- İsveç Parlamentosu, kalıcı oturum izinlerini kaldıran yasayı kabul etti.
- 12 Temmuz’dan itibaren yalnızca geçici oturum izni verilecek.
- Düzenleme sığınmacılar ve bazı göçmen kategorilerini kapsıyor.
- Mevcut kalıcı oturum sahipleri uygulamadan etkilenmeyecek.
İsveç, göç ve iltica politikalarında son yılların en kapsamlı değişikliklerinden birine imza attı. İsveç devlet radyosu SR’nin aktardığına göre, parlamentoda yapılan oylamada sığınmacılar ve belirli göçmen kategorileri için kalıcı oturum iznini kaldıran yasa tasarısı kabul edildi.
Yeni düzenleme, ülkede göçmen statüsüne ilişkin uzun vadeli yerleşim hakkını ortadan kaldırarak sistemi tamamen “geçici oturum” temelli bir yapıya dönüştürüyor.
12 Temmuz’dan itibaren geçerli olacak
Yasaya göre yeni uygulama 12 Temmuz itibarıyla yürürlüğe girecek. Bu tarihten sonra İsveç’e iltica eden ya da belirli göçmen kategorilerine dahil olan kişiler yalnızca geçici oturma izni alabilecek.
Yetkililer, düzenlemenin mevcut kalıcı oturum iznine sahip kişileri etkilemeyeceğini vurguladı. Ancak yeni başvurularda kalıcı oturum seçeneğinin tamamen kaldırıldığı belirtildi.
Kalıcı oturum dönemi resmen sona eriyor
Yeni yasa ile birlikte İsveç, uzun yıllardır uyguladığı kalıcı oturum izni modelini fiilen sonlandırmış oldu. Bu karar, özellikle 2015 mülteci krizinden sonra Avrupa genelinde sertleşen göç politikalarının bir devamı olarak değerlendiriliyor.
Kalıcı oturum izni, göçmenlerin belirli bir süre ülkede yaşadıktan sonra süresiz kalma ve daha güçlü sosyal haklara erişme imkânı sunuyordu. Yeni düzenleme ise bu sistemi ortadan kaldırarak daha sıkı kontrol mekanizmalarıyla geçici statüye dayalı bir model getiriyor.
Göç politikalarında “kontrol ve uyum” vurgusu
İsveç hükümetinin desteklediği düzenleme, ülkede göçmen entegrasyonu, kamu hizmetleri üzerindeki baskı ve güvenlik kaygıları üzerinden şekillenen daha sert bir göç politikasının parçası olarak görülüyor.
Hükümet kanadı, yeni sistemin göç akışını daha kontrollü hale getireceğini ve entegrasyon süreçlerini güçlendireceğini savunuyor. Muhalefet ve bazı insan hakları örgütleri ise kararın sığınmacıların uzun vadeli güvenlik ve istikrarını zayıflatabileceği eleştirisini getiriyor.
Avrupa’da artan göç politikası sertleşmesi
İsveç’in aldığı bu karar, Avrupa genelinde göç politikalarının giderek daha kısıtlayıcı hale geldiği bir döneme denk geliyor. Birçok Avrupa ülkesi son yıllarda sığınmacı kabul kriterlerini sıkılaştırırken, kalıcı oturum ve vatandaşlık süreçlerini de daha zor hale getiriyor.
Uzmanlar, İsveç’in bu adımının diğer İskandinav ülkeleri ve AB üyeleri üzerinde de benzer politikaların gündeme gelmesini hızlandırabileceğini belirtiyor.
Yeni sistem nasıl işleyecek
Yeni düzenleme kapsamında sığınmacılar yalnızca geçici oturum izni alabilecek, kalıcı oturum başvuruları artık kabul edilmeyecek, mevcut kalıcı oturum sahiplerinin hakları korunacak ve göçmen statüsü daha sık periyotlarla yeniden değerlendirilecek.
Bu çerçevede İsveç’in göç sisteminde daha “geçici ve şartlı” bir yapıya geçildiği ifade ediliyor.
Tartışmalar büyüyecek
Yasanın yürürlüğe girmesiyle birlikte hem siyasi hem de toplumsal tartışmaların artması bekleniyor.
Özellikle insan hakları kuruluşlarının düzenlemeye karşı çıkması ve Avrupa kurumlarının süreci yakından izlemesi öngörülüyor.