- Dünya hisse senedi piyasaları 2011-2025 döneminde yüzde 218 büyüdü.
- Türkiye'nin borsa değeri 197 milyar dolardan 404 milyar dolara yükseldi.
- ABD küresel büyümede ilk sırada yer alırken Hindistan yüzde 430'luk artışla dikkat çekti.
Dünya hisse senedi piyasaları son 14 yılda tarihi bir büyüme yaşadı. Küresel borsalarda işlem gören şirketlerin toplam piyasa değeri, 2011'de 49,6 trilyon dolar seviyesindeyken 2025 sonunda 157,8 trilyon dolara yükseldi. World Federation of Exchanges verilerinden yararlanılarak SIFMA tarafından derlenen rakamlar, küresel sermaye piyasalarının büyüklüğünün yaklaşık 3,2 katına çıktığını ortaya koydu. 2011-2025 döneminde dünya borsalarının toplam değerine 108,2 trilyon dolar eklendi. Nominal dolar bazındaki büyüme yüzde 218'e ulaştı. Ancak bu büyüme ülkeler arasında eşit dağılmadı. ABD, teknoloji şirketlerinin öncülüğünde küresel borsalardaki ağırlığını artırırken Çin ve Hindistan da önemli yükselişler kaydetti. Türkiye'de ise borsaya kote şirketlerin toplam piyasa değeri dolar bazında iki katına çıkmasına rağmen küresel büyümenin gerisinde kaldı.
ABD'den 53,3 trilyon dolarlık büyüme
Küresel hisse senedi piyasalarındaki büyümenin en büyük kazananı ABD oldu. 2011 yılında 15,6 trilyon dolar olan ABD hisse senedi piyasasının toplam değeri, 2025 sonunda 68,9 trilyon dolara yükseldi. Böylece ABD borsaları 14 yılda 53,3 trilyon dolarlık ilave piyasa değerine ulaştı. Bu artış, dünya genelinde gerçekleşen 108,2 trilyon dolarlık büyümenin yaklaşık yüzde 49'una karşılık geldi. ABD'nin küresel hisse senedi piyasalarındaki payı da yüzde 31,5'ten yüzde 43,7'ye yükseldi. Başka bir ifadeyle 2025 sonunda dünya borsalarındaki toplam piyasa değerinin yaklaşık yüzde 44'ü ABD'de yoğunlaştı.
Yükselişte teknoloji etkisi
ABD piyasalarının büyümesinde teknoloji şirketlerinin yükselişi önemli rol oynadı. Apple, Microsoft, NVIDIA, Alphabet, Amazon, Meta ve Tesla'dan oluşan ve “Magnificent Seven” olarak adlandırılan şirketler, özellikle son yıllarda Amerikan borsalarının performansını belirleyen önemli aktörler arasında yer aldı. Yapay zekâ yatırımları, bulut bilişim, dijital reklamcılık ve yazılım sektöründeki büyüme beklentileri, teknoloji şirketlerinin değerlemelerini destekledi. Bu gelişme, küresel sermaye piyasalarında teknoloji sektörünün ağırlığını artırırken ABD borsalarının diğer büyük piyasalardan ayrışmasına katkı sağladı.
Çin borsaları 14 yılda 4,6 kat büyüdü
Çin'de hisse senedi piyasasının toplam değeri 2011 yılında 3,4 trilyon dolardı. 2025 sonunda bu rakam 15,5 trilyon dolara yükseldi. Böylece Çin piyasaları 14 yılda yaklaşık 4,6 kat büyüdü. Çin, 2014 yılında Japonya'yı geride bırakarak küresel sıralamada yükseldi. Ancak Çin borsalarının büyümesi kesintisiz olmadı. Özellikle 2015 yılında yaşanan sert piyasa dalgalanmaları ve sonraki yıllarda ortaya çıkan ekonomik belirsizlikler, hisse senedi piyasalarında önemli hareketlere neden oldu. Buna rağmen Çin, 2025 sonunda dünyanın en büyük hisse senedi piyasalarından biri olmayı sürdürdü.
Hindistan borsalarında yüzde 430'luk yükseliş
Hindistan, 2011-2025 döneminde en hızlı büyüyen büyük hisse senedi piyasalarından biri oldu. 2011 yılında 2 trilyon dolar olan toplam piyasa değeri, 2025 sonunda 10,6 trilyon dolara ulaştı. Hindistan'ın borsa büyüklüğü 14 yılda yaklaşık 5,3 katına çıktı. Nominal dolar bazındaki büyüme yüzde 430 olarak hesaplandı. Şirketlerin büyümesi, yerli yatırımcıların sermaye piyasalarına artan ilgisi ve halka arz faaliyetleri, Hindistan piyasalarının yükselişini destekleyen unsurlar arasında yer aldı.
Japonya büyüdü ama yarışta geriye düştü
Japonya'nın hisse senedi piyasası 2011'de 3,5 trilyon dolar büyüklüğündeydi. 2025 sonunda bu rakam 7,6 trilyon dolara ulaştı. Japonya borsaları dolar bazında iki kattan fazla büyümesine rağmen Çin ve Hindistan'ın daha hızlı yükselmesi nedeniyle küresel sıralamadaki ağırlığını koruyamadı. İngiltere'nin piyasa değeri aynı dönemde 3,3 trilyon dolardan 5,6 trilyon dolara, Kanada'nınki ise 1,9 trilyon dolardan 4,6 trilyon dolara yükseldi. Avrupa Birliği ülkelerinin toplam hisse senedi piyasası büyüklüğü de 6 trilyon dolardan 15,5 trilyon dolara çıktı.
