Türkiye’deki lise öğrencileri üzerinde yapılan OECD destekli yeni bir araştırma, yapay zekânın eğitimdeki etkisine dair çarpıcı bir paradoksu ortaya koydu. 2023-2024 eğitim yılını kapsayan deneyde, yapay zekâ araçlarının öğrencilerin günlük çalışma verimliliğini artırdığı ancak kalıcı öğrenmeyi olumsuz etkilediği görüldü.
Yapay zekâ "anlık çözüm" mü sunuyor?
Araştırmanın sonuçları, yapay zekâ araçlarının matematik eğitiminde iki ucu keskin bir bıçak olduğunu kanıtlıyor. Öğrenciler karmaşık denklemleri saniyeler içinde çözerek pratik performanslarını yüzde 48 gibi rekor bir seviyeye taşısalar da, sınav kâğıdı ile baş başa kaldıklarında yüzde 17 oranında bir kayıp yaşıyorlar.
Uzmanlar bu durumu "bilişsel tembellik" olarak tanımlıyor. Öğrencinin çözüm yolunu kendi zihninde inşa etmek yerine yapay zekânın sunduğu hazır adımları takip etmesi, sınavda ihtiyaç duyulan mantıksal derinliğin oluşmasını engelliyor.
Eğitimde yeni bir dönemeç
Bu sonuçlar, yapay zekânın eğitim sistemine nasıl entegre edileceği tartışmalarını yeni bir boyuta taşıdı. Yapay zekânın sadece "sonuç odaklı" değil, "süreç odaklı" bir öğretmen asistanı olarak kullanılması gerektiği vurgulanıyor. Aksi takdirde, pratik hızı artsa da temel matematik becerilerinde ciddi bir erozyon yaşanma riski bulunuyor.