Ahiler Kalkınma Ajansı (AHİKA) tarafından desteklenen "Bir Kültür Mirası: Topraktan Kulağa Projesi" kapsamında, Nevşehir Hacı Bektaş Veli Üniversitesi (NEVÜ) akademisyenlerinden oluşan bir kooperatif, seramik çamuruna yeni bir işlev kazandırıyor. Ürettikleri testileri müzik enstrümanına dönüştüren akademisyenler, bölgenin köklü seramik ve çömlekçilik geleneğini modern bir yaklaşımla yaşatıyor.
Efdal enstrümanları sahneye çıkıyor
Kooperatif üyeleri, atölyede ürettikleri testilere el emeğiyle nota delikleri açıyor ve fırında pişirerek onları müzik enstrümanı haline getiriyor. Ebadına ve deliklerin konumuna göre farklı melodik sesler çıkaran bu özel enstrümanlara akademisyenler tarafından "Efdal" adı verildi.
Projeye ulusal destek ve istihdam hedefi
Kooperatif Başkanı Ferda Üstün, projenin uzun süredir hayalini kurdukları bir çalışma olduğunu ve halkalı Hitit testisini enstrümana dönüştürerek yöreye ve kültürel mirasa katkı sağlamayı amaçladıklarını belirtti
Temel amaçlarının, bir kültür öğesi olan halkalı Hitit testisiyle günümüzü birleştirerek tarih ve müziği bir araya getirmek olduğunu vurguladı. "Bunları kadın eliyle yapmak temel amacımız. Bu kapsamda gençlere ve kadınlara istihdam olanağı sağlamak adına projemizi hazırlamış bulunuyoruz" diyen Üstün, projenin sonunda gençlere, dezavantajlı gruplara ve kadınlara iş fırsatları sunacak bir üretim yerinin tamamlanacağını ekledi. Ayrıca marka ve patent çalışmalarını da yürüttüklerini, yan flütün patent çalışmasının tamamlandığını ve klarnet, lir, cura gibi farklı ürünler üzerinde de çalıştıklarını belirtti.
Turizm potansiyeli yüksek ürünler
Ferda Üstün, Efdal enstrümanlarıyla özel dinletilere katıldıklarını ve "Konser verecek kıvama gelindi" diyerek enstrümanların müzikal potansiyeline işaret etti. Enstrümanların iki oktavlık bir sese sahip olduğunu ve çeşitli dinletiler ve mini konserlerle toplumla buluşmaya devam edeceklerini söyledi. Üstün, bu inovatif ürünlerin turizm potansiyeli yüksek olan bölgede hediyelik eşya olarak satışa sunulacağına dair beklentilerinin çok yüksek olduğunu ifade etti.
Hitit halkalı testisi üzerindeki testlerin başarılı sonuçlanmasıyla üretime devam ettiklerini vurgulayan Kooperatif üyesi Burcu Özer, "Hitit halkalısı bu bölgede çok eski yüzyıllardan beri oluşan bir form. Hititler döneminden kalan bir çanak olarak kullanılıyor. Kadınlar genelde bu çanağı kollarına asarak sunum yaparlarmış. Bu topraklarda doğmuş ve günümüze kadar da gelmiş. Biz bu ürünü farklı şekilde geliştirmiş olduk" dedi.
Emre Üstün de projeye dair düşüncelerini paylaşarak, "Hitit halkalı testisi üzerinden üflemeli çalgı yapmayı planladık. Devamında ise ritim aleti geldi. Süreç içinde büyük boyutlardan küçük boyutlara birçok deneme yaptık. Testinin oval kısmını nasıl değerlendirebiliriz diye düşündük. Uzun bir süreç oldu fakat sonunda ortaya güzel bir şey çıkardığımızı düşünüyoruz" ifadelerini kullandı.