- Gazete, Netanyahu ve liderliğindeki hükümetin İsrail-ABD ilişkilerini “yeni bir dip noktasına” taşıdığını savundu.
- Yazıda, İsrail'in en güçlü destekçilerinden biri olarak görülen ABD Başkanı Donald Trump'ın dahi Netanyahu'ya mesafe koyduğu ileri sürüldü.
- Haaretz, İsrail'in ABD'deki itibarının hem Cumhuriyetçiler hem de Demokratlar arasında gerilediğini ve özellikle genç Amerikalılar arasında İsrail'e yönelik desteğin düştüğünü belirtti.
- Netanyahu'nun BM Genel Kurulu konuşmasının bu tabloyu değiştirmediği savunulurken, Başbakan'ın New York ziyaretinde Trump veya üst düzey ABD yetkilileriyle görüşmemesi de iki ülke ilişkilerindeki gerilimin göstergelerinden biri olarak değerlendirildi.
İsrail'in muhalif gazetelerinden Haaretz, Başbakan Binyamin Netanyahu'nun hükümetinin ABD ile ilişkileri yeni bir kriz noktasına taşıdığını yazdı.
Gazetenin 25 Eylül tarihli başyazısında, İsrail'in ABD başta olmak üzere en önemli müttefikleriyle stratejik ilişkilerinde “benzeri görülmemiş” bir kriz yaşandığı savunuldu. Yazıya göre Beyaz Saray'da İsrail'e yakın bir başkanın bulunmasına rağmen Netanyahu ve hükümetinin politikaları Washington ile ilişkilerin daha da kötüleşmesine neden oldu.
Haaretz, Netanyahu hükümetindeki Bezalel Smotrich ve Itamar Ben-Gvir gibi aşırı sağcı isimlerin de İsrail'in ABD'deki siyasi konumunun zayıflamasında etkili olduğunu öne sürdü. Gazetenin değerlendirmesi, editoryal görüş niteliğinde.
Trump ile Netanyahu arasındaki mesafe dikkat çekti
Haaretz'in yazısında, Donald Trump'ın İsrail'e yönelik güçlü desteğine rağmen Netanyahu ile arasındaki ilişkinin de önceki dönemlere kıyasla daha sorunlu bir noktaya geldiği savunuldu.
İki lider, Trump'ın ikinci başkanlık döneminde birçok kez bir araya geldi. Ancak Netanyahu'nun bu haftaki New York ziyareti sırasında Trump ile görüşmemesi dikkat çekti. Reuters'a göre Netanyahu'nun ABD ziyareti sekiz saatten kısa sürdü ve İsrail Başbakanı'nın programında ABD Başkanı veya başka bir üst düzey Washington yetkilisiyle görüşme yer almadı.
Haaretz daha önce de Netanyahu'nun BM ziyaretinin olağan dışı derecede kısa olmasına ve görüşme takviminin sınırlı kalmasına dikkat çekmişti. Gazete, ziyaretin Netanyahu'nun İsrail'deki seçmenlere yönelik bir seçim konuşmasına dönüşmesinin beklendiğini aktarmıştı.
Netanyahu'nun BM konuşması ilişkilerdeki tabloyu değiştirmedi
Haaretz'in başyazısında Netanyahu'nun BM Genel Kurulu'ndaki konuşmasına da yer verildi. Gazete, İsrail Başbakanı'nın konuşmasında ülkesine yönelik uluslararası eleştirilere yanıt verdiğini ancak bunun İsrail'in ABD'deki konumuna ilişkin daha geniş tabloyu değiştirmediğini savundu.
Netanyahu ise BM'deki konuşmasında İsrail'in Gazze'deki askeri operasyonlarını savundu, İran'ı hedef aldı ve İsrail askerlerinin eylemlerine yönelik eleştirileri reddetti. Netanyahu, BM kürsüsüne çıkarak İsrail'in tutumunu doğrudan savunacağını daha önce açıklamıştı.
Konuşma sırasında çok sayıda ülke temsilcisinin salonu terk etmesi de İsrail basınında geniş yer buldu. Haaretz, Netanyahu'nun BM ziyaretinin uluslararası alandaki tartışmalı konumunu ortaya koyduğunu değerlendirdi.
Gazze savaşı ve Batı Şeria politikaları ilişkileri zorluyor
Haaretz, İsrail'in ABD'deki konumunun zayıflamasında Gazze savaşı ve Batı Şeria'daki gelişmelerin önemli rol oynadığını savundu.
Gazetenin başyazısında İran savaşı sonrasında petrol fiyatlarındaki artış, Batı Şeria'daki İsrailli yerleşimcilerin Filistinlilere yönelik şiddeti, Gazze'deki saldırılar ve Doğu Kudüs'teki Hristiyanlara yönelik saldırılar İsrail'in uluslararası itibarını etkileyen gelişmeler arasında sıralandı.
Reuters da İsrail'in Gazze savaşı ve Batı Şeria'daki yerleşim politikaları nedeniyle özellikle Avrupa'daki geleneksel müttefikleriyle ilişkilerinin gerildiğini ve ABD'deki kamuoyu desteğinin de savaşın başlamasından bu yana düştüğünü bildirdi.
Haaretz: ABD kamuoyundaki değişim İsrail için önemli
Haaretz'in değerlendirmesinde yalnızca Washington'daki siyasi ilişkiler değil, Amerikan kamuoyundaki değişim de öne çıkarıldı.
Gazete, özellikle genç Amerikalılar arasında İsrail'e yönelik olumlu bakışın gerilediğini ve Netanyahu hükümetinin bu eğilimi tersine çevirmek için yeterli adım atmadığını savundu. Haaretz, İsraillilerin ABD kamuoyundaki bu değişimin iki ülke arasındaki ilişkinin geleceği açısından ne anlama geldiğini dikkate alması gerektiğini belirtti.
Netanyahu'nun ABD ziyareti seçim öncesine denk geldi
Netanyahu'nun kısa ABD ziyareti, İsrail'deki 27 Ekim genel seçimlerinden yaklaşık bir ay önce gerçekleşti.
Reuters'a göre Netanyahu'nun programında Arjantin, Bolivya, Paraguay, Panama ve Etiyopya devlet başkanları ile Kolombiya Cumhurbaşkanı Yardımcısı ve Yunanistan, Slovenya ve Papua Yeni Gine başbakanlarıyla görüşmeler bulunuyordu. Ancak ABD tarafıyla resmi bir görüşme açıklanmadı.
İsrail'in eski Washington Büyükelçisi Michael Oren, bir İsrail başbakanının ABD'yi ziyaret edip başkanla görüşmeden ayrılmasının alışılmış bir durum olmadığını söyledi. Netanyahu'nun ofisi ise yoğun program ve Yahudi bayramı Sukkot öncesinde İsrail'e dönme zorunluluğu nedeniyle görüşme sayısının sınırlı kaldığını açıkladı.
Haaretz'in değerlendirmesine göre tartışmanın merkezinde yalnızca Netanyahu'nun Washington ile ilişkileri değil, İsrail'in ABD kamuoyu ve siyasi sistemi içindeki uzun vadeli konumu da bulunuyor.
Gazetenin başyazısı, Netanyahu hükümetinin mevcut politikalarının bu ilişkiler üzerindeki etkisinin İsrail'in gelecekteki dış politika ve güvenlik bağları açısından önemli sonuçlar doğurabileceğini savunuyor.