İnternet çağında dilin kullanımı hızla değişime uğrarken, temel sözlük kurallarına sadık kalmak büyük önem taşıyor. Dilimizin sürprizlerle dolu yapısı, Türkçeyi öğrenmeyi ve incelemeyi her zaman heyecan verici bir hale getiriyor. Sıkça araştırılan her lafın altından kalkmak nedir, Türkçedeki tam karşılığı neyi ifade eder?
TDK sözlüğüne göre her lafın altından kalkmak ne anlama gelir?
Dilimizin ifade olanakları içinde yer alan bu sözcüğün teknik tanımı ve sözlük karşılığı merak konusudur. TDK sözlüğündeki açıklaması şu şekildedir.
- Genellikle yerme veya hakaret sözlerinin altında kalmayıp cevap verebilmek
Her lafın altından kalkmak ifadesinin cümle içinde kullanım örnekleri
TDK tarafından belirlenen ve kelimenin bağlamını açıklayan örnek kullanım şu şekildedir.
- Böyle horoz gibi her lafın altından kalkarsan kocan tuttuğu gibi geri yollar seni.
Her lafın altından kalkmak hakkındaki atasözleri ve deyimler
Resmi kayıtlara göre bu kelimeyle ilişkili pek çok kalıplaşmış söz mevcuttur. Detaylı liste şöyledir.
- Her ağacın meyvesi olmaz
- Her ağaçtan kaşık olmaz
- Her aşın kaşığı olmak
- Her boyaya girip çıkmak
- Her boyayı boyadı, bir fıstıki yeşil (mi) kaldı?
- Her çiçek koklanmaz
- Her çok azdan olur
- Her dağın derdi kendine göre
- Her dediği olmak
- Her deliğe elini sokma, ya yılan çıkar ya çıyan
- Her derde deva olmak
- Her düşüş bir öğreniş
- Her firavunun bir Musa'sı çıkar
- Her gördüğü sakallıyı babası sanmak
- Her gün baklava börek yense bıkılır
- Her horoz kendi çöplüğünde öter
- Her ihtimale karşı
- Her işe burnunu sokmak
- Her işin (veya şeyin) başı sağlık
- Her işte bir hayır vardır
- Her kafadan bir ses çıkmak
- Her kaşığın kısmeti bir olmaz
- Her koyun kendi bacağından asılır
- Her kuşun eti yenmez
- Her ne pahasına olursa olsun
- Her önüne gelen
- Her sakaldan bir tel çekseler köseye sakal olur
- Her tarakta bezi olmak
- Her taş baş yarmaz
- Her telden çalmak
- Her yiğidin bir yoğurt yiyişi vardır
- Her yiğidin gönlünde bir aslan yatar
- Her yokuşun bir inişi, her inişin bir yokuşu vardır
- Her zaman eşek ölmez, on köfte on paraya olmaz
- Her zaman gemicinin istediği rüzgâr esmez
- Her ziyan bir öğüttür
