- Emniyet'in TBMM raporuna göre, siber ve telefon dolandırıcılarının ağlarına en kolay düşen hedef kitle 45 yaş ve üzeri vatandaşlar oldu.
- Orta ve ileri yaş grubunun devlete duyduğu derin güven ile yasal süreç korkusu, suç şebekeleri tarafından acımasızca manipüle ediliyor.
- Şebekelerin bu "yaş kodunu" çözmüş olması, siber dolandırıcılığa karşı acil ve özel bir toplumsal koruma kalkanı kurulmasını zorunlu kılıyor.
Emniyet Genel Müdürlüğü, dijitalleşen suç dünyasının ve organize dolandırıcılık şebekelerinin çalışma yöntemlerini içeren kapsamlı bir çalışmayı Türkiye Büyük Millet Meclisi (TBMM) gündemine taşıdı. Meclis ihtisas komisyonunda milletvekillerine sunum yapan emniyet kurmayları, suç istatistiklerinden elde edilen çarpıcı bir gerçeği paylaştı: Dolandırıcıların kurduğu tuzaklara en çok 45 yaş ve üzerindeki vatandaşlar inanıyor.
Raporda, suç şebekelerinin kurban seçerken rastgele hareket etmediği, özellikle belirli bir yaş grubunun psikolojik reflekslerini ve dijital alışkanlıklarını analiz ederek nokta atışı yaptığı belirtildi.
45 yaş üstü neden daha kolay hedef oluyor?
Emniyetin analizlerine göre, 45 yaş ve üzerindeki bireylerin dolandırıcılık senaryolarına daha kolay ikna olmasının arkasında iki temel faktör yatıyor:
- Otoriteye duyulan güven ve korku: Şebekeler kendilerini "polis, savcı, asker veya banka görevlisi" olarak tanıttığında, bu yaş grubu devlet kurumlarına olan saygısı ve yasal süreçlerden duyduğu endişe nedeniyle paniğe kapılıyor. "Adınız terör örgütüne karıştı" yalanı bu grupta hızla karşılık buluyor.
- Dijital adaptasyon boşluğu: Mobil bankacılık, kripto varlıklar ve sahte internet linkleri (oltalama) konusunda genç kuşak kadar şüpheci yaklaşamayan orta ve ileri yaş grubu, gelen SMS veya onay kodlarını sorgulamadan paylaşabiliyor.
En çok kullanılan vurgun yöntemleri nedir?
Meclis tutanaklarına geçen raporda, şebekelerin milyarlarca liralık vurgun yaparken kullandığı en popüler taktikler şöyle sıralandı:
- Klasik telefon dolandırıcılığı: Mağduru saatlerce telefonda tutarak, hesaplarındaki parayı "güvenli hesaba" aktarmaya veya altınlarını sokaktaki kuryeye teslim etmeye zorlama.
- Sahte yatırım ve yüksek kazanç vaadi: Sosyal medya üzerinden verilen "kısa sürede köşeyi dönme" ilanlarıyla kurbanları sahte borsalara veya fonlara para yatırmaya ikna etme.
- Kargo ve icra ikazı tuzağı: "Adınıza teslim edilmeyen kargo borcu nedeniyle icra takibi başlatılmıştır" mesajı atarak, panikle arayan kişilerden yasal uzlaşma adı altında para sızdırma.
Çözüm önerileri: Kamu spotları ve dijital okuryazarlık
Emniyet yetkilileri, TBMM'ye sundukları raporda sadece durum tespiti yapmakla kalmadı, çözüm yollarını da sundu. Özellikle 45 yaş üstü vatandaşların yoğun olarak kullandığı mecralarda (televizyon kuşağı programları, yerel gazeteler, muhtarlıklar ve ibadethaneler) yüz yüze ve görsel bilgilendirme çalışmalarının artırılması gerektiği aktarıldı.
Ayrıca bankacılık işlemlerinde yaş gruplarına göre ani ve yüksek miktarlı para transferlerinde ek güvenlik ve teyit mekanizmalarının devreye sokulması yasal mevzuat önerisi olarak komisyona iletildi.