- Başbakan Andy Burnham, İngiltere'nin AB ile gelecekteki ilişkisi için mevcut durumun korunması, gümrük birliğine veya tek pazara yaklaşılması ve AB'ye yeniden katılım dahil farklı seçeneklerin değerlendirileceğini açıkladı.
- Burnham, yakın zamanda referandum yapılacağını açıklamadı. Hükümetin önceliği, İngiltere'nin AB ile uzun vadeli ilişkisine ilişkin seçenekleri değerlendirmek olarak ifade edildi.
- Downing Street yetkililerinin düşünce kuruluşları ve kamuoyu araştırma şirketleriyle İngiltere'nin AB'ye yeniden katılmasına yönelik desteği ölçmek üzere temaslarda bulunduğu bildirildi.
- İngiltere, 2016 referandumunun ardından 31 Ocak 2020'de AB'den ayrıldı. Hükümet 2024'ten bu yana Brüksel ile ilişkileri yeniden geliştirmeye yönelik adımlar atıyor.
İngiltere'de 2016'da yapılan Brexit referandumunun ardından geçen 10 yıl, ülkenin Avrupa Birliği ile ilişkilerinin geleceğine ilişkin tartışmayı yeniden siyasetin merkezine taşıdı.
Başbakan Andy Burnham, İşçi Partisi'nin Liverpool'daki yıllık konferansında yaptığı açıklamada Brexit'in İngiltere'ye "yarardan çok zarar verdiğini" savundu ve ülkenin Avrupa ile uzun vadeli ilişkisi konusunda yeni bir yol belirlenmesi gerektiğini söyledi.
Burnham, İngiltere'nin AB ile ilişkisi konusunda farklı seçeneklerin bulunduğunu belirterek, bunların arasında AB'ye yeniden katılmanın da yer aldığını açıkça ifade etti.
Başbakan, mevcut durumun korunabileceğini, gümrük birliğine yönelik bir modelin değerlendirilebileceğini, tek pazara yaklaşılabileceğini veya "sonuna kadar giderek" AB'ye yeniden katılmanın gündeme alınabileceğini söyledi.
İkinci Brexit referandumu gündemde mi?
Burnham'ın açıklamaları, İngiltere'nin yeniden AB üyeliğini oylayacağı ikinci bir referandum ihtimalini gündeme getirse de şu aşamada hükümet tarafından ilan edilmiş bir referandum planı bulunmuyor.
Burnham daha önce de İngiltere'nin yaşamı boyunca yeniden AB'ye katıldığını görmek istediğini söylemişti. Ancak son açıklamalarında doğrudan üyelik kararı vermek yerine farklı seçeneklerin değerlendirilmesi gerektiğini vurguladı.
Dolayısıyla mevcut tartışma, şu aşamada "yeni bir Brexit referandumu" kararından ziyade İngiltere'nin AB ile ilişkilerinin hangi düzeye taşınacağı üzerine yürütülüyor.
Downing Street kamuoyu desteğini araştırıyor
İngiliz basınına göre Başbakanlık Ofisi de AB'ye yeniden katılım konusunda kamuoyu desteğini ölçmeye başladı.
The Guardian, Downing Street yetkililerinin çeşitli düşünce kuruluşları ve kamuoyu araştırma şirketleriyle temas kurduğunu ve olası bir yeniden üyelik taahhüdünün seçmenler üzerindeki etkisini değerlendirdiğini bildirdi.
Habere göre bazı hükümet yetkilileri, bir sonraki İşçi Partisi seçim beyannamesine AB'ye yeniden katılmak için müzakere başlatma yönünde bir taahhüt eklenmesini değerlendiriyor. Ancak bunun siyasi sonuçları konusunda hükümet içinde farklı görüşlerin bulunduğu da aktarılıyor.
Muhafazakarlar ve Reform UK karşı çıkıyor
Brexit tartışmasının yeniden açılması, İngiltere'deki muhalefet partilerinin tepkisine de yol açtı.
Muhafazakar Parti Genel Başkan Yardımcısı Alex Burghart, İşçi Partisi'nin Brexit'in sonuçlarını 2016'daki demokratik karara bağlayarak kendi ekonomik politikalarının sonuçlarını geri plana atamayacağını savundu.
Reform UK ise İngiltere'nin AB'ye yeniden katılması ihtimaline karşı çıkıyor. Parti, Burnham'ın açıklamalarını Brexit kararının geri çevrilmesi yönünde bir girişim olarak değerlendiriyor.
İngiltere AB'den ne zaman ayrıldı?
İngiltere'de 23 Haziran 2016'da yapılan referandumda seçmenlerin yüzde 51,9'u AB'den ayrılma yönünde oy kullandı.
Londra yönetimi 29 Mart 2017'de Lizbon Antlaşması'nın 50. maddesini işleterek ayrılık sürecini başlattı. İngiltere, 31 Ocak 2020'de resmen AB'den ayrıldı ve geçiş dönemi de 31 Aralık 2020'de sona erdi.
O tarihten bu yana İngiltere ile AB arasındaki ilişkiler ticaret, güvenlik, savunma, enerji ve gençlerin hareketliliği gibi başlıklarda yeniden şekilleniyor. İngiliz hükümeti 2024'ten itibaren Brüksel ile ilişkileri yeniden geliştirme politikası izliyor.
Yeni tartışmanın sonucu ne olacak?
Burnham hükümeti henüz İngiltere'nin AB'ye yeniden katılması yönünde alınmış bir karar açıklamadı. Hükümetin önündeki seçenekler arasında mevcut ilişkinin sürdürülmesi, AB ile ekonomik entegrasyonun artırılması ve tam üyelik ihtimali bulunuyor.
Bu nedenle İngiltere'nin yeniden bir Brexit referandumuna gidip gitmeyeceği şu aşamada kesinleşmiş değil. Tartışmanın ilk somut aşamasının, hükümetin İngiltere-AB ilişkilerinin geleceğine ilişkin seçenekleri kamuoyuna sunması olması bekleniyor.