- Haiti’de Birleşmiş Milletler destekli uluslararası güvenlik misyonunda görev yapan dört Salvadorlu havacılık teknisyeni, 18 Ekim’de başkent Port-au-Prince yakınlarında araçlarının silahlı saldırıya uğramasının ardından kayboldu.
- El Salvador, arama ve güvenlik operasyonlarına destek vermek üzere Haiti’ye yaklaşık 200 özel kuvvet personeli gönderdi.
- Cumhurbaşkanı Nayib Bukele, dört kişinin sağ ve zarar görmeden geri verilmesini talep ederek aksi durumda daha sert bir karşılık verileceğini söyledi.
- Haiti’de silahlı çeteler başkent Port-au-Prince’in büyük bölümünü kontrol ediyor.
- Uluslararası güvenlik gücü, Haiti polisinin kapasitesini desteklemek ve ülkede seçim yapılabilecek güvenlik koşullarını oluşturmak amacıyla faaliyet gösteriyor.
Haiti’de görev yapan dört Salvadorlu askerî havacılık teknisyeni, 18 Ekim Pazar günü başkent Port-au-Prince’in doğusundaki Croix-des-Bouquets bölgesinde saldırıya uğradı.
El Salvador ordusunun açıklamasına göre teknisyenler, zırhlı araçlarıyla üslerine dönerken silahlı kişilerin hedefi oldu. Saldırganların ateşli silahların yanı sıra patlayıcılar kullandığı ve aracın alev aldığı bildirildi.
Araçtan çıkmayı başaran dört personelle saldırının ardından iletişim kurulamadı. Haiti makamları, askerlerin kaçırıldığını doğrularken nerede tutuldukları ve sağlık durumları henüz netlik kazanmadı. Saldırının sorumluluğunu ise şu ana kadar hiçbir çete üstlenmedi.
El Salvador’dan Haiti’ye 200 kişilik takviye
Washington Post’un haberine göre El Salvador, kayıp personelin bulunması için Haiti’ye en az 200 özel kuvvet askeri gönderdi. İlk 100 kişilik grubun perşembe sabahı Port-au-Prince’e ulaştığı, ikinci grubun ise gece saatlerinde bölgeye geldiği aktarıldı.
Birleşmiş Milletler destekli Çete Bastırma Gücü (GSF), Salvadorlu personelin Haiti’ye ulaştığını doğrulayarak askerlerin arama ve güvenlik operasyonlarına destek vereceğini açıkladı. Operasyonlar, Haiti Ulusal Polisi ve diğer güvenlik ortaklarıyla koordinasyon içinde sürdürülüyor.
Saldırının gerçekleştiği bölgede çetelerle güvenlik güçleri arasında şiddetli çatışmalar yaşanırken operasyonların bazı aşamalarında çete üyelerinin öldürüldüğü ve evlerin ateşe verildiği bildirildi.
Güvenlik güçlerinin hedef aldığı mülklerden birinin saldırıyla bağlantılı olduğu öne sürülen Chen Mechan çetesinin lideriyle ilişkili olduğu iddia edildi.
Bukele’den çetelere açık tehdit
El Salvador Cumhurbaşkanı Nayib Bukele, dört personelin kaçırılmasının ardından çete liderlerine seslenerek askerlerin sağ ve zarar görmeden geri verilmesini istedi.
Bukele, sosyal medya üzerinden yaptığı açıklamada, rehinelerin serbest bırakılmaması halinde daha sert saldırılar düzenleneceği uyarısında bulundu.
El Salvador’da çetelere karşı yürüttüğü geniş çaplı operasyonlarla tanınan Bukele, ülkesinde çeteleri etkisiz hale getirdiklerini savunarak Haiti’de de benzer bir sonuç elde edebileceklerini söyledi.
