- Araştırmacılar, plazmanın kararsız hale gelmesini engelleyen "plazma-duvar öz örgütlenmesi" yöntemini ilk kez başarıyla uyguladı.
- Deney sonucunda plazma yoğunluğu, şimdiye kadar aşılamayan teorik sınırın yaklaşık %20 üzerine çıkarılarak stabil şekilde korundu.
- Bilim dünyası bu gelişmeyi, füzyon enerjisinin şebekeye verilmesi önündeki en inatçı mühendislik engellerinden birinin kalkması olarak nitelendirdi.
Teorik yoğunluk sınırı yeni bir yöntemle devre dışı bırakıldı
Çin Bilimler Akademisi bünyesindeki Deneysel Gelişmiş Süperiletken Tokamak (EAST) reaktörü, plazma yoğunluğunu kontrol altında tutma konusunda devrim niteliğinde bir sonuç verdi. Bilim insanları, "plazma-duvar öz örgütlenmesi" adını verdikleri yeni bir teknik kullanarak plazmanın reaktör duvarlarına zarar vermeden yüksek yoğunlukta kalmasını sağladı.
Bu yeni yöntem sayesinde, plazmanın belirli bir yoğunluğun üzerine çıktığında kararsız hale gelerek reaksiyonu durdurması sorunu ortadan kaldırıldı. Science Advances dergisinde yayımlanan bulgular, nükleer füzyonun ticari bir enerji kaynağına dönüşmesi için gerekli olan yüksek performanslı plazma koşullarının sürdürülebilirliğini kanıtladı.
Bilimsel veriler füzyon enerjisinin uygulanabilirliğini kanıtladı
Araştırmanın eş yürütücülerinden Prof. Ping Zhu, sonuçların “tokamaklar ve yeni nesil füzyon cihazları için yoğunluk sınırlarının pratik ve ölçeklenebilir biçimde genişletilebileceğini” söyledi. Daha önceki deneylerde 1.056 saniye boyunca plazmayı tutan ekip, bu yeni aşamayla birlikte sadece süre değil, kalite ve verimlilik açısından da büyük bir sıçrama yaşadı.
Proje ekibinden Gong Xianzu ise elde edilen başarı hakkında, “Farklı aşamalardaki hedeflerimizi gerçekleştiriyoruz. Son operasyon, bir füzyon reaktörünün çalıştırılmasına yönelik sağlam bir bilimsel ve deneysel temel oluşturuyor” ifadelerini kullandı. Bu veriler, nükleer füzyonun petrol ve kömür gibi fosil yakıtların yerini tamamen alabileceği bir geleceğin kapısını araladı.
Gelecek nesil reaktörler için yeni bir standart belirlendi
EAST reaktöründe ulaşılan bu yüksek yoğunluklu plazma durumu, Fransa'da inşa edilen dünyanın en büyük füzyon projesi ITER için de hayati referanslar sundu. Deney sırasında plazma çekirdeğindeki enerjiyi hapseden yeni yöntem, ısıtma derecelerini sınırlayan tüm istikrarsızlıkların üstesinden gelmeyi başardı.
Nükleer füzyonun atomu parçalamak yerine birleştirme prensibi, ardında tehlikeli radyoaktif atık bırakmadığı için "nihai enerji çözümü" olarak nitelendirildi. Çinli bilim insanları, bu son rekorla birlikte insanlığın yıldızların enerji üretim mekanizmasını Dünya üzerinde tam kontrolle taklit edebileceğini bir kez daha dünyaya gösterdi.