Dünya Kupası sözleşmeleri ABD'de finansal kriz doğurdu

Yazan: Semra Karagöl

11 Haziran 2026 15:17

FIFA'nın 11 milyar dolar gelir hedeflediği 2026 Dünya Kupası'nda; ticari kazançların federasyona kalması, devasa operasyonel maliyetlerin ise ev sahibi ABD şehirlerine yüklenmesi yerel yönetimlerin tepkisini çekiyor.

Dünya Kupası'nda gelir paylaşımı tartışma yarattı

2026 FIFA Dünya Kupası ABD, Meksika ve Kanada ortaklığında düzenlenecek olsa da, turnuvanın en ağır mali yükü ABD’deki 11 ev sahibi şehre ve dolaylı olarak yerel vergi mükelleflerine kalmış durumda. FIFA; turnuvanın bilet, yayın hakları, sponsorluk ve diğer tüm ticari gelirlerinin büyük bölümünü kendisinde toplarken; ev sahibi şehirler ulaşım, güvenlik, altyapı ve taraftar etkinlikleri gibi devasa operasyonel maliyetleri tek başına karşılıyor.

"Şehrinizi haritaya koyacak" yanıtına tepki

Organizasyonun finansal dengelerine yönelik toplantılarda liderlerin diyalogları öne çıkıyor. Los Angeles Spor ve Eğlence Komisyonu CEO’su Kathryn Schloessman’ın bir FIFA yetkilisine yönelttiği “Peki biz bundan ne kazanıyoruz?” sorusuna, yetkilinin “Bu turnuva şehrinizi haritaya koyacak” şeklinde cevap vermesi tartışma yarattı. Bu yanıt, özellikle Los Angeles gibi küresel ölçekte zaten tanınan bir şehirde şaşkınlıkla karşılandı.

Şehirlerin üstlendiği maliyetler

Turnuva sözleşmeleri kapsamında ev sahibi şehirlerin bütçelerinden karşılanan bazı maliyetler ve gelir kayıpları şu şekilde sıralanıyor:

Kansas City’de planlanan 25,8 milyon dolarlık yeni cezaevi projesi,
Missouri, Georgia ve Florida’da bilet vergilerinden vazgeçilmesi nedeniyle oluşan 57,8 milyon dolarlık gelir kaybı,
Dallas’ta turnuva sonrası yıkılacak 15 milyon dolarlık yayın merkezi,
Stadyumlardaki mevcut markaların tamamen kaldırılmasını kapsayan “temiz stadyum” uygulamaları,
VIP güvenliği ile özel trafik koridorlarının oluşturulması,
MetLife Stadyumu'nun çim yenileme çalışmaları için harcanan ek 13 milyon dolar.

FIFA'nın yüksek gelir modeli ve savunması

FIFA’nın bu turnuvadan 11 milyar doların üzerinde gelir elde etmesi beklenirken, operasyon bütçesi yaklaşık 2,7 milyar dolar seviyesinde kalıyor. FIFA Başkanı Gianni Infantino, yerel yönetimlerden gelen eleştirilere yanıt olarak elde edilen gelirin "futbola geri döndüğünü" savunuyor ve bu kaynaklarla Sierra Leone ile Vanuatu gibi ülkelere altyapı yatırımı yapıldığını belirtiyor.

Artan maliyetler karşısında şehirler rahatsız

Boston, New York/New Jersey, San Francisco ve Seattle gibi önde gelen şehirler artan maliyetlerden şikâyetçi olduklarını dile getiriyor. Bütçe baskısı nedeniyle bazı şehirler taraftar alanlarını küçültmek zorunda kalırken, Chicago ise ağır mali şartlar sebebiyle 2026 ev sahipliği yarışından tamamen çekilmişti. Eski Belediye Başkanı Rahm Emanuel durumu, “Vergi mükellefini masadaki en saf para olarak göremezsiniz” sözleriyle özetliyor.

2031 Kadınlar Dünya Kupası öncesi kriz sinyali

2026 yılındaki turnuva sözleşmelerinin yarattığı “finansal ve operasyonel baskılar”, gelecekteki organizasyonları da tehlikeye atıyor. 21 ABD şehri, 2031 Kadınlar Dünya Kupası için FIFA’ya iletilmek üzere ortak bir mektup hazırladı. Henüz gönderilmeyen mektupta şehirler, yeni turnuva öncesinde federasyondan daha sıkı ve kendilerini koruyan mali şartlar talep ediyor.