- Sally Rooney ve İngiliz yayınevi Faber, yazarın Palestine Action’a desteği nedeniyle kitaplarının İngiltere’de hiçbir formatta satışa sunulmaması konusunda anlaştı.
- Faber, İngiltere’deki terörle mücadele mevzuatı nedeniyle Rooney’nin kitaplarından elde edilen geliri yazara aktaramadığını bildirdi.
- Rooney, eserlerinin İngiltere’de yayımlanmasına ilişkin sözleşmelerin uygulanmasının ciddi bir suç teşkil edebileceğini belirterek kararın sonuçlarını kabul etmeye hazır olduğunu söyledi.
- İngiltere, Palestine Action grubunu Temmuz 2025’te yasakladı. Grubun terör örgütü olarak sınıflandırılması, ifade özgürlüğü ve Filistin’e destek veren eylemlerin cezalandırılması konularında tartışmalara yol açtı.
İrlandalı yazar Sally Rooney, Filistin yanlısı eylemleriyle bilinen Palestine Action grubuna verdiği destek nedeniyle kitaplarının İngiltere’de satıştan çekileceğini açıkladı.
“Normal İnsanlar” ve “Arkadaşlarla Sohbetler” romanlarıyla uluslararası çapta tanınan yazarın İngiltere ve İrlanda’daki yayınevi Faber, mevcut yasal düzenlemeler nedeniyle Rooney’ye İngiltere’deki kitap satışlarından elde edilen telif gelirlerini aktaramadığını bildirdi.
Yayınevi, Rooney’nin de onayını alarak eserlerini İngiltere’de hiçbir formatta dağıtmama kararı aldı. Karar elektronik kitapları da kapsıyor. Bununla birlikte, mağazalarda önceden temin edilmiş basılı kitapların bir kısmının satışta kalabildiği bildirildi.
“Bunun sonuçlarını kabul etmeye hazırım”
Rooney, yaptığı açıklamada Palestine Action’ın Temmuz 2025’te İngiltere’de terör örgütü ilan edilmesinin ardından, aynı yılın ağustos ayında gruba desteğini sürdüreceğini belirten bir görüş yazısı kaleme aldığını hatırlattı.
Yazar, İngiltere’de eserlerinin yayımlanmasına ilişkin sözleşmelerin yerine getirilmesinin artık ciddi bir suç teşkil edebileceğini belirterek, yayıneviyle yapılan görüşmelerin ardından kitaplarının satıştan çekilmesini kabul ettiğini ifade etti.
Rooney, kamuoyuna inançları ve niyetleri konusunda dürüst davranmaya çalıştığını vurgulayarak, “Bunun sonuçlarını kabul etmeye tamamen hazırım” dedi.
"Geliri yazara aktaramamak kabul edilemez"
Faber, yaptığı açıklamada İngiltere’deki mevcut mevzuatın, Rooney’nin eserlerinden elde edilen gelirlerin kendisine aktarılmasını engelleyen bir durum yarattığını belirtti.
Yayınevi, bir yazarın eserlerini satıp elde edilen kazancı yazara aktaramamanın kabul edilemez olduğunu vurguladı. Bu nedenle Rooney’nin tam onayıyla kitapların İngiltere’de satışına son verildiği, ancak diğer ülkelerdeki yayın ve satışların devam edeceği açıklandı.
Telif gelirlerini Palestine Action’a aktarmayı planlıyordu
Rooney, daha önce romanlarının BBC tarafından uyarlanan televizyon yapımlarından elde ettiği telif gelirlerini Palestine Action’ı desteklemek için kullanacağını açıklamıştı. İngiltere’nin grubu yasaklamasına rağmen desteğini sürdüreceğini belirten yazar, bu tutumunun hukuki sonuçları olabileceğini de kabul etmişti.
Rooney, destek kararını savunurken Palestine Action’a yönelik yasağın kapsamını eleştirmiş ve gruba yardım etmenin terörizm kapsamında değerlendirilmesi halinde, eserlerinden gelir elde eden kuruluşların da incelenmesi gerektiğini söylemişti.
Yazar, gözaltına alınabileceği endişesiyle ödül almak üzere İngiltere’ye yapmayı planladığı ziyareti de daha önce iptal etmişti.
Palestine Action yasağı ifade özgürlüğü tartışmalarını büyüttü
İngiltere hükümeti, Palestine Action’ı Haziran 2025’te Kraliyet Hava Kuvvetleri’ne ait Brize Norton üssüne düzenlenen ve iki uçağın kırmızı boyayla hedef alındığı eylemin ardından Temmuz 2025’te terör örgütü olarak yasakladı. Gruba üye olmak veya örgütü desteklemek, İngiltere’de terörle mücadele mevzuatı kapsamında cezai yaptırımlara yol açabiliyor.
Yasak, insan hakları savunucuları ve sivil özgürlükler örgütleri tarafından ifade özgürlüğüne etkileri bakımından eleştirildi. Rooney’nin kitaplarının satıştan çekilmesi de yasağın yalnızca doğrudan eylemlere katılanları değil, gruba maddi destek sağlama niyetini açıklayan kişileri ve onlarla ticari ilişkileri bulunan kurumları nasıl etkileyebileceği tartışmasını yeniden gündeme getirdi.
Öte yandan, kitapların satıştan çekilmesi doğrudan devlet tarafından verilmiş bir yayın yasağı kararı değil, Rooney ile yayınevinin, mevcut mevzuatın telif gelirlerine etkisine ilişkin değerlendirmesi sonucunda aldığı bir karar olarak aktarılıyor. Palestine Action’ın yasaklı statüsüne ilişkin hukuki mücadele ise devam ediyor.