TEFAS’ta bazı yatırım fonlarının tasfiye edilmesinin ardından BES’teki yatırımcı hareketliliği merak konusu oldu. Emeklilik Gözetim Merkezi (EGM) verilerine göre, otomatik katılım sistemi hariç gönüllü BES’teki katılımcı sayısı 18 Eylül’de 10 milyon 362 bin 439 iken, 2 Ekim’de 10 milyon 378 bin 210’a yükseldi.
Böylece söz konusu dönemde katılımcı sayısı 15 bin 778 kişi arttı. Ancak aynı dönemde gönüllü BES havuzunun büyüklüğü 2 trilyon 452,5 milyar TL’den 2 trilyon 418,6 milyar TL’ye geriledi.
BES’ten ayrılmadan önce kesintilere dikkat!
BES Uzmanı Zeynep Candan Aktaş, sistemden çıkmayı düşünenlerin karar vermeden önce sistemde geçirdikleri süreyi ve ayrılmanın mali sonuçlarını dikkate alması gerektiğini belirtti.
Sistemde kalınan süre; giriş aidatı ve yönetim gider kesintilerini, devlet katkısından yararlanma oranını ve getiriler üzerinden uygulanacak stopajı etkiliyor.
3 yıl dolmadan ayrılanlara 14 bin TL’ye varan kesinti
Aktaş’ın paylaştığı bilgilere göre, BES’te 3 yılını tamamlamadan ayrılan katılımcılar, daha önce yapılan kesintiler düşülmek kaydıyla 14 bin TL’ye varabilen giriş aidatı ve yönetim gider kesintileriyle karşılaşabiliyor.
Bu katılımcılar devlet katkısından yararlanamıyor. Getirileri üzerinden ise yüzde 15 stopaj uygulanıyor.
6 yıl ve 10 yılını dolduranlar için ne değişiyor?
Sistemde geçirilen süre uzadıkça devlet katkısından yararlanma oranı yükseliyor. Aktaş’ın aktardığı bilgilere göre:
- 3 yılını dolduranlar: Devlet katkısının yüzde 15’ine hak kazanıyor.
- 6 yılını dolduranlar: Devlet katkısının yüzde 35’ine hak kazanıyor.
- 10 yılını doldurup 56 yaşını tamamlamayanlar: Devlet katkısının yüzde 60’ını alabiliyor ve getirilerinde yüzde 10 stopaj uygulanıyor.
- 10 yılını ve 56 yaşını tamamlayanlar: Devlet katkısının tamamına hak kazanıyor ve getirilerinde yüzde 5 stopaj uygulanıyor.
Belirli süreleri tamamlayan katılımcılar için giriş aidatı ve yönetim gider kesintileri uygulanmazken, geçmiş kesintiler için de iade hesaplaması yapılabiliyor.
2026 ve 2027 devlet katkısı da önemli
Aktaş, devlet katkısına hak kazanan katılımcıların 2026 ve 2027 yıllarına ait azami katkı paylarından yararlanma imkânlarını değerlendirmelerinin önemine dikkat çekti.
Devlet katkısı, kesinti ve stopaj yükünün karşılanmasına yardımcı olabilir. Ancak BES’ten ayrılma kararı verilmeden önce kişinin sistemdeki süresini, hak kazandığı devlet katkısını ve uygulanabilecek kesintileri birlikte değerlendirmesi gerekiyor.