İran ile Mısır'ın 40 yıldan uzun süredir çoğunlukla maslahatgüzar seviyesinde tutulan ilişkileri yeniden tesis etmek için ortak bir komite oluşturulması konusunda ön anlaşmaya vardığı öne sürüldü.
Suudi Arabistan'ın "Al Arabiya" televizyon kanalında yayımlanan habere göre İran ile Mısır, ilişkileri yeniden tesis etmek için ortak bir komite oluşturulması konusunda uzlaştı.
Haberde daha fazla bilgi verilmezken her iki taraftan da konuyla ilgili henüz resmi açıklama gelmedi.
Mısır ile İran yakınlaşması askıdaki krizleri çözecek mi?
İran'ın Mısır ile normalleşmeye ilişkin açıklaması, iki ülke arasında rafa kaldırılmış krizleri yeniden gündeme getirdi.
İran Dışişleri Bakanlığı Sözcüsü Nasır Kenani, “Mısır hükümeti istediği taktirde iki taraf arasındaki ilişkilerin yeniden başlamasından memnuniyet duyulacağını” vurguladı. Mısırlı analistler ve parlamenterler, iki ülke arasında gerçekçi bir normalleşmenin olabilmesi için iki taraf arasındaki sorunların üstesinden gelinmesinin bir mihenk taşı olduğunu söylüyor.
Düzenlediği basın toplantısında Mısır ile ilişkilerin gidişatından bahseden Kenani, ülkesinin Umman ile yaptığı görüşmede görüşlerini ortaya koyduğunu söyledi. Şarku’l Avsat’ın İran merkezli yarı resmi Mehr haber ajansından aktardığı habere göre Kenani, “Bölgedeki İslam ülkeleriyle ilişkilerin geliştirilmesi önceliklerimizden biri. Mısır hükümeti İran ile ilişkileri yeniden başlatmak isterse, bunu memnuniyetle karşılarız” açıklamalarında bulundu.
Şarku’l Avsat’a konuşan Mısır’da Senato üyesi Abdulmunim Said ise İran'ın daha fazla bölgesel istikrar ve güvenlik sağlamak amacıyla, sakinliğe ve politikaların gözden geçirilmesine dayalı genel bölgesel iklim ışığında böyle bir açıklama yaptığına dikkat çekti. Suudi Arabistan ile İran arasındaki anlaşmanın İran ile muamelede büyük kapılar açtığına değinen Said, Mısır ile İran arasındaki gidişatın önemine değindi. Aynı zamanda Kahire ile Tahran arasında kardeş Körfez ülkelerine yönelik tehditler haricinde doğrudan bir sorun olmadığını da sözlerine ekledi.
Tüm bölgede barışa yönelik yaklaşımın 5 Ocak 2021'de imzalanan el-Ula Anlaşması’na dayanan mutedil bir davranış olduğunu söyleyen Said, uzlaşı çağrısında bulunan bu anlaşmanın ardından gelen gelişmelerin olumlu olduğuna dikkat çekti.
Umman Sultanlığı'nın Kahire ile Tahran arasında oynadığı arabulucu rolüne değinen Said, Suudi Arabistan ile İran arasında olduğu gibi meselelerin arabuluculuk ile başladığını, Umman’ın oynadığı rolün olumlu olduğunu söyledi.
Mısır'la İran arasında diplomatik bağlar neden kopmuştu?
Mısır'ın eski liderlerinden Enver Sedat, 1979 yılındaki devrimle kurulan İran İslam Cumhuriyeti ile ilişkileri kesmişti.
Eski İran Şahı Muhammed Rıza Pehlevi ile yakın dost olan Sedat, şahı ölümünden önce Mısır'da ağırlamış ve 1980 yılında ölen şah için devlet töreni düzenlemişti. Rıza Pehlevi'nin cenazesi, Kahire'deki Al Rıfai Camisi'nde bulunuyor.
Ayrıca Mısır'ın İsrail ile barış anlaşması yapması da, Tel Aviv'i en büyük bölgesel düşmanı olarak gören İran'daki dini yönetimi öfkelendirmişti.
2011 yılındaki Arap Baharı sonrasında Mısır'da Müslüman Kardeşler'le bağlantılı Muhammed Mursi'nin devlet başkanı seçilmesi üzerine İran'la ilişkiler yumuşadı. Ancak 2013'te Mursi'yi devirerek yönetime geçen Mısır Devlet Başkanı Abdülfettah el Sisi Tahran'la ilişkilere mesafe getirdi.
İki ülke 40 yıldan uzun süredir karşılıklı büyükelçi bulundurmuyor ve ilişkiler maslahatgüzar seviyesinde yürütülüyor.
İran Dışişleri Bakanı Abdullahiyan, geçen yıl temmuzda yaptığı açıklamada, "Tahran ile Kahire arasındaki ilişkilerin güçlenmesi, bölge ülkelerinin ve iki ülke halklarının çıkarınadır." ifadelerini kullanmıştı.