başladığını bildirdi. Çeyrek, yarım ve Cumhuriyet altınlarının orijinaline benzeyen bu ürünlerde ayar ve gramaj farklılıkları bulunabileceğini belirten Sönmez, tüketicilerin özellikle alışveriş sırasında dikkatli olması gerektiğini vurguladı.
Altında ikinci baskı altın nedir, neden risk taşıyor?
Darphane tarafından basılan altınların görünümü taklit edilerek yetkisiz atölyelerde üretilen ürünler, piyasada ikinci baskı altın olarak adlandırılıyor. Anadolu Ajansı'na açıklamalarda bulunan Timuçin Sönmez, Darphane dışında altın basılmasının ve piyasaya sürülmesinin kanunen yasak olduğunu hatırlattı. Bu ürünlerin orijinal altınlarla benzer kalıplar kullanılarak hazırlandığını belirten Sönmez, dış görünüşteki benzerliğin tüketicilerin farkı anlamasını zorlaştırdığını ifade etti.
İkinci baskı altınlarda özellikle ayar ve gramajın olması gerekenden düşük olabileceğine dikkat çeken Sönmez, bunun altının gerçek değerini etkileyebileceğini söyledi.
Çeyrek ve Cumhuriyet altını alırken nelere dikkat edilmeli?
Yetkisiz şekilde basılan altınların üzerindeki figür ve yazıların, Darphane üretimlerine göre daha az belirgin olabileceği belirtiliyor.
Ancak bu farklılıkların çıplak gözle kolayca anlaşılması her zaman mümkün olmuyor. Ürünlerin ayarının belirlenmesi için uzman incelemesi ve hassas ölçüm cihazları gerekebiliyor. İkinci baskı altınların nasıl ayırt edilebileceğini anlatan Sönmez, şu ifadeleri kullandı:
"Bu şekilde basılan altınların detayları genellikle Darphane basımına göre daha az net veya pürüzlü olur ancak bunu çoğunlukla uzman kuyumcular hassas ayar cihazlarıyla fark edebilir. İkinci basım altınların ayarı düşük olduğu için baskı sırasında Atatürk figürü ve diğer yazılar net çıkmayabilir. Bu bir kanıt olabilir. Ayrıca ürünün sertliği de bunu gösterebilir ancak bunu vatandaş ayırt edemeyebilir."
Sönmez'in açıklamasına göre altının üzerindeki figürlerin netliği, yazıların görünümü ve yüzey özellikleri şüphe oluşturabilecek işaretler arasında bulunuyor. Ancak yalnızca bu belirtilere bakılarak ürünün orijinalliği konusunda kesin sonuca varılamıyor.
Altını bozdururken maddi kayıp yaşanabilir
İkinci baskı altınların oluşturduğu risk, yalnızca satın alma aşamasıyla sınırlı kalmıyor. Orijinaline benzer görünümdeki bir altının ayar veya gramajının düşük olması, yeniden satış sırasında değer kaybına yol açabiliyor. Sönmez, kuyumcuların bu farklılıkları altın bozdurulurken tespit edebildiğini, bu nedenle ürünün beklenenden daha düşük bir bedelle satın alınabildiğini belirtti.
Bu durum, özellikle birikim amacıyla çeyrek, yarım veya Cumhuriyet altını alan tüketicilerin mağduriyet yaşamasına neden olabiliyor.
Altın alırken fiş ve fatura neden önemli?
Tüketicilerin alışveriş yaptıkları kuyumcuyu dikkatle seçmeleri gerektiğini vurgulayan Sönmez, güvenilir işletmelerin tercih edilmesinin önemine değindi. Satın alınan altının ambalajı, işletmeye ait tanıtıcı işaretler ve satış belgelerinin de dikkate alınması gerektiğini belirten Sönmez, şu uyarıda bulundu:
"Altın alırken mağduriyet yaşamamak adına güvenilen, kurumsal ve köklü kuyumcuları tercih etmenizi öneriyoruz. Altın alan vatandaşlarımızın firmanın kendi kutusu olmasına, kurdelesinde isim yazmasına veya küçük etiketlerinin bulunmasına dikkat etmeleri gerekir. Ayrıca altının fiş ya da fatura gibi belgelerini almayı unutmamaları büyük önem taşıyor."
Sönmez'in açıklamaları, altın alışverişlerinde yalnızca satış fiyatının değil, ürünün kaynağının ve alışverişe ilişkin belgelerin de önem taşıdığını ortaya koydu.
Uzman uyarısına göre piyasa fiyatının altında sunulan altınlarda tüketicilerin daha dikkatli davranması, özellikle ürünün ayarı ve gramajı konusunda şüphe duyulması halinde uzman değerlendirmesine başvurulması önem taşıyor.