- Tarihsel verilere göre Filistin'deki Türk idaresi (Tolunoğulları, Selçuklular, Memlükler, Osmanlılar vb.) toplamda yaklaşık 820 yıl sürdü.
- Bu süre, 686 yıllık Roma ve 515 yıllık Yahudi hakimiyetinden daha uzundu.
- 1516'da başlayan ve 401 yıl devam eden Osmanlı dönemi, bölgedeki üç semavi dinin mensupları için barış ve bir arada yaşama ortamı sağladı.
- Tarihteki en büyük Yahudi Krallığı'nın yüz ölçümünün, Osmanlı İmparatorluğu'nun Kudüs Sancağı kadar olduğu tarihçiler tarafından belirtildi.
Filistin, ilk olarak Mısır'da kurulan bir Türk devleti olan Tolunoğulları zamanında Türk idaresiyle tanıştı. Ahmed bin Tolun, 878 yılında Filistin'i fethedince Kudüs, 27 yıl boyunca Kahire merkezli bu Türk devletinin yönetiminde kaldı.
Bölge, daha sonra yine bir Türk devleti olan İhşidiler'in kontrolüne girdi. 1071 yılında ise Selçuklu komutanı Atsız Bey'in bölgeye hakim olmasıyla Filistin'deki Türk varlığı daha da güçlendi.
Osmanlı barışı bölgeye 401 yıl hakim oldu
Yavuz Sultan Selim'in 1516'daki Mercidabık zaferiyle Suriye ve Filistin toprakları Osmanlı İmparatorluğu'na katıldı. Bu fetihle birlikte bölgede 401 yıl sürecek olan ve "Pax Ottomanica" (Osmanlı Barışı) olarak adlandırılan istikrar dönemi başladı.
Osmanlı yönetimi, Müslümanlar, Hristiyanlar ve Yahudiler için kutsal olan bu topraklarda adil bir idare kurdu. Farklı din ve mezhepten topluluklar, Osmanlı bayrağı altında yüzyıllarca huzur içinde bir arada yaşadı.
Kudüs'te büyük imar faaliyetleri yapıldı
Osmanlılar, bölgeye ve özellikle Kudüs'e büyük önem verdi. Kanuni Sultan Süleyman döneminde şehirde kapsamlı imar faaliyetleri gerçekleştirildi.
Bugün hala ayakta olan Kudüs surları bu dönemde inşa edildi ve Kubbetü's-Sahra gibi kutsal yapılar restore edildi. Ayrıca Hürrem Sultan tarafından yaptırılan külliye gibi eserlerle şehrin sosyal ve dini hayatı canlandırıldı.
Tarihi gerçekler ve algı yönetimi
Eski başbakanlardan tarihçi Şemseddin Günaltay, tarihteki en büyük Yahudi devletinin aslında küçük bir prenslik olduğunu belirtmişti. Günaltay, "Yakın Şark" isimli eserinde, bu küçük prensliğin sınırlarının Osmanlı'nın Kudüs mutasarrıflığı kadar olduğunu ifade etmişti.
Tarihsel veriler incelendiğinde, Yahudi hakimiyetinin toplamda 515 yıl, Roma hakimiyetinin 686 yıl, Arap hakimiyetinin ise 371 yıl sürdüğü görüldü. Yaklaşık 820 yıllık süreyle Türkler, bölgeyi en uzun süre yöneten millet olarak tarihe geçti.