- Grönland yönetimi, gerekli idari ve çevresel değerlendirmeler tamamlanmadan projenin başlamasına izin vermedi.
- Greenland Energy'nin yatırımcıları ve yöneticileri arasında Trump'a yakın isimler bulunuyor; projeye televizyon sunucusu Dr. Phil'in de destek verdiği belirtiliyor.
- Şirket, temmuz ayında gerekli izinleri almadan sondaj ekipmanlarını Grönland'ın doğu kıyısına çıkardı ve Nuuk yönetiminden sert uyarı aldı.
- Büyük petrol rezervi iddiası: Şirket ve ortakları, Jameson Land havzasının milyarlarca varil petrol barındırabileceğini öne sürüyor; ancak Grönland 2021'den bu yana yeni petrol lisansı vermiyor.
Grönland, ABD Başkanı Donald Trump'la bağlantılı isimlerin desteklediği Amerikan petrol şirketi Greenland Energy'nin Arktik bölgesinde yürütmek istediği petrol arama faaliyetlerini durdurdu.
Şirketin, Grönland'ın doğusundaki Jameson Land bölgesinde bu kış sondaj çalışmalarına başlaması planlanıyordu. Ancak öngörülen çalışmalar için gerekli düzenleyici izinlerin ve çevresel değerlendirmelerin tamamlanması için yeterli zaman bulunmadığını belirten Grönland yönetimi, projenin bu yıl ilerlemesine izin vermedi.
Bu nedenle sondaj faaliyetlerinin 2027 kışına ertelenmesi bekleniyor.
Şirket ekipmanları izinsiz şekilde kıyıya çıkardı
Gerilimin büyümesinin arkasındaki temel gelişme ise şirketin temmuz ayında attığı adım oldu.
Greenland Energy, gerekli resmi onayları almadan sondaj ekipmanlarını Grönland'ın doğu kıyısına çıkardı. Nuuk yönetimi bunun üzerine şirkete "güçlü uyarıda" bulundu ve bölgedeki bütün lojistik faaliyetlerin önceden izin alınarak gerçekleştirilmesi gerektiğini bildirdi.
Şirket ise ekipmanların bölgeye taşınmasının operasyon sezonunun kısa olması nedeniyle yapıldığını savundu.
Ancak Grönland makamları açısından ekipmanın karaya çıkarılması dahi düzenleyici onay gerektiren bir faaliyet olarak değerlendiriliyor.
Trump bağlantısı dikkat çekiyor
Projeyi tartışmalı hale getiren unsurlardan biri, şirketin Trump çevresiyle bağlantıları.
Greenland Energy'nin destekçileri arasında Trump yönetimiyle bağlantılı kişiler bulunuyor. Televizyon sunucusu Dr. Phil de projeyle ilişkili isimler arasında yer alıyor. Şirketin yönetiminde ve yatırımcı çevresinde Trump'a yakın başka isimlerin de bulunduğu bildiriliyor.
Bu bağlantılar, projenin yalnızca ticari bir petrol arama girişimi olarak değil, Trump yönetiminin Grönland'a yönelik stratejik ilgisi bağlamında da değerlendirilmesine neden oluyor.
Trump daha önce Grönland'ın ABD'nin kontrolüne geçmesi gerektiğini savunmuş ve adanın ABD açısından stratejik ve ekonomik önemine dikkat çekmişti.
Trump'ın özel temsilcisi üretim için tarih vermişti
Grönland'daki petrol projesinin ertelenmesi, Trump yönetiminin Grönland'a yönelik siyasi söylemleriyle de çelişen bir tablo ortaya çıkardı.
Trump'ın Grönland özel temsilcisi Jeff Landry, daha önce bölgede petrol üretiminin yaklaşık 10 ay içinde başlayabileceğini söylemişti. Ancak Grönland yönetiminin izin vermemesiyle bu takvim fiilen geçerliliğini yitirdi.
Şirketin sondaj çalışmalarına bu kış başlayamaması, projenin en az bir yıl daha ertelenmesi anlamına geliyor.
Jameson Land'de ne kadar petrol var?
Greenland Energy ve İngiltere merkezli ortağı 80 Mile, Jameson Land havzasının önemli miktarda petrol barındırabileceğini savunuyor.
Şirketlerin değerlendirmelerine göre bölgede 1 trilyon dolar değerinde petrol rezervi bulunma ihtimali var. Ancak bu rakamın kanıtlanmış üretilebilir rezerv anlamına gelmediği ve sondaj yapılmadan kesin miktarın belirlenemeyeceği vurgulanıyor.
