Türkçenin ifade gücünden tam olarak yararlanmak, kelimeleri yerli yerinde ve doğru anlamlarıyla kullanmayı gerektirir. Gündelik yaşantımızda karşılaştığımız bu ifadelerin asıl manasını öğrenmek bir ihtiyaç haline geliyor. Peki, dede ifadesi hangi durumlarda kullanılır ve TDK sözlüğüne göre tanımı nasıldır?
Dede nedir? TDK'ya göre anlamı
Cümle içindeki vurgusuna göre farklı kavramları karşılayabilen bu sözcük için TDK sözlüğünde ayrı ayrı açıklamalar yer almaktadır.
- isim Torunu olan erkek; büyükbaba, büyükpeder
- Ata
- Mevlevi tarikatında çile doldurmuş olan dervişlere verilen ünvan
- ünlem, teklifsiz konuşmada Yaşlı erkeklere söylenen bir seslenme sözü
Dede kelimesi içeren örnek cümleler
Gerek günlük dilde gerekse edebi eserlerde kelimenin nasıl kullanıldığını gösteren örnekler şöyledir.
- Dedenin kabri yanında bir çukur kazılmış.
- Dedelerimiz çok eski zamandan beri yiğitlikle bellenmiş idiler.
Sözlükte dede kelimesi ile ilgili atasözleri ve deyimler
Sözlük verilerine göre dedeyi içeren kullanım örneği ve teknik açıklaması şu şekildedir.
- Dede (veya dedesi) koruk yer, torununun dişi kamaşır
İçinde dede geçen birleşik kelimeler
Gerek günlük dilde gerekse terim anlamıyla dede sözcüğü, birçok birleşik yapının ana unsuru konumundadır.
- Dedebörkü
- Dededen kalma
- Dedekülahı
- Aydede
- Koyun dede
- Bektaşi dedesi