Türkiye'nin borsa değeri 14 yılda 207 milyar dolar arttı
Küresel hisse senedi piyasalarında yaşanan büyük dönüşümün Türkiye ayağı da dikkat çekici sonuçlar ortaya koydu. Dünya Bankası'nın World Federation of Exchanges kaynaklı verilerine göre Türkiye'de borsaya kote yerli şirketlerin toplam piyasa değeri, 2011 sonunda 197,07 milyar dolar düzeyindeydi. 2025 sonunda ise bu büyüklük 404,35 milyar dolara yükseldi. Böylece Türkiye'de hisse senedi piyasasının dolar bazındaki toplam değeri 14 yılda 207,28 milyar dolar arttı. Artış oranı yüzde 105,2 olurken, piyasa büyüklüğü yaklaşık 2,05 katına çıktı. Bu tablo, Türkiye'de sermaye piyasalarının nominal dolar bazında büyüdüğünü ancak dünya borsalarındaki genel yükselişin gerisinde kaldığını gösterdi.
Diğer büyük piyasalar çok daha hızlı büyüdü
Türkiye'nin borsa büyüklüğü iki katından fazla artmasına rağmen küresel piyasalardaki ağırlığı azaldı. 2011 yılında 49,6 trilyon dolar olan dünya hisse senedi piyasası içinde Türkiye'nin yaklaşık 197 milyar dolarlık büyüklüğü yüzde 0,40'lık paya karşılık geliyordu. 2025 sonunda küresel piyasa değeri 157,8 trilyon dolara yükselirken Türkiye'nin 404 milyar dolarlık büyüklüğünün dünya toplamına oranı yaklaşık yüzde 0,26'ya düştü. Böylece Türkiye'nin küresel hisse senedi piyasalarındaki yaklaşık payı 14 yılda 0,14 yüzde puan azaldı. Bu gerileme, Türkiye borsasının küçülmesinden değil, diğer büyük piyasaların çok daha hızlı büyümesinden kaynaklandı.
Türkiye yüzde 105, dünya borsaları yüzde 218 büyüdü
Ülkelerin dolar bazındaki piyasa değeri artışları karşılaştırıldığında Türkiye ile büyük borsalar arasındaki fark daha net görülüyor. 2011-2025 döneminde ABD'nin piyasa değeri yüzde 342, Çin'in yüzde 356, Hindistan'ın yüzde 430 arttı. Türkiye'de ise artış yüzde 105 oldu. Türkiye'nin borsa büyüklüğü yaklaşık iki katına çıkarken ABD'de 4,4, Çin'de 4,6 ve Hindistan'da 5,3 katlık büyüme gerçekleşti. Türkiye, Japonya'nın yaklaşık yüzde 117'lik artışına daha yakın bir performans gösterdi. Ancak küresel büyüme ortalamasının belirgin biçimde altında kaldı.
Türkiye borsasının yıllara göre piyasa değeri
Türkiye'nin dolar bazındaki piyasa değeri 2011'den 2025'e kesintisiz bir yükseliş izlemedi. 2011 sonunda 197,07 milyar dolar olan toplam değer, 2012'de 315,20 milyar dolara yükseldi. Ancak sonraki yıllarda yeniden geriledi. 2017'de 227,51 milyar dolar olan piyasa büyüklüğü, 2018 sonunda 149,26 milyar dolara düştü. 2019'da 184,97 milyar dolara yükselen toplam değer, 2020 sonunda 237,47 milyar dolara ulaştı.
2021'de ise 138,40 milyar dolara kadar geriledi. Bu, 2020 sonuna göre yaklaşık yüzde 42'lik dolar bazlı düşüş anlamına geliyordu. Türkiye'de bu dönemde yaşanan döviz kuru hareketleri, TL cinsinden hisse fiyatlarıyla dolar bazında hesaplanan toplam piyasa değeri arasında önemli farklılıklar oluşmasına neden oldu. Dolayısıyla dolar cinsinden piyasa değerindeki gerileme, aynı oranda TL bazlı hisse kaybı yaşandığı anlamına gelmiyor.
2022'de güçlü toparlanma, 2025'te 404 milyar dolarlık büyüklük
Türkiye hisse senedi piyasası 2021'deki sert gerilemenin ardından 2022'de önemli bir toparlanma yaşadı. 2021 sonunda 138,40 milyar dolar olan piyasa değeri, 2022 sonunda 330,01 milyar dolara yükseldi. Böylece yalnızca bir yılda dolar bazında yaklaşık yüzde 138'lik artış gerçekleşti. 2023 sonunda toplam piyasa değeri 337,59 milyar dolara, 2024 sonunda 378,96 milyar dolara ve 2025 sonunda 404,35 milyar dolara ulaştı. 2025'teki artış, bir önceki yıla göre yaklaşık yüzde 6,7 oldu.