Proje kapsamında başlangıçta iki kuyu açılması planlanırken, daha sonra çalışmaların tek kuyuyla başlatılması gündeme geldi.
Grönland 2021'de yeni petrol lisanslarını durdurmuştu
Grönland yönetimi, petrol arama faaliyetleri konusunda son yıllarda daha temkinli bir politika izliyor.
Ada yönetimi 2021'de yeni petrol arama lisansları vermeyi durdurdu. Kararın arkasında çevresel kaygıların yanı sıra Arktik'teki petrol faaliyetlerinin ekonomik ve iklimsel riskleri bulunuyor.
Ancak 80 Mile'ın bölgedeki bazı eski arama haklarını elinde bulundurması, yeni projenin tamamen lisanssız bir faaliyet olup olmadığı konusunda farklı hukuki ve idari tartışmalar ortaya çıkmasına neden oluyor.
Greenland Energy ise İngiliz şirketiyle ortaklık üzerinden projeye dahil olmayı planlıyor.
Çevreciler ve yerel halk karşı çıkıyor
Proje, Arktik'in hassas ekosistemi nedeniyle çevrecilerin de tepkisini çekiyor.
Jameson Land, çok düşük sıcaklıklar ve hassas doğal yaşam alanları nedeniyle petrol faaliyetlerinin çevresel etkilerinin uzun süre devam edebileceği bölgelerden biri.
Şirketin gerekli izinleri tamamlamadan ekipmanları bölgeye çıkarması da çevre ve egemenlik tartışmalarını daha da büyüttü.
Grönland'ın egemenliği tartışmanın merkezinde
Petrol sondajı tartışması, Trump'ın Grönland'a yönelik siyasi ve stratejik ilgisi nedeniyle daha geniş bir egemenlik meselesine dönüşmüş durumda.
Grönland, Danimarka Krallığı bünyesinde geniş özerkliğe sahip bir bölge. Nuuk yönetimi ve Danimarka, Grönland'ın geleceğine ilişkin kararların Grönland halkının iradesine bağlı olduğunu vurguluyor.
Bu nedenle Trump'a yakın çevrelerin desteklediği bir Amerikan şirketinin, Grönland makamlarından gerekli izinleri almadan sondaj ekipmanlarını bölgeye taşıması siyasi açıdan da hassasiyet yarattı.
Kanada da gelişmelerin ardından Grönland'ın egemenliğine desteğini yineledi.
Şirket projeden vazgeçmiyor
İzin engeline rağmen Greenland Energy ve İngiliz ortağı 80 Mile, projeyi tamamen terk etmiş değil.
Şirketler, Grönland yönetiminin taleplerine uymayı ve gerekli izin süreçlerini tamamlamayı planladıklarını belirtiyor. Erteleme sürecinin, operasyon planlarının geliştirilmesi ve bölgedeki yerel ilişkilerin güçlendirilmesi için kullanılacağı ifade ediliyor.
Ancak projenin ertelenmesi Greenland Energy'nin piyasa değerini de olumsuz etkiledi ve şirket hisselerinde sert düşüş görüldü.
Washington'ın Grönland hedefleriyle yeni bir sınav
Grönland'ın sondaj izni vermemesi, Trump yönetiminin ada üzerindeki ekonomik ve stratejik hedefleri açısından dikkat çekici bir gelişme.
Bir tarafta Arktik'in enerji kaynakları, nadir madenleri ve stratejik konumu nedeniyle ABD'nin bölgeye yönelik artan ilgisi bulunuyor. Diğer tarafta ise Grönland yönetimi, doğal kaynakların kullanımında kendi yasalarının ve çevresel kuralların geçerli olduğunu ortaya koyuyor.
Bu nedenle Greenland Energy'nin sondaj girişiminin ertelenmesi, yalnızca bir petrol projesindeki bürokratik gecikme değil; ABD'nin Grönland'a yönelik ekonomik ilgisi ile adanın kendi egemenlik ve çevre politikaları arasındaki gerilimin yeni bir örneği olarak öne çıkıyor.
Sondaj için gözler 2027'de
Grönland yönetiminin bu yıl için gerekli izinleri vermemesiyle şirketin sondaj planı 2027 kışına kaldı.
Bundan sonraki süreçte kritik başlıklar; şirketin gerekli çevresel ve idari izinleri alıp alamayacağı, Grönland'ın eski petrol arama ruhsatlarına ilişkin hukuki değerlendirmesi ve Trump çevresindeki isimlerin projeye verdiği desteğin devam edip etmeyeceği olacak.