- Ankara, 7-8 Temmuz'da düzenlenecek 36. NATO Zirvesi'nde 32 üye ülkenin liderlerini ağırlarken, zirve için 56 bini aşkın güvenlik personelinin görev yapacağı geniş kapsamlı hazırlıklar tamamlandı.
- Zirvede NATO'nun geleceği, savunma harcamaları, Rusya-Ukrayna Savaşı, Avrupa güvenliği, yük paylaşımı ve "NATO 3.0" konsepti başta olmak üzere İttifak'ın yeni dönemi şekillendirilecek.
- Program kapsamında liderler oturumları ve ikili görüşmelerin yanı sıra Savunma Sanayi Forumu düzenlenecek, Türkiye'nin diplomatik rolü ile savunma sanayisindeki kapasitesi de uluslararası kamuoyuna güçlü şekilde yansıtılacak.
Başkent, 7-8 Temmuz tarihlerinde 32 üye ülkenin devlet ve hükümet başkanlarını, binlerce diplomat ile gazeteciyi ağırlayacak. Dev zirve öncesinde güvenlikten lojistiğe, iletişimden teknolojiye kadar tüm hazırlıklar tamamlandı.
Başkent Ankara'nın ev sahipliğinde gerçekleştirilecek 36. NATO Devlet ve Hükümet Başkanları Zirvesi, yalnızca İttifak açısından değil, küresel güvenlik mimarisinin geleceği bakımından da kritik önem taşıyor.
Türkiye'nin diplomatik ağırlığını daha görünür hale getirmesi beklenen Ankara Zirvesi'nin, dünya liderlerini ağırlamasının yanı sıra Türkiye'nin NATO içindeki yükselen konumunu da gözler önüne sermesi hedefleniyor.
Zirvenin, Türkiye'nin askeri katkısını, savunma sanayisindeki kapasitesini, kriz yönetimi kabiliyetini ve lider diplomasisini aynı anda öne çıkarması bekleniyor.
Ankara'da üst düzey güvenlik önlemleri
Zirve kapsamında Ankara'da geniş çaplı güvenlik tedbirleri alındı.
6-12 Temmuz tarihleri arasında birçok kamu personeli idari izinli sayılacak. Protokol güzergâhları, konaklama alanları ve zirvenin gerçekleştirileceği bölgeler "kırmızı alan" ilan edildi. Esenboğa Havalimanı ana kullanım noktası olurken, Akıncı Üssü ile kapasitesi artırılan Etimesgut Havalimanı da kullanılacak.
Böylesine büyük bir zirveye ilk kez ev sahipliği yapacak Ankara'da güvenlik tedbirleri, NATO Güvenlik Ofisi ile koordinasyon içinde yürütülüyor.
Öte yandan zirve haftası boyunca Ankara genelindeki 4 bin 434 açık hava iletişim noktasında farklı konseptlerde tanıtım çalışmaları yapılacak.
Zirve için 48 bin 841 emniyet personeli ile 7 bin 447 jandarma personeli olmak üzere toplam 56 bin 288 güvenlik görevlisi görev yapacak.
Zirvenin programı nasıl işleyecek?
Zirve kapsamında NATO oturumlarının yanı sıra savunma sanayisine yönelik bir forum ile çeşitli yan etkinlikler de düzenlenecek.
Resmi program, 6 Temmuz Pazartesi günü NATO Genel Sekreteri Mark Rutte'nin gündeme ilişkin basın toplantısıyla başladı.
7 Temmuz günü öğleden sonra ise dışişleri bakanları düzeyinde gerçekleştirilecek İstanbul İşbirliği Girişimi toplantısıyla müttefikler ilk kez bir araya gelecek.
Girişime üye Katar, Bahreyn, Kuveyt ve Birleşik Arap Emirlikleri'nin dışişleri bakanlarına Dışişleri Bakanı Hakan Fidan ev sahipliği yapacak.
İstanbul İşbirliği Girişimi (İİG), NATO tarafından 2004 yılındaki İstanbul Zirvesi'nde başlatılan ve Orta Doğu ülkeleriyle güvenlik temelli ikili iş birliğini geliştirmeyi amaçlayan ortaklık programı olarak biliniyor.
Zirvenin ilk günü olan 7 Temmuz akşamında Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan'ın ev sahipliğinde resmi akşam yemeği verilecek. Liderler ve eşlerinin katılacağı bu davet, zirvenin ilk üst düzey temaslarına sahne olacak.
Aynı akşam dışişleri bakanları düzeyinde NATO-Ukrayna Konseyi formatında çalışma yemeği gerçekleştirilecek. Toplantıya 32 ülkenin dışişleri bakanlarının yanı sıra Ukrayna Dışişleri Bakanı ile Avrupa Birliği Yüksek Temsilcisi Kaja Kallas da katılacak.
Zirvenin ikinci günü olan 8 Temmuz'da ise ana oturum düzenlenecek. Son yıllarda verimlilik gerekçesiyle tek ana oturum formatına geçilen zirvede, yalnızca açılış bölümü basına açık olacak. Yaklaşık 3-4 saat sürmesi beklenen oturumun ardından NATO Genel Sekreteri Mark Rutte, sonuç bildirgesine ilişkin basın toplantısı düzenleyecek.
Hangi liderler Ankara'da Olacak?
Zirveye NATO'nun 32 üye ülkesinin devlet ve hükümet başkanları katılacak.
