Teknoloji ve sosyal medya dili şekillendirse de, kelimelerin sözlükteki "gerçek" anlamları değişmez bir referans noktasıdır. Yanlış veya yersiz kullanılan bir ifade, tüm metnin ciddiyetini bozabileceği gibi yanlış anlaşılmalara da neden olabilir. Sözlüklerdeki tanımıyla dikkat çeken çırpınmak ifadesinin dilimizdeki yeri ve kullanım alanları merak konusudur.
Çırpınmak ne demek? Türk Dil Kurumu Tanımı
Kullanıldığı cümlenin yapısına göre değişik nüanslar içeren bu ifade, zengin bir tanımlama listesine sahiptir. Tüm anlamları aşağıda sıralanmıştır.
- nesnesiz Acı ile debelenmek; çarpınmak
- Kaslar birdenbire kendiliğinden ve düzensiz bir biçimde kımıldamak; ihtilaç etmek
- Ses çıkararak hafifçe dalgalanmak
- mecaz Ne yapacağını şaşırmış bir durumda üzülmek ve telaşlanmak
- mecaz Çok istenilen bir şeyi gerçekleştirebilmek için aşırı derecede çaba harcamak
Çırpınmak cümle içinde nasıl kullanılır?
Gerek günlük dilde gerekse edebi eserlerde kelimenin nasıl kullanıldığını gösteren örnekler şöyledir.
- Bir oltanın iğnesinde çırpınan bir balık.
- Bayrakları arzularımla çırpınan gemiler bir gün sırtlayıp beni götürdüler.
- Beğeniyor musun şu yaptıklarını, ne olacak şimdi, ne yapacağız diye çırpınıyordu.
- O onurlu ve soğukkanlı adam, gözlerini açarak daha çok şey öğrenmek için çırpınıyordu.