- İstanbul'da mahalle aralarında beliren dev çekirgeler, sanılanın aksine ekinleri veya bitkileri tüketen istilacı bir tür değil, Türkiye'nin yerli etçil çekirgeleridir.
- "Etçil" olarak tanımlanmalarının sebebi insanlara saldırmaları değil, tarım zararlısı olan diğer böcekleri ve sinekleri avlayarak ekolojik dengeyi korumalarıdır.
- Aniden artan hava sıcaklıkları, daralan doğal yaşam alanları ve şehir ışıklarının çekim gücü nedeniyle kent merkezlerine inen bu dev canlılar tamamen zehirsiz ve zararsızdır.
Yaz sıcaklarının bastırmasıyla birlikte İstanbul'un pek çok ilçesinde sitelerin bahçelerinde, balkonlarda ve hatta evlerin içinde görülen, boyları 15-20 santimetreyi bulan dev çekirgeler kamuoyunda "istila" tedirginliği yarattı. Sosyal medyada yayılan kulaktan dolma bilgiler vatandaşlar arasında paniği büyütürken, entomologlar (böcek bilimciler) ve uzmanlar konuya açıklık getirdi.
Halk arasında "Dev Etçil Çekirge" (genellikle Saga familyası türleri) olarak bilinen bu canlıların sanılanın aksine tehlikeli bir istila ordusu değil, ekosistemin gizli kahramanları olduğu anlaşıldı.
Doğru bilinen yanlışlar ve gerçekler
| Doğru Bilinen Yanlış | Bilimsel Gerçek |
| "Ekinleri yiyip bitirecek istilacı bir türdür." | Yanlış! Bu çekirgeler otçul değildir; tarım ürünlerini, yaprakları veya ekinleri yemezler. Tamamen otçul tarım zararlılarını avlarlar. |
| "'Etçil' oldukları için insanlara ve evcil hayvanlara saldırırlar." | Yanlış! "Etçil" ifadesi, diğer böcekleri, sinekleri ve küçük haşereleri yemelerinden gelir. İnsana karşı avlanma güdüleri yoktur. |
| "Zehirli bir türdür, ısırırsa hastanelik eder." | Yanlış! Bu canlıların vücudunda hiçbir şekilde zehir bulunmaz. |
| "İklim kriziyle yurt dışından gelen yabancı/istilacı bir türdür." | Yanlış! Türkiye faunasının yerli ve doğal bir üyesidir. Yıllardır bu coğrafyada yaşamaktadırlar. |
Neden bu yaz şehir merkezlerinde daha fazla görülüyorlar?
Uzmanlara göre dev çekirgelerin bu yaz insanlarla daha sık karşı karşıya gelmesinin 3 ana nedeni bulunuyor:
- İklim ve Sıcaklık Değişimi: Ilıman geçen kış ayları ve aniden bastıran aşırı sıcaklar, böceklerin üreme ve erginleşme süreçlerini hızlandırdı.
- Kentleşme ve Habitat İhlali: Şehrin çeperlerindeki doğal yeşil alanların betonlaşması, bu canlıların sığınacak alan bulamayarak yerleşim yerlerine girmesine yol açtı.
- Işık Kirliliği: Gece saatlerinde yakılan güçlü şehir ve bina ışıkları, bu çekirgeleri birer mıknatıs gibi kent merkezlerine çekiyor.
İnsana zarar verir mi? Ne yapılmalı?
Dev etçil çekirgeler insan sağlığı açısından hiçbir hayati risk taşımamaktadır. Son derece uysal olan bu canlılar, doğrudan sıkıştırılmadığı veya çıplak elle sertçe tutulmadığı sürece insanlara saldırmaz. Çok zorlandıklarında güçlü çene yapılarıyla hafif bir çimdikleme hissi yaratabilseler de zehirsiz oldukları için enfeksiyon veya zehirlenme riski oluşturmazlar.
Uzman Uyarısı:
"Bu çekirgeleri evinizde veya bahçenizde gördüğünüzde kesinlikle öldürmeyin. Onlar doğal birer tarım ilacı gibidir; bahçenizdeki sinekleri, hamamböceklerini ve bitkilere zarar veren otçul böcekleri temizlerler. Bir karton veya kap yardımıyla zarar vermeden alıp yeniden yeşil alana bırakmanız en doğru yaklaşımdır."