Katılımcılar arasında en dikkat çeken isimlerden biri ABD Başkanı Donald Trump olacak. Türkiye'yi en son ziyaret eden ABD Başkanı ise Nisan 2009'da Barack Obama olmuştu.
Ukrayna Cumhurbaşkanı Vladimir Zelensky de davetliler arasında yer alıyor.
Avrupa Birliği'ni zirvede Komisyon Başkanı Ursula von der Leyen ile Avrupa Konseyi Başkanı António Costa temsil edecek.
Ayrıca "AP4" olarak adlandırılan Japonya, Güney Kore, Avustralya ve Yeni Zelanda liderleri de zirve marjında gerçekleştirilecek toplantılara katılacak.
NATO oturumlarının yanı sıra liderler arasında çok sayıda ikili görüşmenin yapılması bekleniyor.
Zirvenin gündeminde hangi başlıklar var?
Ankara Zirvesi'nde NATO'nun kritik bir dönemden geçtiği süreçte müttefikler arasındaki ilişkileri ilgilendiren önemli başlıklar ele alınacak.
Zirve, İttifak'ın hem iç bütünlüğünü hem de dışa dönük caydırıcılığını test edecek kritik bir buluşma olarak değerlendiriliyor.
Gündemin ana başlıklarını NATO'nun geleceği, savunma harcamaları, yük paylaşımı, Rusya-Ukrayna Savaşı, Avrupa güvenliği ve Orta Doğu'daki gelişmeler oluşturuyor.
Zirvenin temel hedefi ise müttefiklerin birlik ve beraberlik mesajını güçlü şekilde ortaya koyması olacak. Bunun en önemli sembollerinden biri de tüm liderlerin katılımıyla çekilecek aile fotoğrafı olacak.
Rusya'nın Ukrayna'yı işgali ve ardından ABD Başkanı Donald Trump'ın NATO'ya yönelik açıklamaları, özellikle ABD ile Avrupa ülkeleri arasında görüş ayrılıklarını görünür hale getirmiş, İttifak'ın geleceğine ilişkin soru işaretlerini artırmıştı.
NATO 3.0 konsepti masada
Ankara Zirvesi'nin, NATO'nun geleceğine ilişkin belirsizlikleri giderecek kararlar alıp almayacağı merak ediliyor.
Son dönemde sıkça gündeme gelen NATO 3.0 konseptinin zirvede nasıl ele alınacağı ve sonuç bildirgesine yansıyıp yansımayacağı da yakından takip ediliyor. Ankara Zirvesi'nin NATO 3.0'ın tanımlandığı ve kabul edildiği toplantı olması beklentisi oldukça yüksek.
NATO 3.0, İttifak'ın yeni dönüşüm ve yapılanma dönemini ifade ediyor.
NATO 1.0 Soğuk Savaş dönemini, NATO 2.0 ise Soğuk Savaş sonrasındaki genişleme sürecini tanımlıyordu.
NATO 3.0 ise yeniden güçlü askeri caydırıcılığa odaklanan, Avrupa'nın daha fazla sorumluluk üstlendiği yeni güvenlik anlayışını simgeliyor.
Bu çerçevede Ankara Zirvesi'nin sloganı "Daha Güçlü Bir NATO İçinde Daha Güçlü Bir Avrupa" olarak belirlendi.
Zirvenin öne çıkan başlıklarından biri de Avrupa ülkelerinin savunma bütçeleri ve yük paylaşımı olacak.
ABD'nin Avrupa'nın savunmasındaki rolünü kademeli olarak azaltma eğilimi sonrasında Avrupa ülkeleri, 2025 Lahey Zirvesi'nde alınan karar doğrultusunda savunma harcamalarını artırma kararı almıştı.
Bu yıl Ankara'da yeni hedefler açıklanması beklenmiyor. Ancak Lahey'de kabul edilen, GSYİH'nin yüzde 5'ine ulaşan savunma harcaması hedefinin uygulanma süreci ve takvimi ayrıntılı şekilde değerlendirilecek.
NATO Genel Sekreteri Mark Rutte de bu süreci, "Lahey'de verilen sözlerin uygulamaya geçirildiği zirve Ankara olmalı." sözleriyle özetlemişti.
Öte yandan Alman hükümeti de Ankara Zirvesi öncesinde Alman ordusunu güçlendirmeye yönelik iki kritik yasa tasarısını kabul etti. Düzenlemeler, yedek kuvvetlerin güçlendirilmesini ve askeri altyapı yatırımlarının hızlandırılmasını öngörüyor.
Savunma Sanayisi Zirvenin Önemli Başlıklarından Biri Olacak
Zirve programı kapsamında 7 Temmuz'da Ankara Ticaret Odası Kongre Merkezi'nde Savunma Sanayi Forumu düzenlenecek.
Forumda füze sistemleri, elektronik harp ile istihbarat-gözetleme-keşif (ISR) alanlarındaki eksikliklerin giderilmesine yönelik çok taraflı projeler masaya yatırılacak.
Son üç-dört yıldır zirvenin yan etkinliği olarak gerçekleştirilen forum, bu yıl ilk kez resmi NATO programının parçası haline gelecek ve bundan sonraki zirvelerde de devam ettirilmesi planlanıyor.
Öte yandan Ukrayna'daki savaş da zirvenin en önemli gündem maddeleri arasında yer alacak. Müttefiklerin Ukrayna'ya yönelik askeri destekleri, ekipman tedariki, uzun vadeli dayanıklılık mekanizmaları ve olası barış müzakereleri kapsamlı şekilde ele alınacak.