- AfD, Saksonya-Anhalt seçimlerinde oyların yaklaşık yüzde 44'ünü alarak birinci oldu ve İkinci Dünya Savaşı'ndan bu yana Almanya'da ilk aşırı sağ eyalet hükümetini kurma ihtimalini gündeme taşıdı.
- Elon Musk, AfD'nin zaferinin ardından partiye "Aferin" mesajıyla destek verdi; AfD'nin eyalet başbakan adayı Ulrich Siegmund ise Musk'a desteği için teşekkür etti.
- Musk daha önce AfD lideri Alice Weidel ile X üzerinden canlı yayın gerçekleştirmiş, parti için Almanya'nın "son umut ışığı" ifadelerini kullanmış ve seçim kampanyasında AfD lehine açıkça pozisyon almıştı.
- AfD 83 sandalyeli eyalet parlamentosunda 39 sandalye kazandı; tek başına çoğunluğa ulaşamasa da diğer partilerden destek arayarak hükümet kurmaya çalışıyor.
Almanya'da aşırı sağcı Almanya İçin Alternatif (AfD), Saksonya-Anhalt eyalet seçimlerinde elde ettiği tarihi sonuçla ülkenin siyasi dengelerini sarstı.
AfD yaklaşık yüzde 44 oyla seçimden birinci parti olarak çıktı. Parti, 83 sandalyeli eyalet parlamentosunda 39 sandalye elde ederek tek başına hükümet kurmak için gereken çoğunluğun yalnızca birkaç sandalye gerisinde kaldı.
Sonuç, Almanya'nın savaş sonrası siyasi tarihinde önemli bir dönüm noktası olarak değerlendiriliyor. AfD'nin hükümet kurmayı başarması halinde, İkinci Dünya Savaşı'ndan bu yana ülkede ilk kez aşırı sağ bir parti eyalet düzeyinde iktidara gelmiş olacak.
Elon Musk'tan AfD'ye kutlama
Seçim sonucunun ardından Elon Musk, sosyal medya platformu X üzerinden AfD'nin başarısını kutladı.
Musk'ın kısa mesajına AfD'nin Saksonya-Anhalt'taki başbakan adayı Ulrich Siegmund da teşekkür ederek karşılık verdi. Böylece Musk'ın partiyle kurduğu siyasi yakınlık, AfD'nin seçim zaferinin ardından yeniden uluslararası gündeme taşındı.
Musk, AfD'ye desteğini ilk kez seçim gecesi göstermiyor. Milyarder iş insanı daha önce de partinin göç ve ulusal kimlik politikalarını savunmuş, Almanya'nın mevcut siyasi partilerini eleştirmişti.
Weidel ile doğrudan temas kurdu
Musk'ın AfD ile ilişkilerinin en dikkat çekici boyutlarından biri de parti lideri Alice Weidel ile doğrudan kurduğu temaslar oldu.
Musk, 2025 Almanya federal seçimleri öncesinde Weidel ile X üzerinden canlı yayın gerçekleştirmiş ve AfD'yi açık şekilde desteklemişti. Daha sonra partiye yönelik desteğini sürdürerek AfD'nin Almanya için "son umut" olduğunu savunmuştu.
Musk'ın bu müdahaleleri Almanya'da daha önce de tartışmalara yol açmıştı. Alman hükümeti, 2024'ün sonunda Musk'ın AfD'yi destekleyen açıklamalarının seçim sürecini etkilemeye yönelik bir girişim olduğunu savunmuştu.
AfD'nin iktidar yolu hâlâ kolay değil
AfD'nin tarihi seçim zaferine rağmen parti, Saksonya-Anhalt'ta tek başına hükümet kurabilecek çoğunluğu elde edemedi.
Partinin 83 sandalyeli parlamentoda 39 milletvekili bulunuyor. Bu nedenle AfD'nin hükümet kurabilmek için başka siyasi aktörlerden destek alması gerekiyor. Parti, özellikle bazı muhafazakar milletvekillerinden destek bulma ihtimalini araştırıyor.
Ancak Başbakan Friedrich Merz'in liderliğindeki CDU, AfD ile işbirliğini reddetmeye devam ediyor. Merz, seçim sonucunun kendi partisini "temellerine kadar sarstığını" kabul ederken AfD ile koalisyon veya işbirliği yapılmayacağını yineledi.
Almanya'daki siyasi "duvar" baskı altında
Almanya'nın ana akım partileri uzun süredir AfD ile işbirliğini engelleyen bir siyasi "güvenlik duvarı" uyguluyor.
AfD'nin Saksonya-Anhalt'taki yüzde 44'e yaklaşan oy oranı ise bu politikanın sürdürülebilirliği konusunda yeni tartışmalar başlattı. Partinin eyalet düzeyinde hükümet kurma ihtimalinin ortaya çıkması, şimdiye kadar siyasi sistemin dışında tutulan AfD'nin iktidar kapısına kadar geldiğini gösteriyor.
Reuters'a göre AfD, diğer partilerden milletvekillerini kendi hükümetine destek vermeye ikna etmeye çalışıyor. CDU'nun işbirliği yapmama politikasını sürdürmesi halinde hükümet kurma süreci uzayabilir ve yeni seçim ihtimali dahi gündeme gelebilir.
AfD'nin yükselişi Almanya geneline yayılıyor
AfD'nin yükselişi yalnızca Saksonya-Anhalt ile sınırlı kalmıyor.
14 Eylül'de Aşağı Saksonya'da yapılan yerel seçimlerde CDU yüzde 27,2 ile birinci parti olurken Sosyal Demokratlar yüzde 24,6'da kaldı. AfD ise oy oranını 2021'e göre 11,3 puan artırarak yüzde 15,9'a yükseltti. Parti ayrıca Salzgitter'deki belediye başkanlığı yarışında ikinci tura kaldı.
Berlin'de 20 Eylül'de yapılacak eyalet seçimleri öncesinde de AfD'nin oy desteği yükseliyor. Son anketlerde parti yüzde 17-19 bandına ulaşarak ana akım partilerle rekabet eder hale geldi.
Musk'ın desteği AfD'ye uluslararası görünürlük sağlıyor
Musk'ın desteği, AfD'nin Almanya dışındaki en dikkat çekici siyasi destekçilerinden birine sahip olması anlamına geliyor.
Musk'ın X üzerindeki milyonlarca takipçiye ulaşan paylaşımları, AfD'nin göç, ulusal kimlik ve Almanya'nın mevcut siyasi düzenine yönelik eleştirilerinin daha geniş bir kitleye taşınmasını sağlıyor. Ancak Musk'ın Almanya'daki kişisel popülaritesinin düşük olduğu ve desteğinin Alman seçmen üzerindeki gerçek etkisinin ölçülmesinin zor olduğu belirtiliyor.
AfD'nin yükselişinde ise yalnızca Musk'ın desteğinin belirleyici olmadığı görülüyor. Ekonomik sıkıntılar, yüksek enerji ve konut maliyetleri, göç, suç ve geleneksel partilere yönelik memnuniyetsizlik, özellikle doğu Almanya'da AfD'nin oylarını artıran temel faktörler arasında gösteriliyor.
Saksonya-Anhalt seçimleriyle birlikte Almanya'da yıllardır uygulanan AfD'yi siyasi sistemin dışında tutma stratejisi daha büyük bir sınamayla karşı karşıya kalırken, Elon Musk'ın partiye yönelik açık desteği de bu yükselişin uluslararası boyutunu güçlendiriyor.