Bukele, kayıp personelin doğrudan çatışma görevi yürütmediğini, temel görevlerinin tıbbi tahliye ve hayat kurtarma operasyonlarına destek vermek olduğunu belirtti. Askerlerin çetelerin kontrolündeki bir bölgede nasıl korumasız kaldığı ise henüz açıklığa kavuşmadı.
Haiti’deki çetelerden meydan okuma
Saldırının ardından Haiti’deki silahlı gruplardan da karşı açıklamalar geldi. 400 Mawozo çetesinin lideri olarak bilinen Wilson Joseph, sosyal medyada yayımlanan bir videoda büyük miktarda mühimmat göstererek Bukele’nin tehditlerine karşılık verdi.
Joseph, kendilerinden daha gelişmiş silahlara ve teknolojiye sahip güçlerle savaşmaya hazır oldukları mesajını verdi. Ancak 400 Mawozo veya başka bir çete, dört Salvadorlu personelin kaçırılmasını üstlenmedi.
Uzmanlar, kayıp askerlerin bulunmasının çetelerin bölgedeki etkisi nedeniyle son derece zor olabileceğini belirtiyor. Güvenlik analistlerine göre askerler çetelerin elindeyse bu durum, gruplara uluslararası güvenlik güçleri üzerinde baskı kurmak için yeni bir koz sağlayabilir.
Uluslararası güvenlik gücünün kapasitesi tartışılıyor
Haiti’deki Çete Bastırma Gücü, önceki çok uluslu güvenlik misyonunun yerini almak üzere Birleşmiş Milletler Güvenlik Konseyi tarafından yetkilendirildi. Gücün hedeflenen personel sayısı yaklaşık 5 bin 500 olsa da sahadaki mevcut mevcudunun 2 binin biraz üzerinde olduğu bildiriliyor.
Misyonun temel amacı, Haiti polisinin silahlı çetelerle mücadelesine destek vermek ve ülkede seçimlerin yapılabilmesini sağlayacak güvenlik ortamını oluşturmak. Ancak personel ve kaynak eksikliği, çetelerin güçlü silahlarla donatılması ve güvenlik birimleri arasındaki koordinasyon sorunları operasyonların etkinliğini sınırlıyor.
Haiti Gözlemevi Başkanı Romain Le Cour, Salvadorlu askerlerin kaybolmasının, çetelerin kontrolündeki bölgelerde operasyon yürütmenin ne kadar zor olduğunu ortaya koyduğunu belirtti. Le Cour’a göre güvenlik güçlerinin en önemli eksikliklerinden biri, sahadan güvenilir istihbarat toplama ve bu bilgileri güvenli biçimde paylaşma kapasitesi.
Haiti’de güvenlik krizi derinleşiyor
Haiti, Devlet Başkanı Jovenel Moïse’nin 2021’de öldürülmesinden bu yana ağır bir siyasi ve güvenlik kriziyle karşı karşıya. Ülkede siyasi kurumların işleyişindeki aksaklıklar ve seçimlerin yapılamaması, silahlı grupların etkisini artırdı.
Birleşmiş Milletler verilerine göre çeteler başkent Port-au-Prince’in büyük bölümünde kontrol sahibi. Şiddet olayları başkentin dışına da yayılırken ülkede kitlesel yerinden edilmeler, kaçırmalar ve cinsel şiddet vakaları yaşanıyor.
BM İnsan Hakları Yüksek Komiseri Volker Türk’ün açıkladığı verilere göre, 2026’nın başından 11 Eylül’e kadar çete şiddeti ve güvenlik operasyonları nedeniyle en az 5 bin 700 kişi öldü veya yaralandı. Aynı dönemde 230’dan fazla kişinin kaçırıldığı bildirildi.
Salvadorlu askerlerin kaybolması, uluslararası güvenlik misyonunun sahadaki kapasitesine ilişkin endişeleri artırırken Bukele yönetiminin Haiti’de nasıl bir askerî karşılık vereceği de yakından izleniyor. Dört personelin nerede olduğu ve sağ olup olmadıkları ise henüz bilinmiyor.