Sivas kent merkezinde yer alan Tarihi Ulu Camii, Anadolu Selçuklu Devleti zamanında Kızılarslan Bin İbrahim tarafından 1196-1197 yıllarında Kul Ahi'ye yaptırıldı. İzzeddin Keykavus tarafından 1212 yılında onarılan caminin 1213'te de tuğla örgülü, sekizgen kaideli Pisa Kulesi'ne benzer eğime sahip olan minaresi inşa edildi.
Kuzey'den esen rüzgar nedeniyle 1 metre 10 santimetre eğimle inşa edilen cami Eğri Minare olarak da adlandırılıyor. Eğri minareli camii olarak bilinen Ulu Camii, inşasından bu yana en kapsamlı restorasyonuna alındı. Yaklaşık 14 ay önce ibadete kapatılarak restorasyonuna başlanılan camide temel güçlendirme çalışmasının yanı sıra caminin tavanında bulunan bin 100 tonluk beton kaldırıldı. Caminin minaresinde devam eden restorasyon çalışmalarında ise onlarca yeşil renkli porselen çanak keşfedildi. Çanaklar merak uyandırırken, uzmanlar tarafından yapılan incelemeler sonucu süsleme amaçlı kullanıldığı düşünülen çanakların, esere özgü olarak yeşil renkle boyandığı ifade edildi.
Tarihinin en kapsamlı restorasyonu sürüyor
Eserin restorasyonu ile ilgili bilgiler veren Sivas Vakıflar Bölge Müdürü Mehmet Ali Çalışkan, "Kültür ve Turizm Bakanlığı Vakıflar Genel Müdürlüğü Vakıflar Sivas Müdürlüğü olarak, Sivas Ulu Cami Vakfı sponsorluğunda restorasyonuna başladığımız Sivas Ulu Cami'deyiz. Bundan 14 ay önce Sivas Ulu Cami Vakfı tarafından yapılan sponsorluk kapsamında camimizin tarihinin en kapsamlı restorasyonuna başlanmıştır. Camimizin temelinden başlayarak bütün eksiklikleri, kusurları gidererek camimizin tavanında bulunan bin 100 tonluk betonarme dönemsel eki de kaldırarak, orijinal ahşap lamine parkeleri döşemek kaydı ile çalışmalarımız devam etmektedir" dedi.
Eğri minaredeki ayet yeniden yazılacak
Görenlerin dikkatini çeken minarede de çalışmaların sürdüğünü ifade eden Çalışkan, "Ulu camimizin minaresi şakülünden 116 cm eğik durumdadır. Modern izleme teknolojisi ile devamlı takip edilmekte eğiklik ilerlememektedir. Minarenin yıpranmış ve zamanla yok olman üzere olan dış çini ve tuğlalarının konservasyonu tamamlanmaktadır. Aynı zamanda ne zaman olduğu tam bilinmeyen yıldırım düşmesi sonrası minarenin gövdesinden kopan tuğlaların tamamlanması ve sağlamlaştırılması da devam etmektedir. Ayrıca minarenin gövde ortasında kufi yazıyla yazılmış Ahzab suresi 40. ayetin eksik kısımları, aynı yazı stili ve ölçüsünde yeniden yazılacaktır" şeklinde konuştu.
Merak edilen çanaklar süsleme amacıyla kullanılmış
Caminin minaresinde bulunan ve kamuoyunda meraka neden olan çanakların kullanım amacını anlatan Mehmet Ali Çalışkan, "Çini, sırlı tuğla, taş veya çeşitli renklerde tuğlanın birlikte kullanılması gibi mimari süslemenin asil unsurlarının yanı sıra aslında bu iş için yapılmamış bir malzeme olan keramik tabak ve çanaklardır. Kelime anlamı çanak olmakla beraber kullanılan keramik, genellikle küçük ölçüde sofra tabağı, çorba kasesi olabilecek kaplardan ibarettir. Anadolu'nun eşsiz mimari yapılarından biri olan 830 yıllık Sivas Ulu Cami minaresi buna eşsiz örneklerden biridir. Keramik çanaklar, minaremizin şerefe kısmında bir süs unsuru olarak kullanılmıştır. Sık sık kullanılan firuze yerine Sivas'ta yeşil renk kullanılmıştır. Restorasyonlarda hız ikinci plandadır. Orijinal olarak yapılabilecek en iyi imalatı yapma hedefimiz var. En hızlı ve orijinaline en yakın şekilde restorasyonu tamamlayacağız. Emeği geçen tüm paydaşlara başta Ak Parti Grup Başkanı Abdullah Güler'e, Sivas Valisi Yılmak Şimşek'e ve sponsorumuz Sivas Ulu Cami Vakfına teşekkür ederiz" diye konuştu.
2028 yılı içerisinde restorasyonu tamamlanan caminin Ramazan ayı ile birlikte ibadete açılması bekleniyor.