Milyonlarca çalışanın merakla takip ettiği kademeli emeklilik düzenlemesi yeniden gündemde. Sosyal medyada emeklilik yaşlarına ve yeni şartlara ilişkin çeşitli iddialar paylaşılırken, mevcut durumda kademeli emekliliğe ilişkin yasalaşmış bir düzenleme veya ilerleyen yeni bir yasa hazırlığı bulunmuyor.
Kademeli emeklilik talebi, özellikle 8 Eylül 1999 ile 9 Eylül 1999 arasında sigorta başlangıcı bulunan kişiler arasındaki emeklilik farkı nedeniyle tartışılıyor.
Kademeli emeklilikte yasa çıktı mı?
Kademeli emeklilik konusunda şu an için yürürlükte olan yeni bir düzenleme bulunmuyor.
5 Aralık 2024'te TBMM'ye sunulan kanun teklifi henüz komisyon aşamasını geçmedi. Dolayısıyla sosyal medyada son günlerde yayılan yeni emeklilik yaşları ve şartlarının yasalaştığına ilişkin iddialar gerçeği yansıtmıyor.
Bir düzenlemenin yürürlüğe girebilmesi için teklifin TBMM komisyonunda görüşülmesi, Genel Kurul'da kabul edilmesi, Cumhurbaşkanı tarafından onaylanması ve Resmi Gazete'de yayımlanması gerekiyor.
Kademeli emeklilik neden gündemde?
Tartışmanın temelinde 8 Eylül 1999 ve 9 Eylül 1999 arasındaki bir günlük fark bulunuyor.
8 Eylül 1999 ve öncesinde sigorta girişi bulunanlar EYT düzenlemesi kapsamında yaş şartı olmadan emeklilik hakkından yararlanabilirken, 9 Eylül 1999 ve sonrasında sigorta girişi bulunanlar yaş şartına tabi tutuluyor.
Bu durum, sigorta başlangıç tarihleri arasında yalnızca bir gün bulunan kişiler arasında emeklilik tarihinde yıllara varan farklar oluşmasına neden olabiliyor.
Emeklilikte Adalet Derneği (EMADDER) de söz konusu farkın azaltılması amacıyla kademeli emeklilik düzenlemesi yapılmasını talep ediyor.
Mevcut emeklilik şartları nasıl?
Sigorta başlangıç tarihine göre uygulanan mevcut sistemde şartlar farklılık gösteriyor.
8 Eylül 1999 ve öncesinde sigorta girişi bulunanlar EYT kapsamında yaş şartı olmadan, gerekli prim günü ve sigortalılık süresini tamamlamaları halinde emekli olabiliyor.
9 Eylül 1999 - 30 Nisan 2008 arasında sigorta girişi bulunanlarda ise kadınlar için 58, erkekler için 60 yaş ve prim günü şartları uygulanıyor.
1 Mayıs 2008 sonrası sigorta girişi bulunanlarda ise kadınlar için 58, erkekler için 60 yaştan başlayan emeklilik yaşı, belirli koşullarda kademeli olarak 65'e kadar yükseliyor.
EMADDER'in talebi ne?
EMADDER, 1999 sonrası sigorta girişi bulunanlar için emeklilik yaşının sigorta başlangıç tarihine göre kademeli şekilde belirlenmesini talep ediyor.
Derneğin önerisinde 1999-2000 girişliler için kadınlarda 43, erkeklerde 45 yaş ve 6 bin 400 prim günü şartı öne çıkıyor.
Sonraki yıllarda sigorta girişi bulunanlar için de yaş ve prim günü kademeli olarak artırılıyor. 2008 girişliler için önerilen yaş kadınlarda 51, erkeklerde 53 olarak belirtiliyor.
Ancak bu şartlar mevcut emeklilik şartları değil, EMADDER'in talep ettiği model niteliğinde.
Kademeli emeklilik çıkacak mı?
Mevcut tabloya göre kademeli emeklilik konusunda yasalaşmış yeni bir düzenleme bulunmuyor.
TBMM'deki mevcut kanun teklifinin komisyonda ilerlemesi veya hükümet tarafından yeni bir düzenleme hazırlanması halinde süreç yeniden şekillenebilir. Ancak şu aşamada sosyal medyada paylaşılan yeni yaş ve prim tablolarının resmi bir düzenleme olarak değerlendirilmemesi gerekiyor.