Gündemi takip ederken rastladığımız bazı kelimeler, sadece bir sözcük olmanın ötesinde dönemin ruhunu yansıtabiliyor. Hızlı iletişim kurma çabasıyla bazen göz ardı edilen imla kuralları ve anlam kaymaları, dilin yapısını zedeleyebiliyor. Sözlüklerdeki tanımıyla dikkat çeken ibrikçibaşı ifadesinin dilimizdeki yeri ve kullanım alanları merak konusudur.
TDK'ya göre ibrikçibaşı nedir?
Bağlama göre manası farklılaşan ve geniş bir yelpazede kullanılan bu kelime için TDK sözlüğünde yer alan tanımlar mevcuttur.
- isim Saraylarda leğen, ibrik vb. abdest aletlerine bakmakla görevli kimselerin başı
- Konaklarda büyüklerin ellerine su dökmekle görevli kimselerin başı
- eskimiş Cami tuvaletlerinde veya umumi tuvaletlerde içeri girenlere para karşılığında ibrik veren kimselerin başı
- mecaz Üzerine vazife olmayan işlere karışan kimse
İbrikçibaşı ile kurulan cümleler
Anlam çeşitliliğine uygun olarak derlenen ve kullanımı örneklendiren cümle listesi şöyledir.
- Sonra Melik Şah’ın ibrikçibaşısı mevkisine yükselen Anuş Tigin Harizmşahlar Devleti’nin kurucusu Atsız’ın dedesi ve Muhammed’in oğludur.
- Sonra kolunda sırmalı peşkiriyle ibrikçibaşı dedikleri kalfa, efendilerinin ellerine sabun uzatıyor ve su dökerek yıkanmalarını sağlıyordu.
- Çocukluğunda, eski Yenicami ayakyoluna ibrikçibaşı olan bir emekli askerin öyküsünü dinlemişti.
- Efendim, bunun üzerine bizim ibrikçi başı demiş ki, “Sana da ne oluyor be! Sen ne karışıyorsun? İbrikçibaşı kim burada, sen misin, ben mi?..
