- IMF, Ekim 2026 Dünya Ekonomik Görünüm raporunda küresel ekonominin mevcut jeopolitik şoklara karşı direnç gösterdiğini ancak bu dayanıklılığın giderek zayıfladığını açıkladı.
- Fon, küresel ekonomik büyüme tahminini 2026 için yüzde 3’ten yüzde 3,1’e yükseltti. 2027 tahminini ise yüzde 3,4 seviyesinde korudu.
- ABD-İran çatışmasının uzaması, enerji arzında yeni kesintiler, yükselen petrol fiyatları, kamu borçları ve yapay zekâ yatırımlarındaki olası finansal balon küresel ekonomi açısından başlıca riskler arasında gösterildi.
- IMF, İngiltere’nin 2026 büyüme tahminini yüzde 1,3’e yükseltirken 2027 beklentisini yüzde 1,2’ye indirdi. Yüksek enerji maliyetleri ve faizlerin tüketim ile yatırımları baskılayabileceği belirtildi.
Uluslararası Para Fonu (IMF), küresel ekonominin Orta Doğu’daki çatışmalar ve enerji piyasalarındaki belirsizlikler karşısında şimdiye kadar beklenenden daha dirençli kaldığını, ancak yeni şoklara karşı hareket alanının daraldığını bildirdi.
Fonun yayımladığı Dünya Ekonomik Görünüm raporunda, acil enerji rezervlerinin azalması ve birçok ülkede kamu borçlarının yüksek seviyelere ulaşması nedeniyle hükümetlerin yeni krizlere müdahale kapasitesinin zayıfladığına dikkat çekildi.
Raporda şu uyarıya yer verildi:
“Arz kapasitesi güçlendirilmeden ve politika tamponları yeniden oluşturulmadan küresel ekonomi dayanıklılığının sınırlarını yakında test edebilir”
IMF’nin ekonomik danışmanı Silvana Tenreyro da Bangkok’ta raporun tanıtımı sırasında yaptığı değerlendirmede, küresel ekonominin direnç gösterdiğini ancak bu direncin sınırlarına yaklaşıldığını belirtti.
Tenreyro, hükümetlerin yalnızca mevcut krizleri yönetmeye çalışmak yerine ekonomilerini gelecekteki şoklara karşı güçlendirmeleri gerektiğini vurguladı.
Küresel büyüme tahmini yüzde 3,1’e yükseltildi
IMF, küresel ekonominin 2026 yılı büyüme tahminini temmuz ayındaki yüzde 3 seviyesinden yüzde 3,1’e çıkardı. Fonun 2027 yılına ilişkin büyüme beklentisi ise yüzde 3,4 olarak korundu.
Buna rağmen tahminlerdeki sınırlı iyileşme, küresel ekonominin risklerden arındığı anlamına gelmiyor. IMF, yüksek enerji maliyetleri, artan borç yükü ve jeopolitik gerilimlerin ekonomik faaliyetleri olumsuz etkileyebileceğini belirtti.
ABD ekonomisinin 2026 ve 2027 yıllarında yüzde 2,3 büyümesi beklenirken gelişmiş ekonomilerin genelinde büyümenin 2026’daki yüzde 2,1 seviyesinden 2027’de yüzde 1,9’a gerileyeceği öngörüldü.
Fonun değerlendirmesine göre, teknoloji yatırımları ve ekonomik uyum kapasitesi bazı ülkelerde büyümeyi desteklese de bu gelişmeler enerji piyasalarındaki bozulmanın ve artan finansman maliyetlerinin etkilerini tamamen ortadan kaldırmıyor.
Petrol fiyatları ve Hürmüz Boğazı endişesi
IMF, ABD ile İran arasındaki çatışmanın küresel ekonomi üzerindeki etkilerinin henüz tam olarak ortaya çıkmadığına dikkat çekti.
