Tatil dönemine girildiğinde pek çok çocuğun günlerini televizyon, tablet veya telefon karşısında geçirmesi olağan hale geliyor. Ancak bu durum, fiziksel hareketsizliğin yanı sıra obeziteyi de tetikliyor.
Obezite oranları endişe verici düzeyde
Sağlık Bakanlığı’nın Türkiye Çocukluk Çağı Şişmanlık Araştırması verilerine göre, çocukların yüzde 9,9’u obez, yüzde 14,6’sı ise fazla kilolu. Bu da her dört çocuktan birinin kilo sorunuyla karşı karşıya olduğunu gösteriyor.
Türkiye Obezite Araştırma Derneği (TOAD) Başkan Yardımcısı Prof. Dr. Dilek Yazıcı, bu tabloyu değerlendirirken dijitalleşmenin büyük bir rol oynadığını ifade ediyor: “Akıllı cihazların fazla kullanılmasıyla birlikte hareketimiz çok ciddi miktarda azaldı. Bunu her geçen gün daha net görebiliyoruz.”
Çağın felaketi olarak görülüyor
Obeziteye Karşı İş Birliği Hareketi Kurucusu ve Çocuk Cerrahisi Uzmanı Prof. Dr. Melih Bulut, ekran bağımlılığının çocukları esir aldığını belirtiyor. Türkiye Beslenme ve Sağlık Araştırması’na göre, 6-8 yaş grubu çocukların yüzde 65,8’i hiç fiziksel aktivite yapmıyor. Bu oran, yaş büyüdükçe de değişmiyor: 9-11 yaşta yüzde 52,7, 12-14 yaşta yüzde 56,2 ve 15-18 yaşta yüzde 57,8.
Prof. Dr. Bulut, ailelerin ekran bağımlılığıyla mücadelede daha aktif rol üstlenmesi gerektiğini vurgulayarak şu çarpıcı ifadeyi kullanıyor: “Bırakınız çocuk yaramazlık yapsın, yeter ki hareket etsin.”
Televizyon ekranlarının obezite üzerindeki etkisine de dikkat çeken Bulut, bunun iki yönlü bir tehlike yarattığını belirtiyor:
“Saatlerce ekran karşısında kalmak hareketsizliği artırıyor. Ayrıca sağlıksız gıda reklamları bilinçaltımıza işliyor. Televizyon izlerken atıştırılan gıdalar genelde yüksek früktoz şurubu ve katkı maddeleri içeriyor. Çocuklara böyle ürünler yedirmekten kaçınmalıyız.”
Tatilde harekete geçmeyi ihmal etmeyin
Uzmanlar, tatil döneminin fiziksel aktiviteyi artırmak için altın bir fırsat olduğunu söylüyor. Prof. Dr. Melih Bulut, Dünya Obezite Federasyonu'nun verilerini hatırlatarak uyarıyor: “2035 yılında dünya genelindeki çocukların yüzde 40’ı obez olacak. Türkiye’de de bu oran yüzde 10-20 bandında seyrediyor. Geç kalmadan harekete geçmeliyiz.”
Çocukların tatil boyunca harekete teşvik edilmesi gerektiğini belirten Bulut, şu önerilerde bulunuyor: “Bütün bir yıl ekran başında zaman geçiren çocukları evden çıkaralım. Parklarda, doğada ya da spor salonlarında vakit geçirmelerini sağlayalım. Herkesin günde en az 60 dakika fiziksel aktivite yapması şart.”
Günümüz çocuklarının ekran bağımlılığıyla mücadelede ailelere büyük sorumluluk düşüyor. Çocukların sağlıklı bir yaşam sürdürebilmesi için fiziksel aktivitelerle desteklenmesi gerektiğini belirten uzmanlar, hareketin bir lüks değil, bir gereklilik olduğunun altını çiziyor.