- Uzman, çocuklarda erken dönemde görülebilecek önemli davranış değişikliklerine dikkat çekti.
- Ailelerin fark etmesi gereken bazı işaretlerin gelecekteki riskleri anlamada yol gösterici olabileceği belirtildi.
- Ebeveynlere çocuklarla iletişim ve gözlem konusunda önemli tavsiyelerde bulunuldu.
Çocukların suça yönelmesi son dönemde yeniden gündeme gelirken, uzmanlar ailelerin erken dönemde fark edebileceği davranış değişikliklerine dikkat çekiyor. Psikoterapist Elif Taşkın'a göre çocuklar, şiddete eğilim göstermeye başlamadan önce çeşitli davranışlarla önemli sinyaller verebiliyor. Bu işaretlerin doğru okunması ise olası risklerin önüne geçilmesinde kritik rol oynuyor.
Çocuğunuzun verdiği bu sinyalleri gözden kaçırmayın
Her çocuğun farklı bir mizaç yapısıyla dünyaya geldiğini belirten Psikoterapist Elif Taşkın, kişiliğin büyük ölçüde aile ve sosyal çevreyle şekillendiğini söyledi.
Taşkın, şiddete yönelme eğilimindeki çocukların bunu farklı şekillerde dışa vurabileceğini belirterek şu değerlendirmeyi yaptı:
"Her çocuk belli bir mizaç örüntüsü ile doğar. Sonrasında kimliği ve kişiliği, gelişim evrelerine ve başta ailesi olmak üzere sosyal çevresine göre şekillenir. Dolayısıyla çocukta suça eğilim varsa bunun sinyallerini verir. Bir film ya da dizi izlerken empati yerine acımasız çözümler önermesi, bir haber karşısında 'Onları öldürmek lazım' ya da 'İyi yapmışlar' gibi şiddeti destekleyen ifadeler kullanması önemli işaretler olabilir."
Uzman isim, eşyalara sert davranma, odasına kapanma ve öfke kontrolünde zorlanmanın da dikkatle değerlendirilmesi gerektiğini söyledi.
Anne ve babanın rolü neden bu kadar önemli?
Yeni düzenlemeyle birlikte ailelerin sorumluluğunun daha fazla tartışıldığını belirten Taşkın, ebeveynlerin çocuk üzerindeki etkisinin büyük olduğunu ifade etti.
"Anne baba tam olarak etkilidir diyemeyiz ama yüzde altmış evet. Çünkü gözlemlemesi gereken, önlem alması gereken, eğitim ve aksiyon ebeveyne aittir."
Ailelerin en sık yaptığı hata
Taşkın'a göre en büyük hata, çocukla sağlıklı iletişim kurmamak.
"6-7 yaş üstü çocuklarla yaşlarına uygun sohbetler edilmeli. Gün içinde yaşadıkları olaylar, okulda karşılaştıkları durumlar ve bunlara ilişkin düşünceleri mutlaka dinlenmeli. Böylece çocuğun değer sistemi ve olayları değerlendirme biçimi daha iyi anlaşılabilir."
Çocukların ilgi duyduğu objelerin neden önemli olduğunun da aileler tarafından sorgulanması gerektiğini belirten Taşkın, birlikte belgesel ya da film izlemenin de çocukların düşünce yapısını anlamaya yardımcı olabileceğini söyledi.
Arkadaş çevresi mi, aile mi daha etkili?
Taşkın, çocuğun ilk referans noktasının aile olduğunu ancak sosyal çevrenin de davranışları güçlü şekilde etkilediğini belirtti.
"Anne şefkati, anlaşılmanın ilk basamağını temsil eder. Baba ise güven duygusunu besler. Ancak çocuk zamanının önemli bölümünü sosyal çevresinde geçirir. Beyin, maruz kaldığı davranışları zamanla normalleştirmeye meyillidir. Bu nedenle arkadaş çevresi de mutlaka yakından takip edilmelidir."
Uzmandan ailelere 4 kritik öneri
Psikoterapist Elif Taşkın, çocukların sağlıklı gelişimi için ailelere şu önerilerde bulundu:
- Çocuğun duygu ve düşünce dünyasını anlamaya yönelik gözlem yapılmalı.
- Anne anlayan, baba ise doğru rehberlik eden bir rol üstlenmeli.
- Çocuğun öfkesini nasıl ifade ettiği dikkatle izlenmeli.
- Arkadaş çevresi ve maruz kaldığı sosyal ortam yakından takip edilmeli.