Petrol sevkiyatlarının Hürmüz Boğazı’ndan farklı güzergâhlara yönlendirilmesi ve stratejik enerji rezervlerinin piyasaya sürülmesi, çatışmanın ilk aşamalarında arz kesintilerinin fiyatlara yansımasını sınırladı. Ancak acil rezervlerin azalması, yeni bir kesinti yaşanması durumunda ülkelerin müdahale kapasitesini zayıflatıyor.
Fon, Orta Doğu’daki çatışmaların uzaması veya daha da şiddetlenmesinin enerji ve gıda fiyatlarını yüksek ve oynak seviyelerde tutabileceği uyarısında bulundu. Enerji altyapısına yönelik saldırılar, siber saldırılar ve aşırı hava olaylarının da mevcut baskıları artırabileceği belirtildi.
IMF’nin tahminlerine göre, petrol fiyatlarının 2026 boyunca varil başına ortalama 96 dolar seviyesinde gerçekleşmesi bekleniyor. Yüksek enerji maliyetlerinin sürmesiyle küresel enflasyonun 2026’da yüzde 4,7 olması, 2027’de ise yüzde 4,1’e gerilemesi öngörülüyor. Böylece 2027 enflasyon beklentisi, önceki tahmindeki yüzde 4 seviyesinin üzerine çıktı.
İngiltere ekonomisine ilişkin tahmin yükseltildi
IMF, İngiltere ekonomisinin 2026 yılı büyüme tahminini temmuz ayındaki yüzde 1 seviyesinden yüzde 1,3’e yükseltti. Ancak 2027 büyüme beklentisi yüzde 1,3’ten yüzde 1,2’ye indirildi.
İngiltere ekonomisinin 2026’nın ilk çeyreğinde yüzde 0,6, ikinci çeyreğinde ise yüzde 0,5 büyümesi, tahminlerin yukarı yönlü güncellenmesinde etkili oldu. Yapay zekâ bağlantılı yatırımlar ve teknoloji sektöründeki faaliyetler de büyümeyi destekleyen unsurlar arasında gösterildi.
Bununla birlikte IMF, yüksek enerji fiyatlarının ve uzun vadeli faiz oranlarının tüketim ile yatırımları baskılayarak 2027’de ekonomik büyümeyi yavaşlatabileceğini bildirdi.
Fonun İngiltere için enflasyon tahmini de fiyat baskılarının devam edeceğine işaret ediyor. Tüketici fiyatlarının 2026’da ortalama yüzde 3,3, 2027’de ise yüzde 2,8 artması bekleniyor.
IMF’den hükümetlere bütçe disiplini çağrısı
IMF Başkanı Kristalina Georgieva, küresel borç seviyelerinin yükseldiği bir dönemde hükümetlerin kamu maliyesini güçlendirmesi gerektiğini söyledi. Georgieva, gerekli politika adımlarının daha fazla ertelenmemesi çağrısında bulundu.
Fon, enerji fiyatlarındaki artışın hane halkı üzerindeki etkilerini azaltmak amacıyla uygulanacak desteklerin geniş kapsamlı ve süresiz sübvansiyonlar yerine geçici, hedefli ve piyasa işleyişini bozmayacak şekilde tasarlanmasını tavsiye etti.
IMF ayrıca merkez bankalarının kısa vadeli enflasyon sıçramalarına aşırı tepki vermemesi, ancak fiyat artışlarının kalıcı hâle gelmesi durumunda hızlı hareket etmeye hazır olması gerektiğini belirtti.
Raporda, yapay zekâ yatırımlarındaki hızlı büyümenin finansal piyasalarda olası bir düzeltme riskini de beraberinde getirdiği vurgulandı. Fon, teknoloji kaynaklı yatırımların ekonomik büyümeye katkı sağladığını ancak aşırı değerlemelerin ve piyasalardaki ani değişimlerin yeni bir istikrarsızlık kaynağına dönüşebileceğini kaydetti.
IMF’nin genel değerlendirmesi, küresel ekonominin büyümeyi sürdürmesine rağmen enerji arzındaki yeni bir şok, artan borçlanma maliyetleri veya finansal piyasalarda yaşanabilecek sert bir düzeltme karşısında daha sınırlı bir hareket alanına sahip olduğu yönünde.