- Cumhurbaşkanı Paul Biya, 7 Haziran'dan bu yana Avrupa'da bulunuyor ve dönüş tarihine ilişkin resmi açıklama yapılmadı.
- Hükümet, Biya'nın sağlık durumunun iyi olduğunu ve devlet işlerini yurt dışından yürüttüğünü savunurken muhalefet daha fazla şeffaflık talep ediyor.
- Biya'nın imzasıyla 4 Ağustos'ta orduda kapsamlı terfi ve görev değişiklikleri yapıldı.
- Cumhurbaşkanı Yardımcılığı makamı yeniden oluşturulmasına rağmen göreve henüz atama yapılmaması, haleflik tartışmalarını artırdı.
Cumhurbaşkanlığının açıklamasına göre Paul Biya, 7 Haziran'da eşi Chantal Biya ve resmi heyetle başkent Yaounde'den ayrılarak Avrupa'ya gitti. Ziyaretin kısa süreli olacağı belirtilmesine rağmen aradan geçen iki ayda dönüş tarihine ilişkin herhangi bir resmi açıklama yapılmadı.
Kamerun ve uluslararası basında Biya'nın İsviçre'nin Cenevre kentinde bulunduğuna yönelik haberler yer alsa da hükümet, yalnızca Cumhurbaşkanı'nın "Avrupa'da özel ziyaret" gerçekleştirdiğini bildirdi ve bulunduğu ülkeyi doğrulamadı.
Sağlık iddiaları yeniden gündemde
93 yaşındaki Biya'nın uzun süredir ülke dışında bulunması, sağlık durumuna ilişkin iddiaları yeniden gündeme getirdi.
İletişim Bakanı ve Hükümet Sözcüsü Rene Emmanuel Sadi, 3 Ağustos'ta yaptığı açıklamada Cumhurbaşkanı'nın sağlık durumunun iyi olduğunu belirterek kamuoyundaki iddiaların "asılsız spekülasyonlardan ibaret" olduğunu söyledi.
Sadi, Biya'nın anayasal yetkilerini kullanmayı sürdürdüğünü, devlet işlerinin kesintisiz devam ettiğini ve kısa süre içinde Kamerun'a döneceğini ifade etti. Ancak dönüş tarihine veya kamuoyu önüne çıkacağı zamana ilişkin resmi bir takvim paylaşılmadı.
Muhalefetten şeffaflık çağrısı
Muhalefetteki Kamerun Demokratik Birliği (UDC), Cumhurbaşkanı'nın uzun süren yurt dışı ziyareti sırasında devlet yönetiminin işleyişi konusunda kamuoyuna açıklama yapılmasını istedi.
Kamerun Değişim Cephesi (FCC) Genel Başkanı Jean Michel Nintcheu ise Anayasa Mahkemesine başvurarak cumhurbaşkanlığı makamının boşaldığının ilan edilmesini talep etti. Ancak anayasal düzenlemeye göre böyle bir kararın alınabilmesi için Cumhurbaşkanı'nın görevini kalıcı olarak yerine getiremediğinin yetkili kurumlarca tespit edilmesi gerekiyor.
Yurt dışındayken orduda kapsamlı değişiklik yaptı
Paul Biya'nın imzasıyla 4 Ağustos'ta yayımlanan kararnamelerle Kamerun ordusunda geniş kapsamlı terfi ve görev değişiklikleri gerçekleştirildi.
Kararlar kapsamında Cumhurbaşkanlığı Muhafızlarının Komutanı Raymond Jean Charles Beko'o Abondo tuğgeneralliğe terfi ettirilirken Genelkurmay Başkan Yardımcılığına Tümgeneral Hippolyte Ebaka atandı. Ayrıca dört müşterek askeri bölgenin komutanı değiştirilirken kara, hava ve deniz kuvvetleri ile jandarma teşkilatında da çok sayıda üst düzey atama yapıldı.
Bu kararlar, Biya'nın ülke dışında olmasına rağmen anayasal yetkilerini kullanmayı sürdürdüğü yönündeki hükümet açıklamalarını destekleyen gelişmeler olarak değerlendirildi.
Cumhurbaşkanı Yardımcılığı yeniden oluşturuldu
Kamerun Parlamentosu, 4 Nisan 2026'da kabul edilen anayasa değişikliğiyle 1972'de kaldırılan cumhurbaşkanı yardımcılığı makamını yeniden oluşturdu.
Yeni düzenlemeye göre cumhurbaşkanı tarafından atanacak yardımcısı, Cumhurbaşkanı'nın ölmesi, istifa etmesi veya görevini kalıcı olarak yerine getirememesi halinde görev süresinin kalan bölümünü tamamlayacak. Ancak anayasa değişikliği yürürlüğe girmesine rağmen bu göreve henüz atama yapılmadı.
Siyasi kulislerde Cumhurbaşkanı'nın oğlu Franck Biya ile Cumhurbaşkanlığı Genel Sekreteri Ferdinand Ngoh Ngoh'un olası adaylar arasında gösterildiği belirtilirken, muhalefet düzenlemenin iktidarın halefini belirlemeye yönelik olduğunu savunuyor. İktidar ise değişikliğin devlet yönetiminde sürekliliği amaçladığını ifade ediyor.
2025 seçimleri sonrası siyasi gerilim
Kamerun'da 12 Ekim 2025'te yapılan cumhurbaşkanlığı seçimlerini Paul Biya, resmi sonuçlara göre oyların yüzde 53,66'sını alarak kazandı. Eski İstihdam ve Mesleki Eğitim Bakanı Issa Tchiroma Bakary ise yüzde 35,19 oyla ikinci oldu.
Bakary seçim sonuçlarını tanımadığını açıklarken seçimlerde usulsüzlük yapıldığını öne sürdü. Hükümet ise seçimlerin yasal çerçevede gerçekleştirildiğini ve Anayasa Mahkemesinin açıkladığı sonuçların kesin olduğunu belirterek iddiaları reddetti.
Seçimlerin ardından Douala, Garoua ve Yaounde başta olmak üzere çeşitli kentlerde protestolar düzenlendi. Resmi verilere göre olaylarda 16 kişi hayatını kaybetti ve 800'den fazla kişi gözaltına alındı. Buna karşılık Birleşmiş Milletler en az 48 sivilin öldüğünü bildirirken, muhalefet ve bazı insan hakları kuruluşları can kaybının 55'e ulaştığını ileri sürdü.
Soruşturmaların ardından Kamerun'dan ayrılan Bakary, Gambiya'da insani gerekçelerle geçici sığınma hakkı aldı.
Yaklaşık 44 yıllık iktidar
Paul Biya, Kamerun'un ilk Cumhurbaşkanı Ahmadou Ahidjo'nun istifasının ardından 6 Kasım 1982'de cumhurbaşkanlığı görevini devraldı. Daha önce 1975-1982 yıllarında başbakanlık yapan Biya, 1984'ten 2025'e kadar yapılan tüm cumhurbaşkanlığı seçimlerini kazanarak görevini sürdürdü.
2008'de yapılan anayasa değişikliğiyle cumhurbaşkanlığı dönem sınırlamasının kaldırılması, Biya'nın yeniden aday olmasının önünü açtı. 93 yaşındaki Biya, dünyanın görevdeki en yaşlı devlet başkanı olmasının yanı sıra yaklaşık 44 yıllık iktidarıyla Afrika'nın en uzun süre görev yapan liderleri arasında bulunuyor.