- Dünya basını, anlaşmayı üç büyük Müslüman ülkeyi ortak güvenlik şemsiyesi altında buluşturan tarihi bir adım olarak yorumladı.
- Birçok yayın, İran kaynaklı güvenlik riskleri ve Orta Doğu'daki çatışmaların anlaşmanın temel motivasyonlarından biri olduğunu öne çıkardı.
- Bazı analizlerde ittifakın Washington'ın yetersiz kaldığı alanlarda bölgesel güvenliği güçlendirmeyi amaçladığı vurgulandı.
- Yayınlarda Türkiye'nin askeri kapasitesi, Suudi Arabistan'ın mali gücü ve Pakistan'ın nükleer caydırıcılığı ittifakın en önemli unsurları arasında gösterildi.
Uluslararası medya, Mekke'de imzalanan Türkiye-Suudi Arabistan-Pakistan Ortak Savunma Anlaşması'nı farklı açılardan ele alsa da analizlerde öne çıkan ortak tema, Orta Doğu'da yeni bir bölgesel güvenlik düzeninin şekillenmeye başladığı yönünde oldu.
Yeni güvenlik mimarisi öne çıktı
Reuters, anlaşmanın İran'ın Körfez'deki petrol ihracatçılarına yönelik füze saldırılarının ardından alarma geçen Sünni Müslüman ülkeleri bir araya getirdiğini belirterek, bunun daha bölge merkezli bir güvenlik mimarisinin oluşmasına katkı sağlayabileceğini yazdı.
Associated Press de artan bölgesel belirsizlik ve İran'daki savaştan kaynaklanan tehditler nedeniyle üç ülkenin iş birliği ve caydırıcılığı artırmayı hedeflediğini aktardı.
New York Times ise Orta Doğu'daki savaşlar ve istikrarsızlığın ülkeleri Batılı güçlere bağımlı olmadan kendi güvenliklerini sağlamaya yönelttiğini, bu sürecin Türkiye, Suudi Arabistan ve Pakistan'ı aynı çatı altında buluşturduğunu değerlendirdi.
Üç ülkenin farklı güçleri vurgulandı
BBC, ittifakın üç farklı askeri ve stratejik kapasiteyi bir araya getirdiğine dikkat çekti. Haberde Suudi Arabistan'ın mali gücü ve dünyanın en büyük silah alıcılarından biri olduğu, Türkiye'nin NATO'nun ikinci büyük ordusuna ve gelişmiş savunma sanayisine sahip bulunduğu, Pakistan'ın ise nükleer silahlara sahip tek Müslüman ülke olduğu hatırlatıldı.
Middle East Eye ise anlaşmanın dünyanın en büyük üç Müslüman ülkesini ilk kez tek bir güvenlik şemsiyesi altında topladığını belirterek bunun tarihi önemine işaret etti.
Al Monitor, anlaşmanın ABD'nin yerini alma amacı taşımadığını, Washington'ın müdahil olmadığı veya olmak istemediği durumlarda üç ülkenin kendi çıkarlarını koruma kapasitesini geliştirmeyi hedeflediğini yazdı. Yayın, bunun Müslüman çoğunluklu ülkeler arasındaki yakınlaşmanın yeni bir göstergesi olduğunu değerlendirdi.
Financial Times da anlaşmanın Ankara'nın uzun süredir savunduğu "bölgesel sorunlara bölgesel çözümler" yaklaşımıyla örtüştüğünü belirtti. Gazete ayrıca, Riyad'ın Yemen'de İran destekli Husilerden gelen tehditler karşısında daha aktif askeri adımlar atabileceği yorumuna yer verdi.
İsrail ve İran ekseni dikkat çekti
Kathimerini, Mekke Anlaşması'nın ABD ile müttefik olan büyük Sünni Müslüman güçler arasındaki ittifakı güçlendirdiğini ve tarafların İsrail'in Orta Doğu'daki rolüne ilişkin ortak endişeler taşıdığını yazdı.
South China Morning Post ise üç ülkenin hem İsrail'in hem de İran'ın giderek daha saldırgan hale gelen askeri politikalarından kaygı duyduğunu öne sürdü.
İsrail merkezli Ynet, anlaşmayı Pakistan ile Suudi Arabistan arasında daha önce imzalanan savunma anlaşmasının devamı olarak değerlendirirken, o anlaşmanın İsrail'e verilmiş bir mesaj olarak görüldüğünü hatırlattı.
Buna karşılık İran merkezli Tehran Times, gelişmeyi ABD'nin bölgede giderek güvenilmez bir ortak haline geldiğinin göstergesi olarak yorumladı.
Sembolik anlamı öne çıkarıldı
Al Jazeera, anlaşmanın İslam'ın en kutsal şehri Mekke'de imzalanmasının, yıllardır gelişen askeri ilişkileri daha güçlü bir siyasi ve sembolik zemine taşıdığını yazdı.
Asharq Al-Awsat ise anlaşmanın üç ülkenin ortak güvenliği güçlendirme ve bölgesel ile küresel barış ve istikrara katkı sağlama iradesini yansıttığını aktardı.
Dünya basınındaki değerlendirmeler farklı öncelikler taşısa da ortak tablo, Mekke Ortak Savunma Anlaşması'nın yalnızca üç ülke arasındaki askeri iş birliğini değil, Orta Doğu'da güvenlik dengelerini etkileme potansiyeline sahip yeni bir bölgesel yapılanmayı temsil ettiği yönünde oldu.